Ο Παράγκ Χάνα χαρτογραφεί το μέλλον των χωρών

Ζούμε σε έναν κόσμο χωρίς σύνορα; Πριν απαντήσετε, ρίξτε μια ματιά σε αυτόν τον χάρτη. Ο σύγχρονος πολιτικός χάρτης δείχνει ότι υπάρχουν πάνω από 200 χώρες στον κόσμο σήμερα. Πιθανόν περισσότερες από κάθε άλλη φορά εδώ και αιώνες. Τώρα πολλοί από εσάς θα έχετε ενστάσεις. Για εσάς αυτός θα ήταν ένας πιο κατάλληλος χάρτης. Θα τον ονομάζατε ΤΕDιστάν. Στο ΤΕDιστάν δεν υπάρχουν σύνορα, μόνο συνδεόμενοι και ασύνδετοι τόποι. Οι περισσότεροι από εσάς πιθανόν κατοικείτε σε μια από τις 40 κουκκίδες σε αυτήν την οθόνη, από τις πολλές περισσότερες που αντιπροσωπεύουν το 90 τοις εκατό της παγκόσμιας οικονομίας.

Αλλά ας μιλήσουμε για το 90 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού που δεν θα φύγει ποτέ από το μέρος όπου γεννήθηκε. Για αυτούς, τα έθνη, οι χώρες, τα όρια, τα σύνορα έχουν ακόμη μεγάλη σημασία, και συχνά με βίαιο τρόπο. Τώρα, εδώ στο ΤΕD λύνουμε μερικούς από τους σπουδαιότερους γρίφους της επιστήμης και από τα μυστήρια του σύμπαντος. Λοιπόν, να ένα θεμελιώδες πρόβλημα που δεν έχουμε λύσει: τη βασική πολιτική μας γεωγραφία. Πώς διανέμουμε τους εαυτούς μας στον κόσμο;

Αυτό είναι σημαντικό γιατί οι συνοριακές διαμάχες δικαιολογούν τόσο μεγάλο μέρος του παγκόσμιου στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος. Οι συνοριακές διαμάχες μπορούν να εκτροχιάσουν τόσο μεγάλο μέρος της προόδου που ελπίζουμε να επιτύχουμε εδώ. Γι'αυτό νομίζω ότι χρειαζόμαστε βαθύτερη αντίληψη του πώς οι άνθρωποι, τα χρήματα, η εξουσία, η θρησκεία, ο πολιτισμός, η τεχνολογία αλληλεπιδρούν στο να αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη. Και μπορούμε να προσπαθούμε να προβλέπουμε αυτές τις αλλαγές, και να τις οδηγούμε σε μια πιο εποικοδομητική κατεύθυνση.

Γι'αυτό θα κοιτάξουμε μερικούς χάρτες του παρελθόντος, του παρόντος και μερικούς χάρτες που δεν έχετε δει προκειμένου να πάρουμε μια ιδέα του πού πηγαίνουν τα πράγματα. Ας αρχίσουμε με τον κόσμο το 1945. Το 1945 υπήρχαν μόνο 100 χώρες στον κόσμο. Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ευρώπη ήταν κατεστραμμένη, αλλά είχε ακόμη πολλές υπερπόντιες αποικίες: Γαλλική Δυτική Αφρική, Βρετανική Ανατολική Αφρική, Νότια Ασία και ούτω καθεξής. 'Επειτα προς το τέλος της δεκαετίας του '40, του '50, του '60, του '70 και του '80 κύματα απο-αποικιοποίησης έλαβαν χώρα. Πάνω από 50 νέες χώρες γεννήθηκαν. Μπορείτε να δείτε ότι η Αφρική κατακερματίστηκε. Η Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές τα έθνη της Νοτιανατολικής Ασίας δημιουργήθηκαν. Μετά ήρθε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. Είχατε τη δημιουργία νέων κρατών στην Ανατολική Ευρώπη, τις πρώην Γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες και τα Βαλκάνια, και τα -σταν στην κεντρική Ασία.

Σήμερα έχουμε 200 χώρες στον κόσμο. Ολόκληρος ο πλανήτης καλύπτεται από κυρίαρχα, ανεξάρτητα έθνη-κράτη. Αυτό σημαίνει ότι ό,τι κερδίζει ένα κράτος, το χάνει κάποιο άλλο; Ας επικεντρωθούμε σε μια από τις πιο στρατηγικές περιοχές του κόσμου, την Ανατολική Ευρασία. Οπως μπορείτε να δείτε σε αυτόν τον χάρτη, η Ρωσία είναι ακόμη η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο. Και όπως ξέρετε, η Κίνα είναι η πιο πολυπληθής. Και μοιράζονται ένα μακρύ χερσαίο σύνορο.

Αυτό που δεν βλέπετε σε αυτόν τον χάρτη είναι ότι τα περισσότερα από τα 150 εκατομμύρια του πληθυσμού της Ρωσίας είναι συγκεντρωμένα στις δυτικές της επαρχίες και στις περιοχές που είναι κοντά στην Ευρώπη. Και μόνο 30 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται στις ανατολικές της περιοχές. Μάλιστα, η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Ρωσίας μειώνεται προς τα 120 εκατομμύρια.

Και υπάρχει κάτι ακόμη που δεν βλέπετε σε αυτόν τον χάρτη. Ο Στάλιν, ο Χρουστσώφ και άλλοι Σοβιετικοί ηγέτες ανάγκασαν τους Ρώσους να μετακινηθούν προς την άπω ανατολή σε γκούλαγκ, σε στρατόπεδα εργασίας, σε πυρηνικές πόλεις, σε οτιδήποτε ήταν η περίπτωση. Αλλά καθώς οι τιμές του πετρελαίου ανέβαιναν, οι ρωσικές κυβερνήσεις επένδυσαν σε υποδομές προκειμένου να ενώσουν τη χώρα, ανατολή και δύση. Αλλα τίποτα δεν επηρέασε με πιο διεστραμμένο τρόπο τη δημογραφική κατανομή της Ρωσίας. Επειδή οι άνθρωποι στα ανατολικά, που δεν ήθελαν έτσι κι αλλιώς να βρίσκονται εκεί, ανέβηκαν σε αυτά τα τρένα και πήραν αυτούς τους δρόμους και γύρισαν πίσω στα δυτικά. Ως αποτέλεσμα, στη ρωσική άπω ανατολή σήμερα, η οποία έχει το διπλάσιο μέγεθος της Ινδίας, έχετε ακριβώς έξι εκατομμύρια Ρώσους.

Ας πάρουμε μια εικόνα του τι γίνεται σε αυτό το μέρος του κόσμου. Μπορούμε να αρχίσουμε με τη Μογγολία, ή όπως τη λένε μερικοί, τη Μεταλ-λία (Mine-golia). Γιατί τη λένε έτσι; Επειδή στη Μεταλ-λία, Κινέζικες εταιρείες λειτουργούν και κατέχουν τα περισσότερα από τα μεταλλεία--χαλκού, ψευδάργυρου, χρυσού-- και μεταφέρουν με φορτηγά τους πόρους νότια και ανατολικά στην ηπειρωτική Κίνα. Η Κίνα δεν κατακτά τη Μογγολία. Την αγοράζει. Κάποτε κατακτούσαμε τις αποικίες. Σήμερα οι χώρες αγοράζονται.

Λοιπόν, ας εφαρμόσουμε αυτή την αρχή στη Σιβηρία. Τη Σιβηρία οι περισσότεροι από σας πιθανόν τη θεωρείτε ένα ψυχρό, έρημο, αβίωτο μέρος. Αλλά στην πραγματικότητα, με την υπερθέρμανση του πλανήτη και τις αυξανόμενες θερμοκρασίες, ξαφνικά έχετε τεράστια σιτοχώραφα και βιομηχανία μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, και σιτηρά που παράγονται στη Σιβηρία. Αλλά ποιον θα θρέψουν; Ε, λοιπόν, μόλις στην άλλη πλευρά του ποταμού Αμο, στις επαρχίες Χέιλονγκτζιανγκ και Χαρμπίν της Κίνας υπάρχουν πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι. Περισσότεροι από ολόκληρο τον πληθυσμό της Ρωσίας.

Κάθε χρόνο, για τουλάχιστον μια δεκαετία ή και παραπάνω, 60,000 από αυτούς "ψηφίζουν με τα πόδια τους", περνούν απέναντι, κινούνται βόρια και κατοικούν αυτή την έρημη περιοχή. Στήνουν τις δικές τους αγορές και ιατρικές κλινικές. Εχουν αναλάβει τη βιομηχανία ξυλείας και στέλνουν τη ξυλεία ανατολικά, πίσω στην Κίνα. Και πάλι όπως με τη Μογγολία, η Κίνα δεν κατακτά τη Ρωσία. Απλά την νοικιάζει. Αυτό το ονομάζω παγκοσμιοποίηση κινέζικου στυλ.

Τώρα να πώς ο χάρτης της περιοχής ίσως να δείχνει σε 10 με 20 χρόνια. Αλλα για ένα λεπτό. Αυτός ο χάρτης είναι 700 ετών. Αυτός είναι ο χάρτης της Δυναστείας Γιουάν, καθοδηγούμενης από τον Κούμπλα Χαν, τον εγγονό του Τζένγκις Χαν. Άρα η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απαραίτητα, αλλά ομοιοκαταληκτεί.

Αυτό απλά για να σας δώσω μια γεύση του τι συμβαίνει σε αυτό το μέρος του κόσμου. Και πάλι, παγκοσμιοποίηση κινέζικου στυλ. Επειδή η παγκοσμιοποίηση μας ανοίγει κάθε είδους δρόμους που υπονομεύουν και αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε για την πολιτική γεωγραφία. 'Αρα στην ιστορία της Ανατολικής Ασίας, στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι δεν σκέφτονται με όρους εθνών και συνόρων. Σκέφτονται περισσότερο με όρους αυτοκρατοριών και ιεραρχιών, συνήθως Κινέζικων ή Ιαπωνικών.

Ε, λοιπόν είναι η σειρά της Κίνας και πάλι. Γι'αυτό ας δούμε πώς η Κίνα επανεγκαθιστά αυτή την ιεραρχία στην άπω ανατολή. Ξεκινά με τους παγκόσμιους κόμβους. Θυμηθείτε τις 40 κουκκίδες του νυχτερινού χάρτη που δείχνουν τους κόμβους της παγκόσμιας οικονομίας. Η Ανατολική Ασία έχει σήμερα τους περισσότερους από αυτούς τους παγκόσμιους κόμβους από κάθε άλλη περιοχή στον κόσμο. Τόκυο, Σεούλ, Πεκίνο, Σανγκάη, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη και Σίδνευ. Αυτά είναι τα φίλτρα και τα χωνιά του παγκόσμιου κεφαλαίου. Τρισεκατομμύρια δολαρίων το χρόνο φθάνουν στην περιοχή. Μεγάλο μέρος αυτών επενδύεται στην Κίνα.

'Επειτα υπάρχει το εμπόριο. Αυτά τα διανύσματα και τα τόξα αναπαριστούν τις ενδυναμωμένες εμπορικές σχέσεις που έχει η Κίνα με κάθε άλλη χώρα στην περιοχή. Ειδικότερα στοχεύει την Ιαπωνία και την Κορέα και την Αυστραλία, χώρες που είναι ισχυροί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην Αυστραλία, για παράδειγμα, εξαρτώνται πολλά από την εξαγωγή σιδηρομεταλλεύματος, φυσικού αερίου στην Κίνα. Για τις φτωχότερες χώρες, η Κίνα μειώνει τους δασμούς προκειμένου το Λάος και η Καμπότζη να μπορούν να πωλούν τα αγαθά τους φθηνότερα και να εξαρτώνται από τις εξαγωγές στην Κίνα.

Και τώρα πολλοί από σας διαβάζετε στα νέα πως οι άνθρωποι αποβλέπουν στην Κίνα προκειμένου να ηγηθεί της επανάκαμψης, της οικονομικής επανάκαμψης, όχι μόνο στην Ασία, αλλά δυνητικά σε όλο τον κόσμο. Η Ασιατική ελεύθερη ζώνη εμπορίου, η σχεδόν ελεύθερη ζώνη εμπορίου που αναδύεται τώρα έχει μεγαλύτερο εμπορικό όγκο απ' ότι το εμπόριο πέραν του Ειρηνικού. 'Αρα η Κίνα γίνεται η άγκυρα της οικονομίας στη περιοχή.

'Ενας άλλος πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η διπλωματία. Η Κίνα έχει υπογράψει στρατιωτικές συμφωνίες με πολλές χώρες στην περιοχή. Εχει γίνει κόμβος για διπλωματικούς θεσμούς όπως η Ανατολικοασιατική Κοινότητα. Μερικοί από αυτούς τους οργανισμούς ούτε καν έχουν ως μέλος τους τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχει μια συνθήκη μη επίθεσης μεταξύ χωρών, τέτοια, ώστε αν υπάρξει ποτέ μια διαμάχη μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών, οι περισσότερες χώρες έχουν ορκιστεί να μην ανακατευτούν, συμπεριλαμβανομένων και συμμάχων της Αμερικής, όπως η Κορέα και η Αυστραλία.

Αλλος ένας πυλώνας της στρατηγικής, όπως και για τη Ρωσία, είναι δημογραφικός. Η Κίνα εξάγει επιχειρηματίες, νταντάδες, μαθητές, δασκάλους που διδάσκουν Κινέζικα σε όλη την περιοχή, που παντρεύονται μεταξύ τους και καταλαμβάνουν ακόμη υψηλότερα πόστα στις οικονομίες. Ηδη άνθρωποι Κινέζικης καταγωγής στη Μαλαισία, την Ταϋλάνδη και την Ινδονησία βρίσκονται σε θέσεις κλειδιά και είναι οι κινητήριες δυνάμεις στις οικονομίες εκεί. Κατ΄αποτέλεσμα, η Κινέζικη περηφάνια αναδύεται στην περιοχή. Η Σιγκαπούρη, για παράδειγμα, απαγόρευε την εκμάθηση της Κινέζικης γλώσσας. Τώρα την ενθαρρύνει.

Αν τα συνοψίζετε όλα αυτά, τι παίρνετε; Λοιπόν, αν θυμάστε πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιαπωνία είχε ένα όραμα για μια ευρύτερη σφαίρα Ιαπωνικής συν-ευημερίας. Αυτό που αναδύεται σήμερα είναι αυτό που θα μπορούσατε να ονομάσετε μια ευρύτερη σφαίρα Κινεζικής συν-ευημερίας. Επομένως ό,τι και να λένε οι γραμμές στον χάρτη, σε ό,τι αφορά έθνη και σύνορα, αυτό που στην πραγματικότητα αναδύεται στην άπω ανατολή είναι εθνικές κουλτούρες, αλλά σε μια πιο ρευστή, αυτοκρατορική ζώνη. Kαι όλα αυτά συμβαίνουν δίχως ένα πυροβολισμό.

Αυτό σίγουρα δε συμβαίνει στη Μέση Ανατολή όπου οι χώρες δεν είναι ακόμη πολύ εξοικειωμένες με τα σύνορα που άφησαν πίσω τους οι Ευρωπαίοι άποικοι. Τι μπορούμε να κάνουμε ώστε πράγματι να σκεφτούμε διαφορετικά τα σύνορα σε αυτό το μέρος του κόσμου; Σε ποιές γραμμές του χάρτη πρέπει να επικεντρωθούμε; Αυτό που θέλω να σας παρουσιάσω είναι αυτό που ονομάζω Κατασκευή Κρατών, μέρα με τη μέρα.

Ας αρχίσουμε με το Ιράκ. 'Εξι χρόνια μετά την εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράκ η χώρα συνεχίζει να υπάρχει περισσότερο στο χάρτη παρά στην πραγματικότητα. Το πετρέλαιο ήταν μία από τις δυνάμεις που κρατούσαν ενωμένο το Ιράκ. Τώρα είναι η πιο σημαντική αιτία για τη διάλυση της χώρας. Ο λόγος είναι το Κουρδιστάν. Οι Κούρδοι για 3,000 χρόνια αγωνίζονται για ανεξαρτησία. Και τώρα είναι η ευκαιρία τους επιτέλους να την επιτύχουν. Αυτοί είναι αγωγοί, που ξεκινούν από το Κουρδιστάν, που είναι μια περιοχή πλούσια σε πετρέλαιο.

Και σήμερα, αν πάτε στο Κουρδιστάν, θα δείτε ότι οι Κούρδοι Πεσμέργκα αντάρτες αναλαμβάνουν θέση μάχης απέναντι στο Σουνιτικό Ιρακινό στρατό. Αλλά τι φυλάσσουν; Πρόκειται αλήθεια για ένα σύνορο στο χάρτη; Οχι. Πρόκειται για τους αγωγούς. Αν οι Κούρδοι μπορούν να ελέγχουν τους αγωγούς τους, μπορούν να θέσουν τους όρους της δικής τους κρατικής υπόστασης. Θα έπρεπε μήπως να είμαστε ανάστατοι γι'αυτό, για την πιθανή διάλυση του Ιράκ; Δε νομίζω ότι θα έπρεπε. Το Ιράκ θα είναι και πάλι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, μετά τη Σαουδική Αραβία. Και θα έχουμε την ευκαιρία να επιλύσουμε μια διαφορά 3,000 χρόνων. Θυμηθείτε ότι το Κουρδιστάν είναι περίκλειστο. Δεν μπορεί παρά να προσαρμοστεί. Προκειμένου να επωφεληθεί από το πετρέλαιο του πρέπει να το εξάγει μέσω Τουρκίας ή Συρίας, και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Ιράκ. Και επομένως πρέπει να έχει φιλικές σχέσεις μαζί τους.

Τώρα ας δούμε τη διηνεκή διαμάχη στην περιοχή. Αυτή είναι φυσικά η Παλαιστίνη. Η Παλαιστίνη είναι ένα είδος χαρτογραφικής ανωμαλίας επειδή αποτελείται από δύο Παλαιστινιακά και ένα Ισραηλινό μέρος. 30 χρόνια διπλωματίας του Λευκού Οίκου δεν έφεραν ειρήνη σε αυτήν τη διαμάχη. Τι θα μπορούσε; Αυτό που πιστεύω ότι θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα είναι οι υποδομές. Σήμερα δωρητές ξοδεύουν δισεκατομμύρια δολλαρίων σ'αυτό. Αυτά τα δύο βέλη είναι μία αψίδα, μια αψίδα σιδηροδρόμων, δρόμων και και άλλων υποδομών που συνδέουν τη Δυτική Οχθη και τη Γάζα.

Εφόσον η Γάζα μπορέσει να έχει ένα λειτουργικό λιμάνι και να συνδεθεί με τη Δυτική Οχθη μπορούμε να έχουμε ένα βιώσιμο Παλαιστινιακό κράτος, μια Παλαιστινιακή οικονομία. Αυτό, πιστεύω, θα φέρει ειρήνη σε αυτή την ιδιαίτερη διαμάχη. Το μάθημα του Κουρδιστάν και της Παλαιστίνης, είναι ότι η ανεξαρτησία από μόνη της, χωρίς υποδομές είναι μάταιη.

Πώς θα μπορούσε να μοιάζει όλη αυτή η περιοχή αν στην πραγματικότητα επικεντρωνόμαστε σε άλλες γραμμές του χάρτη εκτός των συνόρων, πότε θα μετριάζονταν οι ανασφάλειες; Την τελευταία φορά που συνέβη αυτό ήταν στην πραγματικότητα πριν από έναν αιώνα, κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτός είναι ο Σιδηρόδρομος Ηιτζάζ. Ο Σιδηρόδρομος Χιτζάζ εκτεινόταν από την Κωνσταντινούπολη ως τη Μεντίνα μέσω Δαμασκού. Είχε μάλιστα μια διακλάδωση που εκτεινόταν ως την Χάιφα στο σημερινό Ισραήλ, στη Μεσόγειο Θάλασσα. Αλλά σήμερα ο Σιδηρόδρομος Χιτζάζ είναι υπό κατάρρευση, ερειπωμένος. Αν επικεντρωνόμαστε στο να ανακατασκευάσουμε αυτές τις καμπυλωτές γραμμές στον χάρτη, τις υποδομές, που διασχίζουν τις ευθείες γραμμές των συνόρων, πιστεύω ότι η Μέση Ανατολή θα ήταν μια πολύ πιο ειρηνική περιοχή.

Τώρα ας κοιτάξουμε ένα άλλο μέρος του κόσμου, τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, τα -σταν. Τα σύνορα αυτών των χωρών προέρχονται από τα διατάγματα του Στάλιν. Σκοπίμως ήθελε να μη βγάζουν νόημα αυτές οι χώρες. 'Ηθελε οι εθνότητες να αναμιχθούν με τρόπο ώστε να του επιτρέπει τη λογική του "διαίρει και βασίλευε". Ευτυχώς για αυτές, οι περισσότεροι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου ανακαλύφθηκαν μετά την κατάρρευσης της Σοβιετικής Ενωσης.

Ξέρω ότι μερικοί από σας σκέφτεστε, "Πετρέλαιο, πετρέλαιο, πετρέλαιο. Γιατί μιλάει μόνο για πετρέλαιο;" Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά στον τρόπο που μιλούσαμε κάποτε για πετρέλαιο και στο πώς μιλάμε γι'αυτό τώρα. Προηγουμένως, είχε να κάνει με το πώς να ελέγξουμε το πετρέλαιο τους; Τώρα είναι το δικό τους πετρέλαιο για τους δικούς τους σκοπούς. Και σας διαβεβαιώνω είναι το ίδιο σημαντικό για αυτούς όσο ήταν για τους αποικιοκράτες και τους ιμπεριαλιστές. Αυτές είναι μόνο μερικές από τις προβλέψεις και τις πιθανότητες και τα σενάρια και τις διαδρομές των αγωγών που χαρτογραφούνται για τις επόμενες δεκαετίες. 'Ενας μεγάλος αριθμός τους.

Για ορισμένες χώρες σε αυτό το μέρος του κόσμου, οι αγωγοί είναι το εισιτήριο για να γίνουν μέρος της παγκόσμιας οικονομίας και για να αποκτήσουν κάποιο νόημα, πέρα από τα σύνορα που ούτε οι ίδιες δε σέβονται. Πάρτε απλά το Αζερμπαϊτζάν. Το Αζερμπαϊτζάν ήταν μια ξεχασμένη γωνιά του Καυκάσου. Αλλά τώρα με τον αγωγό Μπακού-Τυφλίδα-Τσεϊχάν μέσω Τουρκίας επαναλάνσαριστηκε ως σύνορο της δύσης.

'Επειτα υπάρχει το Τουρκμενιστάν, το οποίο οι περισσότεροι θεωρούν χαμένη υπόθεση. Τώρα όμως συνεισφέρει φυσικό αέριο πέραν της Κασπίας Θάλασσας προμηθεύοντας την Ευρώπη καθώς επίσης και έναν πιθανό Τουρκμενο- Αφγανό-Πακιστανό-Ινδικό αγωγό.

'Επειτα υπάρχει το Καζακστάν, το όποιο δεν είχε καν όνομα πριν. 'Εθεωρείτο Νότια Σιβηρία στα χρόνια της Σοβιετικής Ενωσης. Σήμερα οι περισσότεροι αναγνωρίζουν το Καζακστάν ως έναν αναδυόμενο γεωπολιτικό παίκτη. Γιατί; Επειδή σχεδίασε έξυπνα αγωγούς που ρέουν πέραν της Κασπίας, βόρεια μέσω της Ρωσίας, ακόμη και ανατολικά προς την Κίνα. Περισσότεροι αγωγοί σημαίνει περισσότεροι "δρόμοι του μεταξιού", αντί για το Μεγάλο Παιχνίδι. Το Μεγάλο Παιχνίδι επάγεται υπεροχή του ενός έναντι του άλλου. Οι "δρόμοι του μεταξιού" επάγονται ανεξαρτησία και αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οσο περισσότερους αγωγούς έχουμε, τόσο περισσότερους "δρόμους του μεταξιού" θα αποκτήσουμε, και τόσο λιγότερο κυρίαρχο ανταγωνισμό τύπου Μεγάλου Παιχνιδιού θα έχουμε στον 21ο αιώνα.

Τώρα ας δούμε το μόνο μέρος του κόσμου που έριξε στην πραγματικότητα τα σύνορα του, και πώς αυτό ενίσχυσε τη δυναμή του. Και αυτό είναι, φυσικά, η Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ενωση ξεκίνησε απλώς ως μια κοινότητα άνθρακα και χάλυβα από έξι χώρες και ο κύριος σκοπός τους στην πραγματικότητα ήταν να συμβεί με ειρηνικό τρόπο η επανόρθωση της Γερμανίας. Σταδιακά εξελίχθηκαν οι χώρες σε 12. Και αυτά είναι τα 12 αστέρια της Ευρωπαϊκής σημαίας. Η Ε.Ε. έγινε επίσης ένα νομισματικό μπλοκ και είναι τώρα το πιο ισχυρό μπλοκ εμπορίου σε ολόκληρο τον κόσμο. Κατα μέσο όρο, η Ε.Ε. μεγάλωσε κατά μια χώρα ανά χρόνο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Στην πραγματικότητα το μεγαλύτερο μέρος αυτού συνέβη σε μόνο μια μέρα. Το 2004, 15 νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ε.Ε. και τώρα έχετε αυτό που οι περισσότεροι θεωρούν ως μια ζώνη ειρήνης που καλύπτει 27 χώρες και 450 εκατομμύρια ανθρώπων.

Αρα τι έπεται; Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Με γαλάζιο βλέπετε τις ζώνες ή τις περιοχές που τουλάχιστον κατά τα δυο τρίτα ή και περισσότερο εξαρτώνται από την Ευρωπαϊκή Ενωση για εμπόριο και επενδύσεις. Τι μας λέει αυτό; Το εμπόριο και οι επενδύσεις μας λένε ότι η Ευρώπη βάζει τα λεφτά της εκεί όπου είναι το στόμα της. Ακόμη και αν αυτές οι περιοχές δεν είναι μέρος της Ε.Ε., γίνονται μέρος της σφαίρας επιρροής της. Πάρτε απλά τα Βαλκάνια. Η Κροατία, η Σερβία, η Βοσνία, δεν είναι ακόμη μέλη της Ε.Ε. Αλλα μπορείς να μπεις σε ένα Γερμανικό τρένο ΙCE και να φτάσεις σχεδόν ως την Αλβανία. Στη Βοσνία χρησιμοποιείται ήδη το Ευρώ ως νόμισμα, και αυτό θα είναι πιθανόν το μόνο νόμισμα που θα έχουν ποτέ.

Κοιτώντας σε άλλα μέρη της περιφέρειας της Ευρώπης, όπως η Βόρεια Αφρική. Κατά μέσον όρο, κάθε ένα ή δύο χρόνια, ένας νέος αγωγός πετρελαίου ή φυσικού αερίου ανοίγει κάτω από τη Μεσόγειο, ενώνοντας τη Βόρεια Αφρική με την Ευρώπη. Αυτό όχι μόνο βοηθά την Ευρώπη να μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση της από τη Ρωσία, αλλά εάν ταξιδέψετε στη Βόρεια Αφρική σήμερα θα ακούσετε όλο και περισσότερους να λένε ότι στην πραγματικότητα δε θεωρούν την περιοχή τους ως Μέση Ανατολή. 'Αρα με άλλα λόγια, πιστεύω ότι ο Πρόεδρος Σαρκοζύ της Γαλλίας έχει δίκιο όταν μιλά για μια Μεσογειακή 'Ενωση.

Τώρα ας δούμε την Τουρκία και τον Καύκασο. Ανέφερα το Αζερμπαϊτζάν προηγουμένως. Αυτός ο διάδρομος της Τουρκίας και του Καυκάσου έχει γίνει ο αγωγός για το 20 τοις εκατό του ενεργειακού ανεφοδιασμού της Ευρώπης. Επομένως χρειάζεται αλήθεια η Τουρκία να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Δε νομίζω ότι χρειάζεται. Νομίζω ότι είναι ήδη μέρος μιας Ευρω-Τουρκικής υπερδύναμης.

'Αρα τι έπεται; Πού θα δούμε τα σύνορα να αλλάζουν και καινούργιες χώρες να γεννιούνται; Η Νότια Κεντρική Ασία, η Νότια Δυτική Ασία είναι ένα καλό μέρος να ξεκινήσουμε. Οκτώ χρόνια μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν υπάρχει ακόμη τρομερή αστάθεια. Το Πακιστάν και το Αφγανιστάν είναι ακόμη τόσο εύθραυστα ώστε κανένα από τα δύο δεν έχει αντιμετωπίσει εποικοδομητικά το πρόβλημα του εθνικισμού των Παστούν. Αυτή είναι η σημαία που κυματίζει στο μυαλό 20 εκατομμυρίων Παστούν που ζουν και από τις δύο πλευρές των Αφγανικών και των Πακιστανικών συνόρων.

Ας μην παραβλέπουμε την εξέγερση προς το νότο. Μπαλουχιστάν. Πριν από δύο εβδομάδες. επαναστάτες Μπαλούχι επιτέθηκαν σε μια Πακιστανική στρατιωτική φρουρά και αυτή είναι η σημαία που ύψωσαν. Η μετα-αποικιακή εντροπία που συμβαίνει στον κόσμο επιταχύνεται. Και περιμένω περισσότερες τέτοιες αλλάγες να συμβούν στο χάρτη καθώς τα κράτη τεμαχίζονται.

Φυσικά δεν μπορούμε να ξεχάσουμε την Αφρική. 53 χώρες, και μακράν ο μεγαλύτερος αριθμός ύποπτα ευθειών γραμμών στο χάρτη. Αν κοιτάζαμε την Αφρική θα μπορούσαμε φυσικά να αναγνωρίσουμε πολύ περισσότερες φυλετικές διαιρέσεις και ούτω καθεξής. Αλλά ας δούμε απλά το Σουδάν, τη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα στην Αφρική. Εχει τρεις συνεχιζόμενους εμφύλιους πολέμους. τη γενοκτονία στο Νταρφούρ, που όλοι γνωρίζετε, τον εμφύλιο πόλεμο στα ανατολικά της χώρας, και στο Νότιο Σουδάν. Το Νότιο Σουδάν θα έχει ένα δημοψήφισμα το 2011, στο οποίο είναι πολύ πιθανό να αυτο-ψηφιστεί ανεξάρτητο.

Τώρα ας πάμε πάνω στον Αρκτικό Κύκλο. Συμβαίνει ένας μεγάλος αγώνας για ενεργειακούς πόρους κάτω από τον βυθό του Αρκτικού. Ποιος θα κερδίσει; Ο Καναδάς; Η Ρωσία; Οι Ηνωμένες Πολιτείες; Στην πραγματικότητα η Γροιλανδία. Πριν από μερικές εβδομάδες οι 60,000 κάτοικοι της Γροιλανδίας ψήφισαν για τους εαυτούς τους δικαιώματα αυτο-διακυβέρνησης από τη Δανία. Αρα η Δανία θα γίνει πολύ πιο μικρή.

Ποιο είναι το μάθημα από όλα αυτά; Η γεωπολιτική είναι ένας πολύ μη συναισθηματικός τομέας. Μορφοποιεί και αλλάζει τον κόσμο συνεχώς, όπως η κλιματική αλλαγή. Και όπως στη σχέση μας με το οικοσύστημα διαρκώς αναζητούμε την ισορροπία στο πώς να διανείμουμε τους εαυτούς μας στον πλανήτη. Τώρα φοβόμαστε αλλαγές στο χάρτη. Φοβόμαστε εμφύλιους πολέμους, αριθμούς θυμάτων, το να πρέπει να μάθουμε ονόματα καινούργιων χωρών. Αλλά πιστεύω ότι η αδράνεια των υφιστάμενων συνόρων σήμερα είναι πολύ χειρότερη και πολύ πιο βίαιη.

Το ερώτημα είναι πώς αλλάζουμε αυτά τα σύνορα, και σε ποιες γραμμές επικεντρωνόμαστε; Πιστεύω πως αν επικεντρωθούμε στις γραμμές που διασχίζουν τα σύνορα, τις γραμμές υποδομών, τότε θα καταλήξουμε στον κόσμο που θέλουμε, έναν κόσμο χωρίς σύνορα. Σας ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)