Νίνα Ταντόν: η φροντίδα του κατασκευασμένου ιστού

Καλημέρα σας.

Το αντικείμενό μου είναι τα πραγματικά απίστευτα μικρά τοσοδούλικα πλασματάκια που ονομάζονται κύτταρα. Και θα σας πω πώς είναι να αναπτύσσεις κύτταρα μέσα σε εργαστήριο. Εργάζομαι σε ένα εργαστήριο στο οποίο βγάζουμε τα κύτταρα από το μητρικό τους περιβάλλον. Τα τοποθετούμε σε τρυβλία που εμείς μερικές φορές ονομάζουμε τρυβλία Πέτρι Και τα τρέφουμε -- σε αποστείρωση φυσικά -- με αυτό που ονομάζουμε μέσο καλλιέργειας κυττάρων -- την τροφή τους δηλαδή -- και τα αναπτύσσουμε σε επωαστήρες.

Γιατί το κάνω αυτό; Παρατηρούμε τα κύτταρα σε ένα τρυβλίο και βρίσκονται στην επιφάνεια. Αλλά αυτό που προσπαθούμε στην ουσία να κάνουμε στο εργαστήριό μου είναι να κατασκευάσουμε ιστούς από αυτά τα κύτταρα. Τι σημαίνει αυτό; Λοιπόν, σημαίνει ότι αναπτύσσουμε μια αληθινή καρδιά, για παράδειγμα ή ένα τμήμα οστού που μπορεί να τοποθετηθεί στο σώμα. Και όχι μόνο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης για μοντέλα ασθενειών. Και γι' αυτόν το σκοπό, οι παραδοσιακές τεχνικές καλλιέργειας κυττάρων απλά δεν επαρκούν. Τα κύτταρα τα πιάνει νοσταλγία, το τρυβλίο δεν μοιάζει με το σπίτι τους. Κι έτσι πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιγράψουμε καλά το φυσικό τους περιβάλλον προκειμένου να αναπτυχθούν σωστά. Αυτό το ονομάζουμε βιομιμητικό υπόδειγμα -- την αντιγραφή της φύσης στο εργαστήριο.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την καρδιά, το αντικείμενο μεγάλου μέρους της έρευνάς μου. Τι κάνει την καρδιά μοναδική; Η καρδιά χτυπάει, ρυθμικά, ακούραστα, πιστά. Αυτό αντιγράφουμε στο εργαστήριο συνδέοντας συστήματα καλλιέργειας κυττάρων με ηλεκτρόδια. Τα ηλεκτρόδια ενεργούν σαν μικροί βηματοδότες που κάνουν τα κύτταρα να συστέλλονται στο εργαστήριο. Τι άλλο γνωρίζουμε για την καρδιά; Τα καρδιακά κύτταρα είναι αρκετά άπληστα. Η φύση θρέφει τα καρδιακά κύτταρα στο σώμα μας με μια πάρα πολύ πλούσια παροχή αίματος. Στο εργαστήριο, σχεδιάζουμε διαύλους σε μικρογραφία στα βιοϋλικά πάνω στα οποία αναπτύσσουμε τα κύτταρα. Και έτσι μπορούμε να εισάγουμε τα μέσα της καλλιέργειας κυττάρων, την τροφή των κυττάρων μέσω των ικριωμάτων στα οποία αναπτύσσουμε τα κύτταρα -- αυτό που συμβαίνει περίπου και σε ένα τριχοειδικό δίκτυο στην καρδιά.

Κι έτσι έρχομαι στο πρώτο μας μάθημα: η φύση μπορεί να κάνει πολλά με πολύ λίγα. Ας πάρουμε το παράδειγμα της ηλεκτρικής διέγερσης. Ας δούμε πόσο ισχυρό μπορεί να είναι ένα βασικό στοιχείο. Αριστερά, βλέπουμε ένα μικρό τμήμα παλλόμενου καρδιακού ιστού που κατασκεύασα από κύτταρα αρουραίου στο εργαστήριο. Έχει το μέγεθος μικρού ζαχαρωτού. Και μετά από μια εβδομάδα, χτυπάει. Το βλέπετε πάνω αριστερά. Αν δεν το βλέπετε καθαρά, δεν πειράζει. Είναι εκπληκτικό που αυτά τα κύτταρα πάλλονται. Ακόμα πιο εκπληκτικό είναι ότι τα κύτταρα, όταν διεγείρονται ηλεκτρικά με ένα βηματοδότη, χτυπούν ακόμα περισσότερο.

Έτσι ερχόμαστε στο δεύτερο μάθημα: τα κύτταρα κάνουν όλη τη δουλειά. Κατά κάποιον τρόπο, οι μηχανικοί ιστών έχουν κρίση ταυτότητας καθώς οι μηχανικοί δομικών έργων χτίζουν γέφυρες και μεγάλες κατασκευές, οι μηχανικοί υπολογιστών, υπολογιστές, αλλά αυτό που κάνουμε εμείς είναι να δημιουργούμε τεχνολογίες ευρείας διάδοσης για τα ίδια τα κύτταρα. Τι σημαίνει αυτό για εμάς; Ας κάνουμε κάτι πολύ απλό. Ας θυμηθούμε ότι τα κύτταρα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Ας θυμηθούμε ότι τα κύτταρα μας κρατούν στη ζωή και αυτή είναι η αλήθεια. Η φράση "Είμαστε ό,τι τρώμε" θα μπορούσε να γίνει "Είμαστε ό,τι τρώνε τα κύτταρά μας". Και στην περίπτωση της χλωρίδας του εντέρου, τα κύτταρα αυτά μπορεί να μην είναι καν ανθρώπινα. Αξίζει όμως να επισημάνουμε ότι τα κύτταρα είναι επίσης το μέσον με το οποίο βιώνουμε τη ζωή. Πίσω από κάθε ήχο, εικόνα, άγγιγμα, γεύση και μυρωδιά βρίσκονται τα αντίστοιχα κύτταρα που λαμβάνουν αυτές τις πληροφορίες και τις μεταφράζουν για λογαριασμό μας. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: να επεκτείνουμε την έννοια της περιβαλλοντικής διαχείρισης ώστε να περιλαμβάνει το οικοσύστημα του σώματός μας;

Σας καλώ να συζητήσουμε περαιτέρω και εντωμεταξύ, σας εύχομαι καλή τύχη. Μακάρι κανένα από τα μη καρκινικά κύτταρά σας να μην απειληθεί με εξαφάνιση.

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)