Νιλ Χάρμπισον: Ακούω τα χρώματα

Γεννήθηκα με μια σπάνια οπτική διαταραχή που ονομάζεται αχρωματοψία, πλήρης αχρωματοψία, και δεν έχω δει χρώμα ποτέ μου, δεν ξέρω πώς φαίνεται το χρώμα, γιατί ζω σε έναν γκρίζο κόσμο. Ο ουρανός είναι πάντα γκρι για μένα, το ίδιο και τα λουλούδια, και η τηλεόραση είναι ακόμα ασπρόμαυρη.

Αλλά, από τα 21 μου, αντί να βλέπω χρώματα, τα ακούω. Το 2003 ξεκίνησα ένα πρόγραμμα με τον πληροφορικό Άνταμ Μονταντόν, και, με τη βοήθεια του Πέτερ Κεσέ από τη Σλοβενία και του Ματίας Λιζάνα από τη Βαρκελώνη δημιουργήθηκε αυτό το ηλεκτρονικό μάτι. Είναι ένας αισθητήρας χρωμάτων που εντοπίζει τη συχνότητα του χρώματος που έχω μπροστά μου (Ήχοι συχνοτήτων) και τη στέλνει σε ένα τσιπ που εγκαταστήσαμε στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου, κι έτσι ακούω το χρώμα που έχω μπροστά μου, να μεταδίδεται μέσα από τα κόκαλά μου. Οπότε, για παράδειγμα, αν έχω -- (Ήχοι συχνοτήτων) Αυτός είναι ο ήχος του μωβ. (Ήχοι συχνοτήτων) Αυτός είναι ο ήχος του γρασιδιού. (Ήχοι συχνοτήτων) Αυτό είναι κόκκινο, όπως το TED. (Ήχοι συχνοτήτων) Αυτός είναι ο ήχος μιας βρώμικης κάλτσας. (Γέλια) Που είναι σαν κίτρινο.

Εδώ και οχτώ χρόνια, από το 2004, ακούω χρώματα συνέχεια, και το βρίσκω πλέον απόλυτα φυσιολογικό, να ακούω συνέχεια χρώματα. Στην αρχή έπρεπε να απομνημονεύσω το όνομα του κάθε χρώματος, να απομνημονεύσω τις νότες, αλλά αργότερα, όλες αυτές οι πληροφορίες έγιναν αντίληψη. Δεν χρειαζόταν να σκέφτομαι τις νότες. Αργότερα, αυτή η αντίληψη έγινε αίσθηση. Άρχισα να έχω αγαπημένα χρώματα, και να βλέπω χρωματιστά όνειρα.

Όταν άρχισα να βλέπω χρωματιστά όνειρα κατάλαβα πως το λογισμικό και ο εγκέφαλός μου είχαν ενωθεί, επειδή στα όνειρά μου, ο εγκέφαλός μου δημιουργούσε τους ηλεκτρονικούς ήχους, όχι το λογισμικό. Τότε άρχισα να νιώθω σαν σάιμποργκ, σαν κυβερνοοργανισμός. Τότε άρχισα να νιώθω πως η κυβερνοσυσκευή δεν ήταν πια συσκευή. Είχε γίνει μέρος του σώματός μου, μια προέκταση των αισθήσεών μου, και λίγο αργότερα έγινε και μέρος της επίσημης εικόνας μου.

Ορίστε το διαβατήριό μου από το 2004. Στα διαβατήρια στη Μεγάλη Βρετανία δεν επιτρέπεται να φωτογραφίζεσαι με ηλεκτρονικό εξοπλισμό αλλά επέμεινα στους υπεύθυνους ότι αυτό που έβλεπαν ήταν ένα νέο κομμάτι του σώματός μου, μια προέκταση του εγκεφάλου μου, και τελικά δέχτηκαν να φαίνεται στη φωτογραφία του διαβατηρίου μου.

Η ζωή μου άλλαξε δραστικά όταν άρχισα να ακούω χρώματα, επειδή τα χρώματα είναι σχεδόν παντού. Η μεγαλύτερη αλλαγή, για παράδειγμα, είναι ότι όταν πάω σε μια γκαλερί τέχνης, μπορώ να ακούσω έναν Πικάσο. Είναι σαν να πηγαίνω σε συναυλία, επειδή μπορώ να ακούσω τους πίνακες. Και στα σούπερ μάρκετ, το βρίσκω εντυπωσιακό, ότι είναι πολύ ευχάριστο να περπατάς σε διάδρομο του σούπερ μάρκετ. Είναι σαν να πηγαίνεις σε κλαμπ. Είναι γεμάτο διαφορετικές μελωδίες. Ναι. (Γέλια) Ειδικά το τμήμα με τα καθαριστικά. Είναι φανταστικό. (Γέλια)

Επίσης, άλλαξε ο τρόπος που ντύνομαι. Προηγουμένως διάλεγα ρούχα ώστε να φαίνομαι ωραίος. Τώρα τα διαλέγω για να ακούγομαι ωραίος. (Γέλια)

(Χειροκρότημα)

Σήμερα ντύθηκα ντο ματζόρε, μια αρκετά εύθυμη συγχορδία. (Γέλια) Αν είχα να πάω σε κηδεία, όμως, θα ντυνόμουν σε σι ελάσσονα, δηλαδή τιρκουάζ, μωβ και πορτοκαλί. (Γέλια)

Επίσης, ο τρόπος που αντιμετωπίζω το φαγητό έχει αλλάξει, επειδή τώρα μπορώ να το τοποθετώ έτσι στο πιάτο, ώστε να τρώω το αγαπημένο μου τραγούδι. (Γέλια) Ανάλογα με το πώς το τοποθετώ, μπορώ να ακούσω και να συνθέσω μουσική με το φαγητό. Φανταστείτε ένα εστιατόριο όπου να μπορούμε να φάμε σαλάτες Λαίδη Γκάγκα για ορεκτικά. (Γέλια) θα καταφέρναμε να πείσουμε τους εφήβους να φάνε λαχανικά. Θα είχαμε κονσέρτα για πιάνο του Ραχμάνινοφ ως κυρίως πιάτα και επιδόρπια Μπγιόρκ ή Μαντόνα. Θα ήταν πολύ συναρπαστικό ένα εστιατόριο στο οποίο να μπορείς να φας τραγούδια.

Επίσης, έχει αλλάξει και η αντίληψή μου για την ομορφιά, επειδή όταν κοιτάω κάποιον, ακούω το πρόσωπό του, και μπορεί να είναι εμφανισιακά όμορφος, αλλά να ακούγεται χάλια. (Γέλια) Και το αντίθετο μπορεί να συμβεί. Μου αρέσει πολύ να δημιουργώ ηχητικά πορτρέτα ατόμων. Αντί να ζωγραφίζω το πρόσωπο κάποιου, να ζωγραφίζω το σχήμα, στρέφω το μάτι σ' αυτούς και γράφω τις νότες που ακούω και μετά δημιουργώ ηχητικά πορτρέτα. Ορίστε μερικά πρόσωπα.

(Μουσικές συγχορδίες)

Ναι, η Νικόλ Κίντμαν ακούγεται υπέροχη. (Γέλια)

Μερικοί, δε θα το φανταζόμουν ποτέ, ακούγονται παρόμοια. Ο Πρίγκηπας Κάρολος έχει ομοιότητες με τη Νικόλ Κίντμαν, οι ήχοι των ματιών τους μοιάζουν.

Έτσι συσχετίζω ανθρώπους που δε θα συσχέτιζα, και μπορώ επίσης να δημιουργώ συναυλίες κοιτώντας τα πρόσωπα στο κοινό. Συνδέω το μάτι και παίζω τα πρόσωπα του κοινού. Το καλό είναι πως, αν δεν ακούγεται καλά, φταίει το κοινό. Δε φταίω εγώ, επειδή -- (Γέλια)

Συνέβη και κάτι άλλο. Άρχισα να έχω ένα δευτερεύον αποτέλεσμα: οι φυσιολογικοί ήχοι άρχισαν να γίνονται χρώμα. Άκουγα τον τόνο του τηλεφώνου και τον ένιωθα πράσινο, επειδή ακουγόταν ακριβώς σαν το πράσινο. Τα μπιπ του BBC ακούγονται τιρκουάζ, και η ακρόαση του Μότσαρτ έγινε μια κίτρινη εμπειρία,

οπότε άρχισα να ζωγραφίζω τη μουσική και τις φωνές των ανθρώπων, επειδή οι φωνές τους έχουν συχνότητες που εγώ συνδέω με χρώματα.

Ορίστε λίγη μουσική που μετέφρασα σε χρώμα. Εδώ έχουμε τη «Βασίλισσα της Νύχτας» του Μότσαρτ. (Μουσική) Είναι πολύ κίτρινη και χρωματιστή, επειδή έχει πολλές διαφορετικές συχνότητες. (Μουσική) Εδώ έχουμε τελείως διαφορετικό τραγούδι. (Μουσική) Είναι το «Μπέιμπι» του Τζάστιν Μπίμπερ. (Γέλια) (Μουσική) Πολύ ροζ και κίτρινο.

Όσο για τις φωνές, μπορώ να μετατρέψω ομιλίες σε χρώμα, για παράδειγμα εδώ έχουμε δυο πασίγνωστες ομιλίες. Η μια είναι το «Έχω ένα όνειρο» του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, και η άλλη του Χίτλερ. Μ' αρέσει να εκθέτω αυτούς τους δυο πίνακες χωρίς ετικέτες και να ρωτάω τον κόσμο ποιον προτιμάει. Οι περισσότεροι αλλάζουν την επιλογή τους όταν τους λέω πως στα αριστερά έχουμε τον Χίτλερ και δεξιά τον Μαρτιν Λούθερ Κινγκ.

Έφτασα λοιπόν σε σημείο όπου μπορούσα να αντιληφθώ 360 χρώματα, όσα και η ανθρώπινη όραση. Μπορούσα να εντοπίσω τις διαφοροποιήσεις όλων των βαθμών του χρωματικού τροχού. Όμως τότε σκέφτηκα πως η ανθρώπινη όραση δεν ήταν αρκετή. Υπάρχουν πολλά περισσότερα χρώματα γύρω μας που δε μπορούμε να αντιληφθούμε, αλλά μπορούν τα ηλεκτρονικά μάτια. Έτσι αποφάσισα να συνεχίσω να επεκτείνω τις αισθήσεις μου προσθέτοντας το υπέρυθρο και το υπεριώδες στην κλίμακα χρώματος-προς-ήχο, και έτσι τώρα ακούω χρώματα που τα μάτια δε μπορούν να αντιληφθούν.

Για παράδειγμα, είναι καλό να αντιλαμβάνεσαι το υπέρυθρο επειδή μπορείς να εντοπίσεις αν υπάρχουν αισθητήρες κίνησης σε ένα δωμάτιο. Μπορώ να ακούσω αν κάποιος με σημαδεύει με τηλεκοντρόλ. Το καλό με το να αντιλαμβάνεσαι το υπεριώδες είναι πως ακούς αν είναι καλή ή κακή μέρα για ηλιοθεραπεία, γιατί το υπεριώδες είναι επικίνδυνο χρώμα, μπορεί να μας σκοτώσει, και πιστεύω πως όλοι θα έπρεπε να θέλουμε να αντιλαμβανόμαστε πράγματα που δε μπορούμε να αντιληφθούμε.

Για αυτό το λόγο, πριν από δυο χρόνια δημιούργησα το Ίδρυμα Σάιμποργκ, ένα ίδρυμα που προσπαθεί να βοηθήσει άτομα να γίνουν κυβερνοοργανισμοί, να επεκτείνουν τις αισθήσεις τους χρησιμοποιώντας την τεχνολογία σαν μέρος του σώματός τους.

Θα πρέπει όλοι να σκεφτούμε πως η γνώση προέρχεται από τις αισθήσεις μας, άρα αν επεκτείνουμε τις αισθήσεις μας, κατά συνέπεια θα επεκταθούν και οι γνώσεις μας. Νομίζω πως η ζωή θα είναι πολύ πιο συναρπαστική όταν σταματήσουμε να δημιουργούμε εφαρμογές για τα κινητά και αρχίσουμε να δημιουργούμε εφαρμογές για το ανθρώπινο σώμα. Νομίζω πως θα είναι μια πολύ μεγάλη αλλαγή που θα ζήσουμε σε αυτόν τον αιώνα.

Σας ενθαρρύνω να σκεφτείτε ποιες αισθήσεις θα θέλατε να επεκτείνετε. Σας ενθαρρύνω να γίνετε σάιμποργκ. Δε θα είστε μόνοι. Ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)

(Χειροκρότημα)