Michael Specter: Ο κίνδυνος από την άρνηση της επιστήμης

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε εδώ μια μηχανή, μια μεγάλη μηχανή, τόσο cool, όσο και το TED, που είναι μια χρονομηχανή. Και όλοι όσοι βρίσκονται στο δωμάτιο πρέπει να μπουν μέσα. Και μπορείτε να πάτε πίσω στο χρόνο ή να πάτε μπροστά, αλλά δε μπορείτε να μείνετε στο σημείο που βρίσκεστε. Και αναρωτιέμαι τι από τα δύο θα διαλέγατε, γιατί κάνω στους φίλους μου αυτήν την ερώτηση συχνά τον τελευταίο καιρό, και όλοι θέλουν να πάνε πίσω. Δεν ξέρω. Θέλουν να πάνε πίσω, τότε που δεν υπήρχαν αυτοκίνητα ή το Twitter ή το American Idol. Δεν ξέρω. Είμαι πεπεισμένος ότι υπάρχει μια τάση προς τη νοσταλγία, τους ευσεβείς πόθους. Και το κατανοώ αυτό.

Θα πρέπει να πω ότι δεν ανήκω σε αυτήν την ομάδα. Δε θέλω να γυρίσω πίσω και δεν είναι επειδή δε μου αρέσει η περιπέτεια. Είναι γιατί οι πιθανότητες σε αυτόν τον πλανήτη δεν πάνε πίσω, πάνω μπροστά. Έτσι θέλω να μπω στη μηχανή και θέλω να πάω στο μέλλον. Αυτή είναι η καλύτερη εποχή που έχει περάσει από αυτόν τον πλανήτη όπως και να το μετρήσετε: υγεία, πλούτος, κινητικότητα, ευκαιρία, λιγότερες ασθένειες. Δεν έχει υπάρξει στο παρελθόν τέτοια εποχή. Οι προπαππούδες μου πέθαναν όλοι πριν την ηλικία των 60. Οι παππούδες μου αύξησαν αυτό το νούμερο στο 70. Οι γονείς μου πλησιάζουν τα 80. Το καλό που του θέλω, να υπάρξει ένα εννιάρι στην αρχή της ηλικίας που θα πεθάνω! Αλλά δε σχετίζεται καν με ανθρώπους σαν εμάς γιατί το ζήτημα είναι μεγαλύτερο από αυτό.

Ένα παιδί που γεννιέται σήμερα στο Νέο Δελχί περιμένει ότι θα ζήσει όσο ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου πριν 100 χρόνια. Σκεφτείτε το. Είναι ένα απίστευτο γεγονός. Και γιατί συμβαίνει; Ευλογιά. Η ευλογιά σκότωσε δισεκατομμύρια ανθρώπους σε αυτόν τον πλανήτη. Αναδιαμόρφωσε τα δημογραφικά της υφηλίου με τέτοιον τρόπο που κανένας πόλεμος δεν το έκανε. Έφυγε. Εξαφανίστηκε. Την κάναμε να εξαφανιστεί. Πουφ! Στον πλούσιο κόσμο, ασθένειες που απειλούσαν εκατομμύρια από εμάς πριν μια γενιά σχεδόν δεν υπάρχουν πια. Η διφθερίτιδα, η ερυθρά, η πολιομυελίτιδα... ξέρει πια κανείς τι είναι αυτά τα πράγματα; Τα εμβόλια, η σύγχρονη ιατρική, η ικανότητά μας να παρέχουμε τροφή σε δισεκατομμύρια ανθρώπων, είναι θρίαμβοι της επιστημονικής μεθόδου. Και στο μυαλό μου, η επιστημονική μέθοδος, το να προσπαθείς διάφορα πράγματα, να βλέπεις αν δουλεύουν, να τα αλλάζεις αν δε δουλεύουν, είναι ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα της ανθρωπότητας.

Αυτά λοιπόν είναι τα καλά νέα. Δυστυχώς είναι τα μόνα καλά νέα γιατί υπάρχουν κι άλλα προβλήματα που έχουν αναφερθεί πολλές φορές, κι ένα από αυτά είναι ότι παρά όλα μας τα επιτεύγματα, ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι πάνε για ύπνο πεινασμένοι σε αυτόν τον κόσμο, κάθε μέρα. Αυτός ο αριθμός μεγαλώνει και μάλιστα πολύ γρήγορα και αυτό είναι ντροπή. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά έχουμε χρησιμοποιήσει τη φαντασία μας για να διαλύσουμε πραγματικά αυτήν τη Γη. Πόσιμο νερό, καλλιεργήσιμη γη, τροπικά δάση, πετρέλαιο, φυσικό αέριο: όλα τελειώνουν και τελειώνουν σύντομα και, εκτός αν χρησιμοποιήσουμε την καινοτομία για να ξεφύγουμε από αυτό το χάλι, θα τελειώσουμε κι εμείς.

Η ερώτηση λοιπόν είναι: μπορούμε να το κάνουμε; Νομίζω ότι μπορούμε. Νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο ότι μπορούμε να παράγουμε τροφές που θα σιτίσουν δισεκατομμύρια ανθρώπων χωρίς να βιάζουμε τη γη στην οποία ζουν. Νομίζω ότι μπορούμε να παρέχουμε ενέργεια στον κόσμο η οποία δεν τον καταστρέφει. Πραγματικά το πιστεύω αυτό και, όχι, δεν είναι ευσεβής πόθος. Αλλά αυτό που με κρατάει ξάγρυπνο τα βράδια ένα από τα πράγματα που με κρατούν ξάγρυπνο. Χρειαζόμαστε την πρόοδο στην επιστήμη περισσότερο από ποτέ και ποτέ δεν έχουμε βρεθεί στη θέση να την εκμεταλλευτούμε σωστά όσο σήμερα. Είμαστε λίγο πριν από καταπλητικά γεγονότα σε πολλούς τομείς. Και, παρόλα αυτά, νομίζω ότι θα πρέπει να γυρίσουμε πίσω εκατοντάδες, 300 χρόνια, πριν το Διαφωτισμό, για να βρούμε μια εποχή στην οποία πολεμήσαμε την πρόοδο, πολεμήσαμε για αυτά τα πράγματα τόσο δυναμικά, σε τόσα μέτωπα, όσο τώρα.

Οι άνθρωποι εγκλωβίζονται στις πεποιθήσεις τους, και το κάνουν τόσο ασφυκτικά που δε μπορείς να τους ελευθερώσεις. Ούτε καν η αλήθεια δε θα τους ελευθερώσει. Και, ακούστε, όλοι έχουν δικαίωμα στη γνώμη τους ακόμα και στο δικαίωμα της γνώμης σχετικά με την πρόοδο, αλλά ξέρετε ποιο δικαίωμα δεν έχουν; Δεν έχετε δικαίωμα στη δική σας πραγματικότητα. Λυπάμαι, αλλά δεν έχετε. Και μου πήρε λίγο καιρό να το καταλάβω αυτό.

Πριν περίπου μια δεκαετία, έγραψα ένα άρθρο για τα εμβόλια για το περιοδικό "Νιου Γιόρκερ", ένα μικρό άρθρο. Και έμεινα έκπληκτος όταν συνάντησα αντίδραση, αντίδραση σε αυτό που τελικά είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο υγείας στην ανθρώπινη ιστορία. Δεν ήξερα τι να κάνω, γι'αυτό έκανα ό,τι κάνω συνήθως, έγραψα ένα άρθρο και μετά προχώρησα. Και σύντομα μετά απ'αυτό έγραψα ένα άρθρο για τις γενετικά τροποποιημένες τροφές. Η ίδια αντίδραση, μόνο σε μεγαλύτερο βαθμό. Οι άνθρωποι χάναν τα λογικά τους. Κι έτσι έγραψα ένα άρθρο και γι'αυτό το πράγμα και δε μπορούσα να καταλάβω γιατί οι άνθρωποι νόμιζαν ότι αυτές ήταν τροφές-Φρανκενστάιν γιατί νόμιζαν ότι το να μετακινείς μόρια με ένα συγκεκριμένο, αντί για έναν τυχαίο τρόπο, έμπαινε στα χωράφια της φύσης. Αλλά, ξέρετε, έκανα ότι κάνω. Έγραψα το άρθρο και προχώρησα. Θέλω να πω, είμαι δημοσιογράφος, δακτυλογραφούμε, στέλνουμε το άρθρο, πάμε για δείπνο, και όλα καλά.

(Γέλιο)

Αλλά αυτά τα άρθρα με απασχολούσαν, και δε μπορούσαν να καταλάβω γιατί - και τελικά κατάλαβα. Είναι επειδή οι φανατικοί που με τρέλαιναν δεν ήταν καθόλου φανατικοί. Ήταν ευγενικοί, μορφωμένοι, καθώς πρέπει άνθρωποι. Ήταν ακριβώς σαν τους ανθρώπους σε αυτό το δωμάτιο. Και αυτό με ενόχλησε τόσο πολύ... αλλά μετά σκέφτηκα, ας είμαστε ειλικρινείς: είμαστε σε ένα σημείο στον κόσμο που δεν έχουμε την ίδια σχέση με την πρόοδο όπως πριν. Μιλάμε γι'αυτήν με θετικό και αρνητικό τρόπο. Μιλάμε γι'αυτήν με ειρωνικούς όρους και βάζουμε εισαγωγικά: "Πρόοδος." Εντάξει, υπάρχουν λόγοι γι'αυτό και νομίζω ότι γνωρίζουμε ποιοι είναι αυτοί οι λόγοι. Έχουμε χάσει την πίστη μας στους θεσμούς, στις αρχές, και κάποιες φορές στην ίδια την επιστήμη, και υπάρχει λόγος γι' αυτό. Μπορείς απλά να πεις μερικά ονόματα και ο κόσμος θα καταλάβει. Τσερνόμπιλ, Μποπάλ, το Τσάλεντζερ, Vioxx, όπλα μαζικής καταστροφής, μισο-τρυπημένα φηψοδέλτια. Θέλων να πω, μπορείτε να επιλέξετε τη λίστα σας. Υπάρχουν ερωτήσεις και προβλήματα με τους ανθρώπους που πιστεύαμε ότι είχαν πάντα δίκιο. Γι'αυτό πρέπει να είστε δύσπιστοι. Να κάνετε ερωτήσεις, να απαιτείτε αποδείξεις, να απαιτείτε στοιχεία. Μη θεωρείτε τίποτα δεδομένο. Αλλά προσέξτε: Όταν παίρνετε τις αποδείξεις, πρέπει και να τις αποδεχθείτε - και δεν είμαστε και πολύ καλοί σε αυτό. Κι ο λόγος που το λέω αυτό είναι γιατί βρισκόμαστε μέσα σε μια επιδημία φόβου όμοια με καμιά από αυτές που έχω δει.

Πριν περίπου δώδεκα χρόνια γράφτηκε ένα άρθρο, ένα φριχτό άρθρο, που συνέδεε την επιδημία αυτισμού με το εμβόλιο της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς. Ανατριχιαστικό. Έγιναν πολλές έρευνες για να διαπιστωθεί αν αυτό ήταν αλήθεια. Έπρεπε να γίνουν πολλές έρευνες, είναι ένα σοβαρό ζήτημα. Τα αποτελέσματα μαζεύτηκαν. Τα αποτελέσματα μαζεύτηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, από την Αγγλία, από τη Σουηδία, από τον Καναδά, και όλα έλεγαν το ίδιο πράγμα, καμία συσχέτιση, καμία σύνδεση, τίποτα. Δεν έχει σημασία. Δεν έχει σημασία επειδή πιστεύουμε σε ιστορίες, πιστεύουμε ό,τι βλέπουμε, ό,τι νομίζουμε πως βλέπουμε, ό,τι μας κάνει να αισθανόμαστε αληθινοί. Δεν πιστεύουμε ένα μάτσο αρχεία από έναν κυβερνητικό αξιωματούχο που μας δίνει δεδομένα, και το καταλαβαίνω αυτό, όπως νομίζω όλοι μας. Αλλά ξέρετε κάτι; Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό, καταστροφικό και να γιατί: Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια από τις λίγες χώρες στον κόσμο όπου το ποσοστό εμβολιασμού για την ιλαρά μειώνεται. Αυτό είναι αισχρό και θα πρέπει να ντρεπόμαστε για τους εαυτούς μας. Είναι φρικτό. Τι ακριβώς συνέβη που να δικαιολογεί αυτό το πράγμα;

Εντάξει, το καταλαβαίνω. Πραγματικά, το καταλαβαίνω. Έχει κανείς ιλαρά εδώ μέσα; Έχει κανείς στο ακροατήριο δει ποτέ κάποιον να πεθαίνει από ιλαρά; Δε συμβαίνει συχνά. Δε συμβαίνει καθόλου σε αυτήν τη χώρα, αλλά συνέβη 160.000 φορές στον κόσμο πέρυσι. Αυτοί είναι πολλοί θάνατοι από ιλαρά, Είκοσι την ώρα. Αλλά δε συνέβη εδώ και μπορούμε να το βγάλουμε από το μυαλό μας, και ο άνθρωποι σαν την Τζένυ ΜακΚάρθυ μπορούν να συνεχίσουν το κήρυγμα του φόβου και της αμάθειας από το βήμα της Όπρα και της εκπομπής του Λάρυ Κινγκ. Και μπορούν να το κάνουν επειδή δε συνδέουν την αιτιότητα και τη συσχέτιση. Δεν καταλαβαίνουν ότι αυτά τα πράγματα φαίνονται τα ίδια, αλλά σχεδόν ποτέ δεν είναι. Και είναι κάτι που πρέπει να μάθουμε, και μάλιστα πολύ σύντομα.

Αυτός ο τύπος ήταν ένας ήρωας, ο Τζόνας Σωλκ. Απομάκρυνε μια από τις χειρότερες μάστιγες της ανθρωπότητας. Πάει ο φόβος, ο πόνος, η πολιομυελίτιδα - πουφ! - έφυγε. Ο τύπος στη μέση, όχι και τόσο. Λέγεται Πωλ Όφιτ. Μόλις κατασκεύασε ένα εμβόλιο κατά τον ροταϊών μαζί με κάποιους άλλους ανθρώπους. Θα σώσει τις ζωές 400 ή 500 χιλιάδων παιδιών στον αναπτυσσόμενο κόσμο κάθε χρόνο. Υπέροχο, δεν είναι; Είναι καλό, αν εξαιρέσεις το γεγονός ότι ο Πωλ μιλάει για τα εμβόλια και λέει πόσο πολύτιμα είναι και ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να σταματήσουν την κλάψα. Και το λέει ακριβώς έτσι. Έτσι, ο Πωλ είναι ένας "τρομοκράτης". Όταν ο Πωλ μιλάει σε μια δημόσια ακροαματική διαδικασία, δε μπορεί να καταθέσει χωρίς οπλισμένους φρουρούς. Τηλεφωνούν στο σπίτι του γιατί σε κάποιους αρέσει να του λένε ότι θυμούνται πού πηγαίνουν τα παιδιά του σχολείο. Και γιατί; Επειδή ο Πωλ έφτιαξε ένα εμβόλιο.

Δε χρειάζεται να το πω αυτό, αλλά τα εμβόλια είναι απαραίτητα. Αν τα παραμερίσεις, οι ασθένειες επανέρχονται, τρομακτικές ασθένειες - και αυτό συμβαίνει τώρα. Παθαίνουμε ιλαρά σε αυτήν τη χώρα πλέον. Και χειροτερεύει και σύντομα κάποια παιδιά θα πεθάνουν από αυτήν, το δείχνουν οι στατιστικές. Και δε θα πεθάνουν μόνο από ιλαρά. Πολιομυελίτιδα; Ας το πάθουμε κι αυτό. Γιατί όχι; Ένας συμφοιτητής μου μού έγραψε πριν δυο εβδομάδες και μου είπε ότι θεωρούσε ότι ήμουν λίγο οξύς. Κανείς δε μου το είχε πει αυτό. Δε θα εμβολίαζε το παιδί της για την πολιομυελίτιδα. Σε καμιά περίπτωση. Εντάξει. Γιατί; Επειδή δεν παθαίνουμε πολιομυελίτιδα. Και ξέρετε κάτι; Δεν είχαμε πολιομυελίτιδα στη χώρα μας χτες. Σήμερα, δεν ξέρω, ίσως κάποιος μπήκε σε ένα αεροπλάνο από το Λάγος το πρωί και πετάει προς το Λος Άντζελες, και τώρα βρίσκεται πάνω από το Οχάιο. Και θα προσγειωθεί σε λίγες ώρες, θα νοικιάσει ένα αυτοκίνητο, και θα έρθει στο Λονγκ Μπιτς, και θα παρευρεθεί σε ένα από τα καταπληκτικά δείπνα του TED σήμερα. Και δε γνωρίζει ότι έχει μολυνθεί από μια ασθένεια που σε παραλύει, και ούτε εμείς το γνωρίζουμε, γιατί έτσι πάει. Αυτός είναι ο πλανήτης που ζούμε και μην υποκρίνεστε ότι δεν είναι.

Μας αρέσει να τυλιγόμαστε με ψέματα. Το λατρεύουμε. Πήρατε όλοι τις βιταμίνες σας σήμερα; Εχινάκεια, ένα μικρό αντιοξειδωτικό για να σας βοηθήσει να τα βγάλετε πέρα. Ξέρω ότι τις πήρατε γιατί οι μισοί Αμερικανοί το κάνουν κάθε μέρα. Παίρνουν τα χάπια και παίρνουν εναλλακτικά φάρμακα, και δεν έχει σημασία πόσο συχνά βρίσκουμε ότι είναι άχρηστα. Τα στοιχεία το λένε όλη την ώρα. Κάνουν τα ούρα σας πιο σκούρα. Σχεδόν ποτε δεν κάνουν κάτι παραπάνω από αυτό. (Γέλια) Εντάξει, θέλετε να πληρώνετε 28 δις δολλάρια για σκούρα ούρα, Το καταλαβαίνω! (Γέλια) Σκούρα ούρα. Σκούρα. Γιατί το κάνουμε αυτό; Λοιπόν, νομίζω ότι καταλαβαίνω, μισούμε τις μεγάλες φαρμακευτικές. Μισούμε τις μεγάλες κυβερνήσεις. Δεν εμπιστευόμαστε αυτούς τους τύπους. Και δε θα έπρεπε. Το σύστημα υγείας μας είναι χάλια. Είναι σκληρό απέναντι σε εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι εκπληκτικά ψυχρό και ψυχοφθόρο για αυτούς από εμάς που δεν μπορούν να το πληρώσουν. Γι'αυτό τρέχουμε μακριά του και πού πάμε; Πηδάμε στην αγκαλιά των μεγάλων ψευδοφαρμάκων. (Γέλια) Είναι καταπληκτικό. Λατρεύω τα μεγάλα ψευδοφάρμακα. (Χειροκροτήματα)

Αλλά, ξέρετε, είναι πραγματικά κάτι σοβαρό γιατί αυτά τα πράγματα είναι σκουπίδια, και ξοδεύουμε δισεκατομμύρια δολλάρια σε αυτά. Και έχουμε όλα αυτά τα βοηθητικά πραγματάκια. Κανένα - γκίνγκο, απάτη, εχινάκεια, απάτη, ακάι, δεν ξέρω καν τι είναι αυτό αλλά ξοδεύουμε δισεκατομμύρια δολλάρια σε αυτό - είναι απάτη. Και ξέρετε κάτι; Όταν τα λέω αυτά, ο κόσμος ουρλιάζει και λέει "Τι σε νοιάζει εσένα; Άσε τον κόσμο να κάνει ό,τι θέλει. Τους κάνει να αισθάνονται καλά." Και ξέρετε κάτι; Κάνετε λάθος. Γιατί δε με ενδιαφέρει αν είναι ο υπουργός Υγείας που λέει "Χμμ, δεν πρόκειται να δεχτώ τα στοιχεία των ειδικών μου στις μαστογραφίες," ή κάποιος κομπογιαννίτης που θέλει να χρησιμοποιήσει ως αγωγή για καρκίνο κλύσματα καφέ. Όταν διαβείς το μονοπάτι όπου οι δοξασίες και η μαγεία αντικαθιστούν τα στοιχεία και την επιστήμη, θα βρεθείς σε ένα μέρος που δε θες να βρίσκεσαι. Καταλήγεις σαν τον Θάμπο Μμπέκι, πρόεδρο της Νότιας Αφρικής. Σκότωσε 400.000 συμπατριώτες του επιμένοντας ότι το παντζάρι το σκόρδο και το έλαιο από λεμόνι ήταν πιο αποτελεσματικά από τα φάρμακα κατά των ρετροϊών που ξέρουμε ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη του AIDS. Εκατοντάδες χιλιάδες αχρείαστων θανάτων σε μια χώρα που μαστίζεται περισσότερο από κάθε άλλη από αυτήν την ασθένεια. Μη μου πείτε λοιπόν ότι δεν υπάρχουν συνέπειες σε αυτά τα πράγματα. Υπάρχουν. Πάντοτε υπάρχουν.

Και η πιο χαζή επιδημία είναι αυτή που περνάμε τώρα, αυτή η παράλογη μάχη ανάμεσα σε συνηγόρους των γενετικά τροποποιημένων τροφών και την ελίτ των βιολογικών προϊόντων. Είναι μια ηλίθια διαμάχη. Πρέπει να σταματήσει. Είναι μια διαμάχη για τις λέξεις, τις μεταφορές. Είναι ιδεολογία, δεν είναι επιστήμη. Καθετί που τρώμε, κάθε κόκκος ρυζιού, κάθε ματσάκι μαϊντανού, κάθε λαχανάκι Βρυξελλών έχει τροποποιηθεί από τον άνθρωπο. Ξέρετε, δεν υπήρχαν μανταρίνια στον κήπο της Εδέμ. Δεν υπήρχαν πεπόνια. Δεν υπήρχαν Χριστουγεννιάτικα δέντρα. Εμείς τα φτιάξαμε όλα. Τα φτιάξαμε τα τελευταία 11.000 χρόνια. Και κάποια πήγαν καλά, κάποια όχι. Όσα δεν πήγαν καλά, τα ξεφορτωθήκαμε. Πλέον μπορούμε να το κάνουμε με έναν πιο ακριβή τρόπο. Σίγουρα, υπάρχουν κίνδυνοι. Μπορούμε να βάλουμε κάτι σαν τη βιταμίνη Α στο ρύζι και αυτό να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπων, εκατομμύρια ανθρώπων να ζήσουν περισσότερο. Δε θέλετε να το κάνετε αυτό; Πρέπει να πω ότι δεν το καταλαβαίνω.

Αντιστεκόμαστε στις γενετικά τροποποιημένες τροφές. Γιατί το κάνουμε; Λοιπόν, αυτό που ακούω συνέχεια είναι: Πάρα πολλά χημικά, εντομοκτόνα, ορμόνες, μονοκαλλιέργειες, δε θέλουμε τεράστιες εκτάσεις με το ίδιο πράγμα, είναι λάθος. Δε θέλουμε οι εταιρίες να πατεντάρουν τη ζωή. Δε θέλουμε να έχουν στην ιδιοκτησία τους σπόρους. Και ξέρετε ποια είναι η απάντησή μου σε αυτό; Ναι, έχετε δίκιο. Ας το διορθώσουμε. Είναι αλήθεια, έχουμε ένα τεράστιο πρόβλημα υποσιτισμού, αλλά αυτό δεν είναι επιστήμη. Δεν έχει καμιά σχέση με την επιστήμη. Έχει σχέση με το νόμο, με την ηθική, την πνευματική ιδιοκτησία. Και ξέρετε ότι η επιστήμη δεν είναι μια εταιρία. Δεν είναι μια χώρα. Δεν είναι καν μια ιδέα, είναι μια διεργασία. Είναι μια διεργασία και κάποιες φορές λειτουργεί και κάποιες όχι, αλλά η ιδέα ότι δε θα πρέπει να επιτρέψουμε στην επιστήμη να κάνει τη δουλειά της επειδή φοβόμαστε είναι πραγματικά θανατηφόρα, και αποτρέπει εκατομμύρια ανθρώπους από το να ευημερούν.

Ξέρετε, στα επόμενα 50 χρόνια θα πρέπει να παράγουμε 70% περισσότερη τροφή από όσο σήμερα, 70%. Αυτή η επένδυση στην Αφρική τα τελευταία 30 χρόνια. Είναι ντροπή, ντροπή. Το έχουν ανάγκη και δεν τους το δίνουμε. Και γιατί; Γενετικά τροποποιημένες τροφές. Δε θέλουμε να ενθαρρούνουμε τους ανθρώπους να τρώνε αυτά τα παλιοπράγματα, όπως την κασάβα. Η κασάβα είναι κάτι που τρώνε μισό δισεκατομμύριο άνθρωποι. Μοιάζει με την πατάτα. Είναι απλά ένα μάτσο θερμίδες. Είναι χάλια. Δεν έχει θρεπτικά συστατικά, δεν έχει πρωτεΐνες, και οι επιστήμονες εισάγουν όλα αυτά τα πράγματα μέσα της. Και τότε οι άνθρωποι θα μπορούν να την τρώνε και δε θα τυφλώνονται. Δε θα πεθαίνουν από την πείνα και ξέρετε κάτι; Αυτό θα ήταν καλό. Δε θα ήταν το Chez Panisse (σσ. γκουρμέ εστιατόριο) αλλά θα ήταν καλό.

Και το μόνο που μπορώ να πω είναι γιατί το πολεμάμε; Ας αναρωτηθούμε, γιατί το πολεμάμε; Επειδή δε θέλουμε να μετακινούμε γονίδια; Με αυτό έχει σχέση, όχι με τα χημικά. Δεν έχει σχέση με το γελοίο πάθος μας για τις ορμόνες, την επιμονή μας για μεγαλύτερες τροφές, καλύτερες τροφές, ξεχωριστές τροφές. Δεν έχει σχέση με τα Rice Krispies (σσ. δημητριακά πρωινού), αλλά με το να διατηρούμε τους ανθρώπους στη ζωή, και είναι ώρα να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό. Γιατί, ξέρετε κάτι; Αν δεν το κάνουμε, αν συνεχίσουμε να ενεργούμε με τον ίδιο τρόπο, είμαστε ένοχοι για κάτι για το οποίο δεν νομίζω ότι θέλουμε: αποικιοκρατία υψηλής τεχνολογίας. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να περιγράψω αυτό που γίνεται εδώ. Είναι εγωιστικό, είναι άσχημο, δε μας ταιριάζει και πραγματικά πρέπει να το σταματήσουμε.

Μετά λοιπόν από αυτή τη διασκεδαστική συζήτηση, (Γέλια) ίσως θέλετε να πείτε "Λοιπόν, θες ακόμα να μπεις μέσα σε αυτήν τη γελοία χρονομηχανή και να πας στο μέλλον;" Οπωσδήποτε. Το θέλω. Έχει κολλήσει στο παρόν τώρα, αλλά έχουμε μια εκπληκτική ευκαιρία. Μπορούμε να κατευθύνουμε αυτήν τη χρονομηχανή σε οτιδήποτε θέλουμε. Μπορούμε να την πάμε όπου θέλουμε και θα την πάμε όπου θέλουμε. Πρέπει να τα συζητήσουμε αυτά και πρέπει να σκεφτούμε, αλλά όταν μπούμε στη χρονομηχανή και πάμε μπροστά θα είμαστε χαρούμενοι που το κάναμε, Ξέρω πως μπορούμε και, όσο με αφορά, αυτό είναι κάτι που το έχει ανάγκη ο κόσμος.

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκροτήματα)

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκροτήματα)