Μαρσέλ Ντίκε: Γιατί να μην τρώμε έντομα;

Λοιπόν, θα σας δείξω πάλι κάτι σχετικά με τους τρόπους διατροφής μας. Και θα ήθελα να ξέρω τι είναι το κοινό. Οπότε ποιοί από σας έχετε ποτέ φάει έντομα; Σχετικά αρκετοί. (Γέλιο) Αλλά ακόμη και έτσι, δεν είστε αντιπροσωπευτικοί του γενικού πληθυσμού της Γης. (Γέλιο) Διότι υπάρχει ένα 80 τοις εκατό εκεί έξω που πραγματικά τρώει έντομα. Αλλά αυτό είναι αρκετά καλό.

Γιατί να μην τρώμε έντομα; Λοιπόν αρχικά, τι είναι τα έντομα; Έντομα είναι ζώα που περπατούν με έξι πόδια. Και εδώ βλέπετε μόνο ένα δείγμα. Υπάρχουν έξι εκατομμύρια είδη εντόμων στον πλανήτη, έξι εκατομμύρια είδη. Υπάρχουν μερικές εκατοντάδες θηλαστικά, αλλά έξι εκατομμύρια είδη εντόμων. Στην πραγματικότητα, αν μετρήσουμε όλους τους οργανισμούς, θα φτάναμε σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς. Στην πραγματικότητα, απ' όλα τα ζώα στη Γη, απ' όλα τα ζωικά είδη, το 80 τοις εκατό περπατά με έξι πόδια. Αλλά αν μετρούσαμε όλα τα άτομα, και υπολογίζαμε το μέσο όρο του βάρους τους, θα είχαμε περίπου 200 ως 2000 κιλά για κάθε έναν από σας και εμένα στη Γη. Αυτό σημαίνει ότι με όρους βιομάζας τα έντομα είναι πιο άφθονα από εμάς. Και δεν είμαστε στον πλανήτη των ανθρώπων, αλλά σε έναν πλανήτη εντόμων. Τα έντομα δεν είναι απλά εκεί στη φύση, αλλά συμμετέχουν και στην οικονομία μας, συνήθως χωρίς να το ξέρουμε.

Έγινε μια εκτίμηση, μια συντηρητική εκτίμηση, πριν κανα δύο χρόνια ότι η οικονομία των ΗΠΑ ωφελήθηκε κατά 57 δις δολάρια το χρόνο. Είναι ένας αριθμός --πολύ μεγάλος-- μια συμμετοχή στην οικονομία των ΗΠΑ δωρεάν. Και έτσι έψαξα τι πλήρωνε η οικονομία για τον πόλεμο στο Ιράκ τον ίδιο χρόνο. Ήταν 80 δις δολάρια. Ξέρουμε ότι αυτός δεν ήταν ένας φτηνός πόλεμος. Οπότε τα έντομα, έτσι δωρεάν, έχουν στην οικονομία των ΗΠΑ περίπου την ίδια συμμετοχή έτσι δωρεάν, χωρίς κανείς να το ξέρει. Και όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά σε κάθε χώρα, σε κάθε οικονομία.

Τι κάνουν; Απομακρύνουν τα περιττώματα των ζώων, επικονιάζουν τις σοδειές μας. Το ένα τρίτο απ' όλα τα φρούτα που τρώμε είναι όλα αποτέλεσμα των εντόμων που φροντίζουν για την αναπαραγωγή των φυτών. Ελέγχουν τα ζιζάνια. Και είναι τροφή για ζώα. Βρίσκοναι στην αρχή των τροφικών αλυσίδων. Μικρά ζώα τρώνε έντομα. Ακόμα και μεγαλύτερα ζώα τρώνε έντομα. Αλλά τα μικρά ζώα που τρώνε έντομα τρώγονται από τα μεγαλύτερα ζώα, ακόμα μεγαλύτερα ζώα. Και στο τέλος της τροφικής αλυσίδας, τα τρώμε και εμείς. Υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που τρώνε έντομα. Και εδώ βλέπετε εμένα σε μια μικρή, επαρχιακή πόλη στην Κίνα, Λιζιάνγκ -- με περίπου δύο εκατομμύρια κατοίκους. Αν βγείτε έξω για δείπνο, σε ένα εστιατόριο με ψάρια για παράδειγμα, όπου μπορείτε να διαλέξετε ποιό ψάρι θέλετε να φάτε, μπορείτε να διαλέξετε ποιά έντομα θα θέλατε να φάτε. Και τα μαγειρεύουν με ένα θαυμάσιο τρόπο. Και εδώ με βλέπετε να απολαμβάνω ένα γεύμα με κάμπιες, ακρίδες, μέλισσες, (ασαφές) λιχουδιές. Και μπορείτε να φάτε κάτι καινούργιο κάθε μέρα. Υπάρχουν πάνω από 1.000 είδη εντόμων που τρώγονται ανά την υφήλιο. Αυτό είναι κάτι περισσότερο από τα λίγα θηλαστικά που τρώμε, όπως η αγελάδα και το γουρούνι ή το πρόβατο. Περισσότερα από 1.000 είδη μια τεράστια ποικιλία. Και τώρα μπορεί να σκεφτείτε, εντάξει, σε αυτή την επαρχιακή πόλη στην Κίνα μπορεί να το κάνουν, αλλά όχι εμείς.

Έχουμε δει ήδη ότι μερικοί από σας ήδη έχετε φάει έντομα ίσως περιστασιακά. Αλλά μπορώ να σας πω ότι όλοι σας τρώτε έντομα, χωρίς καμία εξαίρεση. Τρώτε τουλάχιστον 500 γραμμάρια το χρόνο. Τι τρώτε; Ντοματόσουπα, φυστικοβούτυρο, σοκολάτα, κινέζικα νούντλς, κάθε επεξεργασμένη τροφή που τρώτε περιέχει έντομα, γιατί τα έντομα είναι εδώ γύρω μας, και όταν είναι έξω στη φύση είναι επίσης και στις σοδειές μας. Μερικά φρούτα καταστρέφονται από κάποια έντομα. Αυτά είναι τα φρούτα, αν είναι ντομάτες, αυτά γίνονται ντοματόσουπα. Αν δεν καταστραφούν, τότε πάνε προς πώληση. Και αυτή είναι η εικόνα σας για τις ντομάτες. Αλλά υπάρχουν ντομάτες που καταλήγουν να γίνουν σούπα. Και εφόσον πληρούν τα κριτήρια της υπηρεσίας ελέγχου τροφίμων, μπορούν να υπάρχουν διάφορα πράγματα εκεί μέσα, χωρίς πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, γιατί να βάζαμε αυτές τις μπάλες στη σούπα, υπάρχει κρέας εκεί μέσα ούτως ή άλλως; (Γέλιο) Στην πραγματικότητα, όλα τα επεξεργασμένα μας τρόφιμα περιέχουν περισσότερες πρωτεΐνες από αυτό που νομίζουμε. Οπότε οτιδήποτε είναι ήδη πηγή πρωτεΐνης.

Τώρα μπορεί να πείτε, ''Εντάξει, τρώμε 500 γραμμάρια κατά λάθος.'' Το κάνουμε και σκόπιμα σε πολλά τρόφιμα που έχουμε. Έχω μόνο δύο τρόφιμα εδώ στη διαφάνεια μπισκότα ή καβουρόψιχα ή, αν θέλετε, Campari. Πολλά από τα τρόφιμα που έχουν κόκκινο χρώμα το έχουν από μια φυσική χρωστική. Η καβουρόψιχα είναι κρέας από καβούρι, ή πωλείται ως τέτοιο, είναι άσπρο ψάρι που έχει βαφτεί με κοχενίλλη. Η κοχενίλλη είναι προϊόν ενός εντόμου που ζει παρασιτώντας σε έναν κάκτο. Παράγεται σε μεγάλες ποσότητες, 150 ως 180 τόνους το χρόνο, στα Κανάρια νησιά, στο Περού, και είναι μεγάλη βιομηχανία. Ένα γραμμάριο κοχενίλλης κοστίζει περίπου 30 ευρώ. Ένα γραμμάριο χρυσού είναι 30 ευρώ. Οπότε είναι ένα πολύ πολύτιμο πράγμα που χρησιμοποιούμε για να χρωματίσουμε τα τρόφιμά μας.

Τώρα η κατάσταση στον κόσμο πρόκειται να αλλάξει, για σας και για μένα και για όλους στη Γη. Ο ανθρώπινος πληθυσμός αυξάνεται ραγδαία και εκθετικά. Είμαστε στο σημείο που έχουμε κάτι ανάμεσα σε 6 και 7 δις ανθρώπων, που θα αυξηθούν σε περίπου 9 δις το 2050. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε πολλά περισσότερα στόματα να θρέψουμε. Και αυτό είναι κάτι που ανησυχεί όλο και περισσότερους ανθρώπους. Έγινε ένα συνέδριο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) τον περασμένο Οκτώβριο που ήταν αποκλειστικά αφιερωμένο σε αυτό το θέμα. Πως θα θρέψουμε αυτόν τον κόσμο; Και αν δείτε τα διαγράμματα που παρουσιάστηκαν, λένε ότι έχουμε ένα τρίτο περισσότερα στόματα να θρέψουμε, αλλά χρειαζόμαστε αύξηση της αγροτικής παραγωγής της τάξης του 70 τοις εκατό. Και αυτό είναι ειδικά επειδή ο πληθυσμός αυτού του κόσμου αυξάνεται, και αυξάνεται όχι μόνο σε αριθμούς, αλλά επίσης γίνεται πιο εύρωστος, και οποισδήποτε γίνεται πιο εύρωστος αρχίζει να τρώει περισσότερο και επίσης αρχίζει να τρώει περισσότερο κρέας. Και το κρέας, στην πραγματικότητα, είναι κάτι που κοστίζει αρκετά σε βάρος της αγροτικής μας παραγωγής.

Η δίαιτά μας περιλαμβάνει ζωικές πρωτεΐνες και προς το παρόν, οι περισσότεροι από εμάς εδώ τις παίρνουν από κτηνοτροφικά ζώα, από τα ψάρια, από θηράματα. Και τρώμε αρκετά από αυτά. Στον Ανεπτυγμένο Κόσμο αντιστοιχούν κατά μέσο όρο 80 κιλά κατ' άτομο το χρόνο, που ανεβαίνει στα 120 στις Ηνωμένες Πολιτείες και λίγο λιγότερο σε μερικές άλλες χώρες, αλλά κατά μέσο όρο 80 κιλά. κατ' άτομο το χρόνο. Στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο είναι πολύ λιγότερο. Είναι 25 κιλά κατ' άτομο το χρόνο. Αλλά αυξάνεται υπερβολικά. Στην Κίνα τα τελευταία 20 χρόνια, αυξήθηκε από 20 σε 50, και ακόμα αυξάνεται. Οπότε αν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού πρόκειται να αυξήσει την κατανάλωση κρέατος από 25 σε 80 κατά μέσο όρο, και το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού ζει στην Κίνα και την Ινδία, θα έχουμε μια τεράστια ζήτηση για κρέας. Και φυσικά, δεν είμαστε εδώ για να πούμε, ότι είναι μόνο για μας και όχι για εκείνους. Δικαιούνται το ίδιο μερίδιο.

Τώρα για να αρχίσω, θα έλεγα ότι τρώμε υπερβολικά πολύ κρέας στο Δυτικό κόσμο. Θα μπορούσαμε να ζήσουμε με πολύ, πολύ λιγότερο και ξέρω, είμαι χορτοφάγος εδώ και πολύ καιρό. Και μπορεί κάποιος να ζήσει χωρίς καθόλου κρέας. Θα πάρει πρωτεΐνες από κάθε φαγητό ούτως ή άλλως. Αλλά τότε υπάρχουν πολλά προβλήματα που συνοδεύουν την παραγωγή κρέατος και αυτό το αντιμετωπίζουμε όλο και πιο συχνά. Το πρώτο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι η ανθρώπινη υγεία. Οι χοίροι μοιάζουν με εμάς. Είναι μάλιστα πρότυπα στην ιατρική. Και μπορούμε ακόμα να μεταμοσχεύσουμε όργανα από χοίρο σε άνθρωπο. Αυτό σημαίνει ότι οι χοίροι μοιράζονται και ασθένειες με εμάς. Και μια ασθένεια χοίρων ένας ιός για χοίρους και ένας ανθρώπινος ιός μπορούν και οι δύο να πολλαπλασιαστούν. Και λόγω του τρόπου πολλαπλασιασμού τους, μπορούν να συνδυαστούν και να δώσουν ένα νέο ιό. Αυτό έγινε στην Ολλανδία τη δεκαετία του '90 κατά την έξαρση του πυρετού των χοίρων. Προκύπτει μια καινούργια ασθένεια που μπορεί να είναι θανατηφόρα. Τρώμε έντομα -- συνδέονται τόσο λίγο με εμάς, που αυτό δε συμβαίνει. Οπότε αυτός είναι ένας βαθμός για τα έντομα.

(Γέλιο)

Και είναι και ο παράγοντας μετατροπής. Πάρτε 10 κιλά τροφής, μπορούν να δώσουν ένα κιλό βοδινού κρέατος, αλλά μπορούν να δώσουν 9 κιλά κρέατος ακρίδας. Οπότε αν ήσασταν επιχειρηματίας, τι θα κάνατε; Βάζοντας 10 κιλά τροφής μπορείτε να πάρετε ένα κιλό ή εννιά κιλά κρέατος. Μέχρι τώρα έχουμε υπολογίσει ένα ώς πέντε κιλά παραγωγής. Δεν έχουμε συνυπολογίσει το μπόνους. Δεν παίρνουμε τα εννιά κιλά ακόμη. Οπότε έχουμε δύο πόντους για τα έντομα.

(Γέλιο)

Είναι και το περιβάλλον. Αν πάρουμε 10 κιλά τροφής, (Γέλιο) και οδηγεί σε ένα κιλό βοδινού, τα άλλα εννιά είναι άχρηστα και πολλά από αυτά είναι κοπριά. Αν παράγει κάποιος έντομα, έχει λιγότερη κοπριά ανά κιλού κρέατος που παράγει. Οπότε λιγότερα άχρηστα προϊόντα. Επιπλέον, ανά κιλό κοπριάς έχετε πολύ, πολύ λιγότερη αμμωνία και λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου όταν έχετε κοπριά από έντομα από ότι από αγελάδες. Οπότε έχετε λιγότερα απόβλητα και αυτά δεν είναι τόσο περιβαλλοντικά βλαβερά όσο η κοπριά αγελάδας. Οπότε τρεις βαθμοί για τα έντομα.

(Γέλιο)

Τώρα υπάρχει ένα μεγάλο 'αν' φυσικά και είναι αν τα έντομα παράγουν κρέας που είναι καλής ποιότητας. Λοιπόν, έχουν υπάρξει διάφορες αναλύσεις και όσον αφορά τις πρωτεΐνες, τα λιπαρά και τις βιταμίνες είναι πολύ καλά. Στην πραγματικότητα, είναι συγκρίσιμα με οτιδήποτε τρώμε ως κρέας τώρα. Και ως προς τις θερμίδες είναι πολύ καλής ποιότητας. Ένα κιλό ακρίδων έχει το ίδιο ποσό θερμίδων όσο 10 λουκάνικα ή έξι χάμπουργκερ. Οπότε έχουμε τέσσερις πόντους για τα έντομα.

(Γέλιο)

Μπορώ να συνεχίσω και να δώσω πολλούς ακόμα πόντους στα έντομα, αλλά ο χρόνος δε μας το επιτρέπει. Οπότε το ερώτημα είναι, γιατί να μην τρώμε έντομα; Σας έδωσα τουλάχιστον τέσσερα επιχειρήματα υπέρ. Θα αναγκαστούμε να το κάνουμε. Ακόμα και αν δε σας αρέσει, θα πρέπει να το συνηθίσετε. Γιατί προς το παρόν 70 τοις εκατό των αγροτικών μας εκτάσεων χρησιμοποιείται για την εκτροφή ζώων. Αυτό δεν είναι μόνο η περιοχή όπου τα ζώα περπατούν και τρέφονται, αλλά και άλλες περιοχές όπου η τροφή παράγεται και μεταφέρεται. Μπορούμε να την αυξήσουμε λίγο σε βάρος των τροπικών δασών, αλλά σύντομα θα υπάρξει περιορισμός. Και αν θυμηθείτε ότι χρειάζεται να αυξήσουμε την αγροτική παραγωγή κατά 70 τοις εκατό, δεν πρόκειται να τα καταφέρουμε. Θα μπορούσαμε πολύ καλύτερα να αλλάξουμε από κρέας, από βοδινό, σε έντομα. Και 80 τοις εκατό του κόσμου ήδη τρώει έντομα, οπότε είμαστε απλά μειοψηφία σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Ολλανδία, ή αλλού. Στην αριστερή εικόνα, βλέπετε μια αγορά στο Λάος όπου έχουν άφθονα διάφορα είδη εντόμων που μπορείτε να διαλέξετε για δείπνο. Στη δεξιά εικόνα βλέπετε μια ακρίδα. Οπότε οι άνθρωποι τα τρώνε, όχι επειδή πεινάνε αλλά επειδή τα θεωρούν λιχουδιές. Είναι απλά πολύ καλό φαγητό. Υπάρχει τεράστια ποικιλία. Έχει πολλά πλεονεκτήματα.

Στην πραγματικότητα, έχουμε λιχουδιές που μοιάζουν πολύ με αυτή την ακρίδα: οι γαρίδες, μια λιχουδιά που πωλείται σε υψηλή τιμή. Ποιός δεν θα ήθελε να φάει μια γαρίδα; Υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που δεν τους αρέσουν οι γαρίδες, αλλά οι γαρίδες ή τα καβούρια ή οι καραβίδες, σχετίζονται πολύ στενά. Είναι λιχουδιές. Στην πραγματικότητα, η ακρίδα είναι η γαρίδα της ξηράς και θα ταίριαζε πολύ στη διατροφή μας. Οπότε γιατί δεν τρώμε έντομα ακόμα; Είναι απλά θέμα νοοτροπίας. Δεν είμαστε συνηθισμένοι και βλέπουμε τα έντομα ως οργανισμούς που είναι πολύ διαφορετικοί από εμάς. Γι' αυτό αλλάζουμε την αντίληψή μας για τα έντομα. Και δουλεύω πολύ σκληρά με το συνάδελφό μου, Άρνολντ φαν Χάις, ώστε να ενημερώνουμε τον κόσμο σχετικά με το τί είναι τα έντομα, τί θαυμάσια πράγματα είναι, τί θαυμάσια συνεισφορά έχουν στη φύση. Και στην πραγματικότητα, χωρίς έντομα, δε θα ήμασταν εδώ σε αυτό το δωμάτιο. Γιατί αν τα έντομα εξαφανιστούν, θα εξαφανιστούμε σύντομα και εμείς. Αν εξαφανιστούμε εμείς, τα έντομα θα συνεχίσουν να ζουν ευτυχισμένα.

(Γέλιο)

Οπότε πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα του να τρώμε έντομα. Και κάποιος μπορεί να σκεφτεί ότι δεν είναι διαθέσιμα ακόμα. Κι όμως είναι. Υπάρχουν επιχειρηματίες στην Ολλανδία που τα παράγουν και ένας από αυτούς είναι εδώ στο κοινό, η Μάριαν Πέετερς, που είναι στη φωτογραφία. Προβλέπω ότι αργότερα αυτό το χρόνο, θα τα βρίσκετε στα σούπερ μάρκετ, όχι άμεσα εμφανή, αλλά σαν ζωικές πρωτεΐνες στα τρόφιμα. Και ίσως το 2020, θα τα αγοράζετε γνωρίζοντας ότι πρόκειται να φάτε ένα έντομο. Και μαγειρεύονται με τους πιο θαυμάσιους τρόπους. Ένας Ολλανδός παραγωγός σοκολάτας. (Μουσική) (Χειροκρότημα) Φτιάχνονται και με πολύ φαντασία.

(Γέλιο)

Λοιπόν, στην Ολλανδία, έχουμε μια πρωτοπόρα υπουργό γεωργίας και βάζει έντομα στο μενού στο εστιατόριό της στο υπουργείο της. Και όταν κάλεσε όλους τους υπουργούς γεωργίας της ΕΕ στη Χάγη πρόσφατα, πήγε σε ένα εστιατόριο πολλών αστέρων και έφαγαν έντομα όλοι μαζί. Δεν είναι δικό μου χόμπυ. Έχει αρχίσει να διαδίδεται. Οπότε γιατί να μην τρώμε έντομα; Πρέπει να το δοκιμάσετε μόνοι σας. Κανα δυό χρόνια πριν, είχαμε 1750 ανθρώπους σε μια πλατεία στην πόλη Βάχενίνγκεν και έφαγαν όλοι έντομα ταυτόχρονα και ήταν σημαντικό θέμα στις ειδήσεις. Νομίζω ότι σύντομα δε θα είναι τόσο μεγάλο θέμα πια αν όλοι τρώμε έντομα, γιατί είναι φυσιολογικό.

Οπότε μπορείτε να δοκιμάσετε μόνοι σας σήμερα, και θα έλεγα καλή όρεξη. Και θα δείξω στον Μπρούνο μερικές ιδέες και μπορεί να δοκιμάσει πρώτος.

(Χειροκρότημα)

Μπρούνο Τζιουσάνι : Δες τα πρώτα. Δες τα πρώτα.

Μαρσέλ Ντίκε: Είναι όλο πρωτεΐνη.

ΜΤ: Είναι ακριβώς το ίδιο που ήταν στο βίντεο. Και φαίνεται νοστιμότατο. Το φτιάχνουν μόνο με καρύδια ή κάτι τέτοιο.

ΜΝ: Ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)