Λουσιάν Γουόκοβιτς: Ανακαλύπτοντας πλανήτες γύρω από άλλα αστέρια

Τα πλανητικά συστήματα έξω από το δικό μας είναι σαν μακρινές πόλεις που βλέπουμε τα φώτα τους να τρεμοπαίζουν, αλλά που δεν μπορούμε να περπατήσουμε στους δρόμους τους. Μελετώντας, όμως, αυτά τα φώτα που τρεμοπαίζουν, μπορούμε να μάθουμε πώς αλληλεπιδρούν αστέρια και πλανήτες για να διαμορφώσουν το οικοσύστημά τους και να δημιουργήσουν περιβάλλον κατάλληλο για ζωή.

Σε αυτήν τη φωτογραφία με τον ουρανό του Τόκιο, έχω κρύψει δεδομένα από το πιο σύγχρονο διαστημικό τηλεσκόπιο αναζήτησης πλανητών που υπάρχει, την Αποστολή Κέπλερ. Τα βλέπετε; Για να δούμε. Πρόκειται για ένα μικρό τμήμα του ουρανού που κοιτάζει το Κέπλερ και αναζητά πλανήτες μετρώντας το φως πάνω από 150.000 αστεριών, ταυτόχρονα, κάθε μισή ώρα με μεγάλη ακρίβεια.

Αυτό που αναζητάμε είναι η μικρή μείωση φωτεινότητας που προκαλείται όταν ένας πλανήτης περνάει μπροστά από ένα αστέρι και εμποδίζει λίγο από το φως του αστεριού να φτάσει σε εμάς. Σε διάστημα δύο ετών και κάτι, έχουμε ανακαλύψει πάνω από 1.200 νέα πιθανά πλανητικά συστήματα γύρω από άλλα αστέρια. Για να έχετε μια εικόνα, τις προηγούμενες δύο δεκαετίες αναζήτησης, είχαμε γνωρίσει περίπου 400 πριν από το Κέπλερ.

Όταν βλέπουμε αυτές τις μικρές μεταπτώσεις στο φως, μπορούμε να καθορίσουμε μια σειρά από πράγματα. Για παράδειγμα, μπορούμε να καθορίσουμε αν στο σημείο βρίσκεται πλανήτης αλλά και πόσο μεγάλος είναι και πόσο απέχει από το μητρικό αστέρι. Η απόσταση είναι πολύ σημαντική επειδή μας λέει πόσο φως λαμβάνει συνολικά ο πλανήτης. Η απόσταση και η ποσότητα του φωτός είναι σημαντική, όπως ακριβώς όταν κάποιος κάθεται κοντά σε φωτιά. Θέλει να βρίσκεται αρκετά κοντά για να ζεσταίνεται, αλλά όχι και πολύ κοντά ώστε να καίγεται.

Ωστόσο, πρέπει να μάθουμε περισσότερα για το μητρικό αστέρι και όχι μόνο την ποσότητα του φωτός που λαμβάνουμε συνολικά. Και θα σας πω γιατί. Αυτό είναι το αστέρι μας. Ο Ήλιος μας. Εδώ φαίνεται σε ορατό φως. Είναι το φως που μπορεί να δει ο άνθρωπος με τα μάτια του. Θα παρατηρήσετε ότι μοιάζει αρκετά με τον κίτρινο κύκλο -- τον Ήλιο που ζωγραφίζουμε όλοι σαν παιδιά. Αλλά θα παρατηρήσετε και κάτι άλλο, ότι το πρόσωπο του Ήλιου έχει φακίδες. Οι φακίδες αυτές ονομάζονται ηλιακές κηλίδες και αποτελούν μία από τις ενδείξεις του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου. Κάνουν επίσης το φως του αστεριού να μεταβάλλεται. Και αυτό μπορούμε να το μετρήσουμε με πολλή μεγάλη ακρίβεια με το Κέπλερ και να εντοπίσουμε την επίδραση που ασκεί.

Ωστόσο, πρόκειται μονάχα για την κορυφή του παγόβουνου. Αν είχαμε υπεριώδη μάτια ή μάτια ακτίνων Χ, θα βλέπαμε πραγματικά τη δυναμική και δραματική επίδραση της μαγνητικής δραστηριότητας του Ήλιου μας -- που υπάρχει και στα άλλα αστέρια. Σκεφτείτε, ότι ακόμα και όταν έχει συννεφιά, τα φαινόμενα αυτά συμβαίνουν ψηλά στον ουρανό, όλη την ώρα. Έτσι όταν θέλουμε να μάθουμε αν ένας πλανήτης είναι κατοικήσιμος, αν είναι κατάλληλος για ζωή, θέλουμε να μάθουμε όχι μόνο το συνολικό φως που λαμβάνει και το πόσο θερμός είναι αλλά και πώς είναι το διαστημικό του κλίμα -- η ακτινοβολία υψηλής ενέργειας οι υπεριώδεις ακτίνες και οι ακτίνες Χ που δημιουργεί το αστέρι του και που τον τυλίγουν σε ένα λουτρό ακτινοβολίας υψηλής ενέργειας.

Έτσι, δεν μπορούμε στην ουσία να μελετήσουμε πλανήτες γύρω από άλλα αστέρια με την ίδια λεπτομέρεια που μπορούμε στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Εδώ είναι η Αφροδίτη, η Γη και ο Άρης -- τρεις πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος με σχεδόν ίδιο μέγεθος, αν και ένας μόνο είναι κατοικήσιμος. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εντωμεταξύ είναι να μετράμε το φως από τα αστέρια μας και να μαθαίνουμε για τη σχέση ανάμεσα στους πλανήτες και τα μητρικά αστέρια τους ώστε να συγκεντρώνουμε στοιχεία για τους πλανήτες που ενδέχεται να είναι κατάλληλοι για την αναζήτηση ζωής στο σύμπαν.

Το Κέπλερ δεν θα ανακαλύψει πλανήτες γύρω από κάθε ένα αστέρι που παρατηρεί. Αλλά κάθε μέτρηση που εκτελεί είναι πολύτιμη διότι μας αποκαλύπτει τη σχέση ανάμεσα σε αστέρια και πλανήτες και το γεγονός ότι το φως των αστεριών είναι εκείνο που θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία ζωής στο σύμπαν. Αν και είναι το τηλεσκόπιο Κέπλερ, το όργανο που κοιτάζει τον ουρανό, είμαστε εμείς, τα έμβια όντα, που ερευνούμε.

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)