Λόρεν Ζαλάζνικ: Η συνείδηση της τηλεόρασης

Θα ήθελα να πω ότι πραγματικά, έπειτα από τις απίστευτες αυτές ομιλίες και ιδέες που διαδίδονται, βρίσκομαι στην άβολη θέση να πρέπει να σας μιλήσω σήμερα για την τηλεόραση. Σχεδόν όλοι βλέπουμε τηλεόραση. Μας αρέσει. Τουλάχιστον, ορισμένα κομμάτια. Εδώ στις ΗΠΑ μάλιστα αγαπάμε την τηλεόραση. Ο μέσος Αμερικανός βλέπει τηλεόραση σχεδόν 5 ώρες την ημέρα. Εντάξει; Τώρα συμβαίνει να βγάζω το ψωμί μου στην τηλεόραση, έτσι για εμένα, αυτό είναι καλό. Αλλά σε πολλούς ανθρώπους δεν αρέσει και τόσο. Μάλιστα, μιλούν υποτιμητικά για αυτή. Τη λένε ηλίθια, κι ακόμα χειρότερα, πιστέψτε με. Η μητέρα μου, καθώς μεγάλωνα, την αποκαλούσε το "χαζοκούτι".

Σήμερα ωστόσο δεν θα ήθελα να σχολιάσω εάν υπάρχει καλή τηλεόραση και κακή τηλεόραση. Αυτό που θέλω τώρα είναι να σας πω ότι πιστεύω ότι η τηλεόραση έχει συνείδηση. Γιατί πιστεύω λοιπόν ότι η τηλεόραση έχει συνείδηση; Γιατί πιστεύω πραγματικά ότι η τηλεόραση αντικατοπτρίζει άμεσα, τις ηθικές, πολιτικές, κοινωνικές και συναισθηματικές ανάγκες του έθνους μας, ότι η τηλεόραση είναι ο τρόπος με τον οποίο διαδίδουμε το όλο σύστημα αξιών μας. Έτσι όλα αυτά είναι μοναδικά ανθρώπινα, και όλα συναινούν στην ιδέα μιας συνείδησης.

Έτσι σήμερα, δε μιλάμε για καλή ή κακή τηλεόραση, μιλάμε για δημοφιλή τηλεόραση, Μιλάμε για τις 10 καλύτερες σε ακροαματικότητα εκπομπές κατά τη διάρκεια 50 ετών. Πως αυτές οι μετρήσεις ακροαματικότητας δεν εκφράζουν μόνο αυτά που ακούμε, δηλαδή την ιδέα του κοινωνικού, συλλογικού ασυνείδητου, αλλά πώς αυτές οι δημοφιλείς εκπομπές στη διάρκεια 50 ετών εκφράζουν τη ιδέα της κοινωνικής μας συνείδησης. Πώς εξελίσσεται η τηλεόραση στο χρόνο, και τι σημαίνει αυτό για την κοινωνία μας;

Μιλώντας τώρα για εξέλιξη, από βασικές αρχές βιολογίας, πιθανώς θα θυμάστε ότι το βασίλειο των ζώων, μαζί και ο άνθρωπος, έχει τέσσερα βασικά ένστικτα. την πείνα, τη σεξουαλική όρεξη, τη δύναμη, και την τάση για πλεονεξία. Ως άνθρωποι, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι έχουμε αναπτυχθεί, έχουμε εξελιχθεί στο χρόνο να μετριάζουμε, ή να χαλιναγωγούμε, αυτά τα τέσσερα βασικά ένστικτα. Έχουμε την ικανότητα να γελάμε και να κλαίμε. Αισθανόμαστε δέος και συμπόνοια. Αυτό μας διαχωρίζει από το βασίλειο των ζώων. Ένα ακόμα πράγμα για τους ανθρώπους είναι ότι μας αρέσει να μας διασκεδάζουν. Μας αρέσει να βλέπουμε τηλεόραση. Αυτό είναι κάτι που σαφώς μας διαχωρίζει από το βασίλειο των ζώων. Μπορεί στα ζώα να αρέσει να παίζουν, αλλά δεν τους αρέσει να παρακολουθούν.

Έτσι, είχα τη φιλοδοξία να ανακαλύψω τι θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε από αυτή τη μοναδικά ανθρώπινη σχέση μεταξύ τηλεοπτικών προγραμμάτων και ανθρώπινης συνείδησης. Γιατί εξελίχθηκε η διασκέδαση της τηλεόρασης όπως εξελίχθηκε; Τη βλέπω περίπου σαν ένα διάβολο ή άγγελο κινούμενο σχέδιο που κάθεται στους ώμους μας. Λειτουργεί στην κυριολεξία η τηλεόραση όπως η συνείδησή μας, δελεάζοντας και ανταμείβοντάς μας ταυτόχρονα;

Έτσι, για να αρχίσουμε να απαντάμε στα ερωτήματα αυτά, κάναμε μια έρευνα. Γυρίσαμε 50 χρόνια πίσω στην τηλεοπτική σεζόν 1959/1960. Εξετάσαμε τις 10 υψηλότερες σε ακροαματικότητα εκπομπές κάθε χρόνο για 50 χρόνια, χίλιες εκπομπές. Μιλήσαμε σε πάνω από 3000 άτομα, σχεδόν 3600 από 18 έως 70, και τους ρωτήσαμε πώς αισθάνονται συναισθηματικά. Πώς αισθάνονται να βλέπουν αυτές τις εκπομπές. Είχατε την αίσθηση της ηθικής αφιβολίας; αισθανθήκατε θυμό; γελάσατε; τι σήμαινε αυτό για εσάς; Στο παγκόσμιο ακροατήριό μας του TED θα ήθελα να δω ότι το δείγμα ήταν από τις ΗΠΑ. Αλλά όπως βλέπετε, αυτές οι καταστάσεις συναισθηματικής ανάγκης είναι οικουμενικές. Αντικειμενικά, πάνω από το 80 τα εκατό των δημοφιλέστερων εκπομπών των ΗΠΑ εξάγονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Έτσι, ελπίζω πραγματικά το παγκόσμιο ακροατήριό μας να βρει ομοιότητες.

Δυο παραδοχές πριν την πρώτη μας διαφάνεια: Για να εμπνευστώ και να σκεφτώ την ιδέα της συνείδησης και των παιχνιδιών που μπορεί μας παίξει καθημερινά, ευχαριστώ των θρυλικό ραββίνο Τζακ Στερν. Για τον τρόπο που θα παρουσιάσω τα στοιχεία, θέλω να πω ευχαριστώ στο σουπερστάρ της κοινότητας του TED Χανς Ρόσλινγκ, τον οποίο μάλλον μόλις είδατε.

Πάμε λοιπόν. Εδώ βλέπτε, από το 1960 έως το 2010, τα 50 έτη της έρευνάς μας. Θα ξεκινήσουμε με δυο πράγματα, την κατάσταση έμπνευσης και την κατάσταση αμφιλεγόμενης ηθικής, που, για τους σκοπούς αυτούς, έμπνευση ορίζεται ως οι τηλεοπτικές εκπομπές που με ανεβάζουν, με κάνουν να νοιώθω πολύ πιο αισιόδοξος για τον κόσμο. Αμφιλεγόμενης ηθικής είναι οι τηλεοπτικές εκπομπές στις οποίες δεν καταλαβαίνω τη διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους. Αρχίζοντας, βλέπετε το 1960 ότι η έμπευση κρατάει γερά. Γι'αυτό βλέπουμε τηλεόραση. Η αμφιλεγόμενη ηθική αρχίζει να ανεβαίνει. Στα τέλη της δεκαετίας του '60, αυξάνεται η αμφιλεγόμενη ηθική, ενώ η έμπευση δείχνει μια πτώση. Γιατί; Η κρίση με τους πυραύλους στην Κούβα, η δολοφονία του Κένεντι, το κίνημα ατομικών δικαιωμάτων, οι φυλετικές εξεγέρσεις, ο πόλεμος του Βιετνάμ, δολοφονούνται ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ, ο Μπόμπι Κένεντι το σκάνδαλο Γουότεργκέιτ. Κοιτάξτε τι συμβαίνει. Το 1970, η έμπνευση πέφτει κατακόρυφα. Η αμφιλεγόμενη ηθική απογειώνεται. Διασταυρώνονται, αλλά πρόεδρος είναι ο Ρόναλντ Ρέιγκαν, άνθρωπος της τηλεόρασης. Προσπαθεί να ανακάμψει. Κοιτάξτε ομως, δε μπορεί. Το AIDS, το Ιράν και οι κόντρα, η καταστροφή του Challenger, το Τσέρνομπιλ. Η αμφιλεγόμενη ηθική κυριαρχεί στην τηλεόραση από το 1990 και για τα επόμενα 20 χρόνια.

Κοιτάξτε αυτό. Αυτό το διάγραμμα τεκμηριώνει μια παρόμοια τάση. Αλλά σε αυτή την περίπτωση, έχουμε την άνεση - με κόκκινο - τον κοινωνικό σχολιασμό και την ασέβεια με μπλε και πράσινο. Τότε στην τηλεόραση έπαιζε η σειρά "Μπονάντζα" και επίσης το "Gunsmoke". έχουμε τον Andy Griffith, σπιτικές εκπομπές για την άνεση. Αυτό ανεβαίνει. Η άνεση παραμένει ακέραια. Η ασέβεια αρχίζει να ενισχύεται. Ξαφνικά κορυφώνεται ο κοινωνικός σχολιασμός. Φτάνουμε στο 1969 και δείτε τι γίνεται. Έχουμε άνεση, ασέβεια και κοινωνικό σχολιασμό, όχι μόνο να αντιπαλεύουν στην κοινωνία μας, αλλά στην κυριολεξία έχουμε δυο εκπομπές To "Gunsmoke" και το "Gomer Pyle", στο νούμερο δυο και τρία της τηλεθέασης το 1969. Ποιο είναι το νούμερο ένα; μια κοινωνικά ασεβής χίπικη εκομπή. Το "Rowan and Martin's Laugh-In". Όλες μαζί συνυπάρχουν. Οι θεατές ανταποκρίθηκαν θεαματικά.

Δείτε αυτή την κορύφωση το 1966 για μια εκπομπή-προάγγελο. Όταν ακούτε με λόγια του κλάδου, για πρωτοποριακή επιτυχία, τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι στην τηλεοπτική σεζόν του 1966, οι "Smothers Brothers" ήρθαν από το πουθενά. Ήταν η πρώτη εκομπή που έκανε τους θεατές να λένε, "Θεέ μου, μπορώ να κάνω σχόλιο για το πώς νοιώθω για τον πόλεμο του Βιετνάμ, την προεδρία, μέσα από την τηλεόραση;" Αυτό εννούμε όταν λέμε πρωτοποριακή εκπομπή

Έτσι τότε, όπως και στο τελευταίο διάγραμμα, δείτε τι συμβαίνει. Το 1970, σπάει το φράγμα. Η άνεση δεν είναι πια ο λόγος που βλέπουμε τηλεόραση. Ο κοινωνικός σχολιασμός και η ασέβεια αυξάνονται τη δεκαετία του '70. Κοιτάξτε αυτό. Ποιον εννοούμε λέγοντας '70s; το Νόρμαν Λίαρ Έχουμε τα "All in the Family", "Sanford and Son", και την κυρίαρχη εκπομπή στο τοπ 10 όλη τη δεκαετία του '70, το MASH Σε όλα τα 50 χρόνια τηλεόρασης που μελετήσαμε, επτά στις 10 εκπομπές που κρίνονταν λιγότερο ευσεβείς προβάλλονταν κατά τον Πόλεμο του Βιετνάμ, πέντε από τις τοπ 10 κατά την προεδρία του Νίξον. Έφτανε μόνο μια γενιά, 20 χρόνια, για να ανακαλύψουμε, Πω-πω η τηλεόραση το κάνει αυτό; Μπορεί να με κάνει να νοιώθω έτσι; Μπορεί να μας αλλάξει; Έτσι σε αυτό το πολύ γνωστικό κοινό, θα ήθελα να σημειώσω οι ψηφιακοί τύποι δεν επινόησαν τη διάσπαση. Ο Archie Bunker κουνήθηκε από την καρέκλα του μαζί με όλους μας 40 χρόνια πριν.

Να ένα γρήγορο διάγραμμα με δυο ακόμα στοιχεία: τη φαντασία και την εφευρετικότητα, με εκπομπές που περιγράφονται ως, "μια απόδραση από την καθημερινότητα" και "με κάνουν να νοιώθω καλύτερα". Συγκρίνεται με την κόκκινη κουκκίδα, την ανεργία, μια απλή στατιστική του Γραφείου του Υπ. Εργασίας. Θα δείτε ότι κάθε φορά που αυξάνονται οι εκπομπές φαντασίας και εφευρετικότητας, κορυφώνεται η ανεργία. Θέλουμε να βλέπουμε εκπομπές για ανθρώπους που εξοικονομούν χρήματα και είναι άνεργοι; Όχι. Στη δεκαετία του '70, έχουμε την εκπομπή "η Βιονική Γυναίκα" που μπήκε στο τοπ 10 το 1973, ενώ την ακολούθησαν το "Six Million-Dollar Man" και οι "Άγγελοι του Τσάρλι". Άλλη μια κορύφωση το 1980, με εκπομπές για έλεγχο και δύναμη. Ποιες είναι αυτές; Λαμπεροί και πλούσιοι, το "Ντάλας", το "Νησί της Φαντασίας". Μια απίστευτη αποτύπωση της εθνικής ψυχής μας με ορισμένα αντικειμενικά δεδομένα: την ανεργία.

Έτσι εδώ είμαστε, στο αγαπημένο μου διάγραμμα, γιατί αυτά είναι τα τελευταία 20 χρόνια. Είτε ασχολείστε με τον κλάδο μου ή όχι, σίγουρα θα έχετε ακούσει για την πτώση αυτού που αποκαλείται ζωντανές εκπομπές με τρεις κάμερες και την άνοδο της τηλεόρασης-ριάλιτι. Λοιπόν, όπως λέμε στον κλάδο, με το Χ σημειώνεται το κέντρο. Στα 90 -οι μεγάλες φούσκες χιούμορ- βλέπουμε τα "Φιλαράκια", το "Frasier", το "Cheers" και το "Seinfeld". Όλα είναι καλά, χαμηλή η ανεργία. Αλλά κοιτάξτε, το Χ δείχνει το κέντρο. Το 2001, στην τηλεοπτική σεζόν του Σεπτεμβρίου 2001, το χιούμορ δίνει τη θέση του στην κρίση μια για πάντα. Γιατί όχι; Είχαμε τις προεδρικές εκλογές του 2000 που αποφασίστηκαν από το Ανώτατο Συμβούλιο. Είδαμε το σκάσιμο της τεχνολογικής φούσκας. Είχαμε την 11/9. Ο άνθρακας γίνεται μέρος της κοινωνικής ορολογίας. Κοιτάξτε τι συμβαίνει προχωρώντας. Στο γύρισμα του αιώνα, απογειώνεται το ίντερνετ. Η τηλεόραση ριάλιτι κυριαρχεί. Τι θέλουν οι άνθρωποι τότε στην τηλεόρασή τους; Θα σκεφτόμουν εκδίκηση ή νοσταλγία. Δώστε μου λίγη ανακούφιση, ο κόσμος μου γκρεμίζεται. Όχι, θέλουν κρίση. Μπορώ να ψηφίσω να φύγεις απ'το νησί. Μπορώ να αφήσω να χορεύει η κόρη της Σάρα Πέιλιν. Μπορώ να επιλέξω το επόμενο American Idol. Εσύ, απολύεσαι. Όλα αυτά είναι τέλεια, ε;

Έτσι, όσο διαφορετικές κι αν ήταν αυτές οι τηλεοπτικές εκπομπές, η καθαρή διασκέδαση κατά τα τελευταία 50 χρόνια, -με τι ξεκίνησα;- παραμένει ένα βασικό ένστικτο. Είμαστε ζώα, θέλουμε τις μητέρες μας. Δεν έχει υπάρξει δεκαετία τηλεόρασης χωρίς μια συγκεκριμένη, κυρίαρχη τηλεοπτική μαμά. Στα 1950: Η Τζουν Κλίβερ της εκπομπής "Leave it to Beaver". Η Λουσίλ Μπολ μας έκανε να γελάμε κατά την άνοδο της κοινωνικής συνειδητότητας το 60. Η Μοντ Φιντλεϊ, η επιτομή της ασεβούς δεκαετίας του '70, που αντιμετώπισε εκτρώσεις, διαζύγια, ακόμα και την εμμηνόπαυση στην τηλεόραση. Το 1980, μας δόθηκε η πρώτη λέαινα με τη μορφή της Αλέξις Κάρινγκτον. Η Μέρφι Μπράουν τα έβαλε με έναν αντιπρόεδρο όταν υιοθέτησε την ιδέα της μονογονεϊκής οικογένειας. Η μαμά αυτής της εποχής, η Μπρι βαν ντε Καμπ. Δεν ξέρω εάν είναι ο διάβολος ή ο άγγελος που κάθεται στη συνείδησή μας, στους ώμους της τηλεόρασης, αλλά ξέρω ότι μου αρέσει αυτή η εικόνα.

Έτσι, σε όλους σας, τις γυναίκες και τους άντρες του TEDWomen, το παγκόσμιο κοινό του TEDWomen, σας ευχαριστώ για την ευκαιρία να σας μιλήσω για τη συνείδηση της τηλεόρασης. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους δημιουργούς που σηκώνονται κάθε ημέρα για να κάνουν τις ιδέες τους πραγματικότητα στις οθόνες μας καθόλη τη διάρκεια των ετών τηλεόρασης. Δίνουν ζωή στην τηλεόραση, σίγουρα, αλλά εσείς ως θεατές, μέσα από τις συλλογικές κοινωνικές συνειδήσεις σας, της δίνετε ζωή, μακροζωία, δύναμη ή όχι.

Σας ευχαριστώ πολύ.

(Χειροκρότημα)