Είμαστε εδώ για να γιορτάσουμε τη συμπόνια. Όμως η συμπόνια, από τη δική μου οπτική γωνία, έχει ένα πρόβλημα. Όσο ουσιαστική κι αν είναι για όλες τις παραδόσεις, όσο αληθινή κι αν πολλοί από εμάς γνωρίζουμε πως είναι σε συγκεκριμένες ζωές, στον πολιτισμό μας η λέξη "συμπόνια" έχει απομακρυνθεί από το νόημά της, και αντιμετωπίζεται με καχυποψία στο πεδίο της δημοσιογραφίας. Εκλαμβάνεται ως κάτι μοιρολατρικά αφελές. Ή ως κάτι δυνητικά καταθλιπτικό. Η Κάρεν Άρμστρονγκ μου διηγήθηκε μια κατά τη γνώμη μου εικονική ιστορία σχετικά με μια ομιλία της στην Ολλανδία στην οποία, εκ των υστέρων, η λέξη "συμπόνια" μεταφράστηκε ως οίκτος.
Πλέον η συμπόνια, όταν αναφέρεται στα ειδησεογραφικά δελτία, πολύ συχνά παρουσιάζεται υπό τη μορφή εύπεπτων αφιερωμάτων ή μονόστηλων με ιστορίες ηρωικών ανθρώπων στους οποίους κανείς δεν μπορεί να μοιάσει ή ιστοριών τύπου "τέλος καλό, όλα καλά" ή παραδειγμάτων αυτοθυσίας των οποίων η τελειότητα φαντάζει εξωπραγματική τις περισσότερες φορές. Το πολιτισμικό μας όραμα ως προς τη συμπόνια έχει νεκρωθεί από εικόνες ιδεαλισμού. Κι έτσι αυτό που θα ήθελα να κάνω αυτό το πρωί για τα επόμενα λίγα λεπτά είναι να διαπράξω μια γλωσσολογική αναβίωση. Και ελπίζω να συμφωνήσετε στη βασική μου uπόθεση ότι οι λέξεις είναι σημαντικές, ότι διαμορφώνουν τον τρόπο που κατανοούμε τους εαυτούς μας, τον τρόπο που ερμηνεύουμε τον κόσμο και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τους άλλους.
Όταν αυτή η χώρα αντιμετώπισε για πρώτη φορά γνήσια κοινωνική πολυμορφία τη δεκαετία του 1960, υιοθετήσαμε την ανοχή ως τη βασική κοινωνική αρετή με την οποία θα την προσεγγίζαμε. Όμως η λέξη "ανοχή", αν την κοιτάξετε στο λεξικό, υποδηλώνει έγκριση, επιείκια και υπομονή. Στο ιατρικό πλαίσιο από το οποίο προέρχεται, έχει να κάνει με τον έλεγχο των ορίων ευδοκιμίας σε ένα δυσμενές περιβάλλον. Στην πραγματικότητα η ανοχή δεν είναι μια βιωματική αρετή. Περισσότερο πρόκειται για μια εγκεφαλική υπέρβαση. Και είναι υπερβολικά εγκεφαλική ώστε να εμψυχώσει έννοιες εγκάρδιες και διαισθητικές και τη συμπεριφορά όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Και τα πράγματα έχουν άρχισει να δυσκολεύουν αυτή τη στιγμή. Νομίζω πως, χωρίς πιθανόν να είμαστε σε θέση να το κατονομάσουμε, βιώνουμε από κοινού το γεγονός ότι φτάσαμε όσο πιο μακριά μπορούσαμε με την ανοχή ως μοναδική αρετή καθοδήγησης.
Η συμπόνια είναι άξιος διάδοχος. Αποτελεί οργανικό στοιχείο όλων των θρησκευτικών, πνευματικών και ηθικών παραδόσεων, και παράλληλα τις υπερβαίνει. Η συμπόνια είναι ένα τμήμα του λεξιλογίου που θα μπορούσε να μας μεταμορφώσει αν πραγματικά του επιτρέπαμε να κατασταλάξει στα κριτήρια με τα οποία δεσμεύουμε τους εαυτούς μας και τους υπόλοιπους, τόσο στους ιδιωτικούς, όσο και στους δημόσιους τομείς. Οπότε περί τίνος πρόκειται τρισδιάστατα; Ποιά είναι τα συγγενικά και επιμέρους μέρη της; Ποιό είναι το σύμπαν των αρετών που τη συνοδεύουν; Για να ξεκινήσω απλά, θα ήθελα να πω ότι η συμπόνια είναι ευγενική. Ίσως πια η ευγένεια να ακούγεται ως μια πολύ ήπια λέξη, και επιρρεπής στη δική της πληθώρα από κλισέ. Όμως η ευγένεια είναι ένα καθημερινό παραπροϊόν όλως των μεγάλων αρετών. Και αποτελεί μια πλέον εποικοδομητική μορφή άμεσης ικανοποίησης.
Η συμπόνια διαθέτει επίσης περιέργεια. Την καλλιεργεί και την εξασκεί. Αγαπώ μια φράση που μου προτάθηκε από δύο νεαρές γυναίκες στο Λος Άντζελες που καινοτομούν σε κοινά θέματα πίστης, την Αζίζα Χασάν και τη Μάλκα Φενιβέσι. Εργάζονται για τη δημιουργία ένος νέου οράματος για την κοινή συμβίωση νεαρών Εβραίων και Μουσουλμάνων. Και καθώς το πράττουν, καλλιεργούν αυτό που οι ίδιες ονομάζουν "περιέργεια χωρίς υποθετικές παραδοχές." Λοιπόν, αυτό πρόκειται να γίνει ένα χωράφι για την ανάπτυξη συμπόνιας.
Η συμπόνια μπορεί να είναι συνώνυμη με την εμπάθεια. Μπορεί να συνενωθεί με την πιο δύσκολη δουλειά της συγχώρεσης και επανασυμφιλίωσης, αλλά μπορεί επίσης να εκφραστεί και στην απλή πράξη της παρουσίας. Είναι συνδεδεμένη με πρακτικές αρετές, όπως η γενναιοδωρία και η φιλοξενία και στο να παρευρίσκεται κανείς, στο να συνεισφέρει απλά με την παρουσία του. Νομίζω πως η συμπόνια συχνά συνδέεται και με την ομορφιά -- και με αυτό εννοώ μια διάθεση θέλησης στο να δούμε την ομορφιά στον άλλο, και όχι μόνο τι είναι αυτό πάνω του που χρήζει βοήθειας. Αγαπώ το γεγονός ότι οι μουσουλμάνοι συνομιλητές μου συχνά μιλούν για την ομορφιά ως βασική ηθική αξία. Και υπό αυτό το φως, για τους θρησκευόμενους, η συμπόνια επίσης μας φέρνει στην περιοχή του μυστηρίου -- ενθαρρύνοντάς μας να δούμε, όχι μόνο την ομορφιά, αλλά ίσως και να κοιτάξουμε για το πρόσωπο του Θεού τη στιγμή της ταλαιπωρίας, στο πρόσωπο ενός αγνώστου, στο πρόσωπο του ριζικά αλλόθρησκου.
Δεν είμαι σίγουρη αν μπορώ να σας δείξω με τι μοιάζει η ανοχή, αλλά μπορώ να σας δείξω με τι μοιάζει η συμπόνια -- γιατί είναι ορατή. Όταν τη βλέπουμε, την αναγνωρίζουμε και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το τι είναι εφικτό, τι είναι δυνατόν. Είναι τόσο σημαντικό όταν επικοινωνούμε μεγάλες ιδέες -- αλλά ιδιαίτερα μια μεγάλη πνευματική ιδέα όπως η συμπόνια -- να την εντοπίσουμε καθώς την παρουσιάζουμε σε άλλους στο χώρο και στο χρόνο και στη σάρκα και στο αίμα -- στο χρώμα και στην πολυπλοκότητα της ζωής.
Και η συμπόνια όντως αναζητά σωματική υπόσταση. Αυτό ξεκίνησα να το μαθαίνω πλέον ξεκάθαρα από το Μάθιου Σάνφορντ. Και δε φαντάζομαι ότι θα το συνειδητοποιήσετε όταν κοιτάξετε αυτή του τη φωτογραφία, όμως είναι παραπληγικός. Έχει παραλύσει από τη μέση και κάτω απ' όταν ήταν 13, σ' ένα τροχαίο που σκότωσε τον πατέρα και την αδερφή του. Τα πόδια του Μάθιου δε δουλεύουν, και δε θα περπατήσει ποτέ ξανά, και -- το βιώνει αυτό ως ένα "και" αντί ως ένα "αλλά" -- και βιώνει τον εαυτό του ως θεραπευμένο και ολοκληρωμένο. Και σαν δάσκαλος γιόγκα, φέρνει αυτό το βίωμα στους υπόλοιπους κατά μήκος του φάσματος της ικανότητας και της αναπηρίας, της υγείας, της αρρώστιας και των γηρατειών. Λέει πως αποτελεί ένα ακρότατο του φάσματος στο οποίο βρισκόμαστε όλοι. Αυτή την περίοδο διεξάγει καταπληκτικό έργο με βετεράνους που επιστρέφουν από το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Και ο Μάθιου έχει κάνει την εξής αξιοσημείωτη παρατήρηση που τώρα θα σας παρουσιάσω και θα αφήσω να κατασταλάξει. Δεν μπορώ να την επεξηγήσω, ούτε και ο ίδιος. Όμως λέει πως ακόμα δεν έχει γνωρίσει κάποιον ο οποίος να απέκτησε μεγαλύτερη συνείδηση του σώματός του, σε όλη την αδυναμία και τη χάρη του, χώρις την ίδια στιγμή να γίνει περισσότερο συμπονετικός απέναντι σε ολόκληρη τη ζωή.
Η συμπόνια επίσης μοιάζει έτσι. Αυτός είναι ο Ζαν Βανιέ. Ο Ζαν Βανιέ βοήθησε να ιδρυθούν οι κοινότητες L'Arche (Κιβωτός), τις οποίες πλέον μπορείτε να βρείτε σε όλο τον κόσμο, κοινότητες επικεντρωμένες στη ζωή με ανθρώπους με διανοητικές αναπηρίες -- κυρίως σύνδρομο Ντάουν. Οι κοινότητες που ίδρυσε ο Ζαν Βανιέ, όπως και ο ίδιος ο Ζαν Βανιέ, εκπέμπουν τρυφερότητα. Η "τρυφερότητα" είναι μια ακόμα λέξη στην αναβίωση της οποίας θα ήθελα να αφιερώσω λίγο χρόνο. Στον πολιτισμό μας αφιερώνουμε τόσο πολύ χρόνο όντας κινητοποιημένοι και επιθετικοί, και περνώ πολύ χρόνο όντας έτσι κι εγώ. Και η συμπόνια μπορεί επίσης να έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Όμως ξανά και ξανά, η βιωματική συμπόνια μας επαναφέρει στη σοφία της τρυφερότητας. Ο Ζαν Βανιέ λέει ότι το έργο του, όπως το έργο άλλων ανθρώπων -- της μεγάλης, αγαπημένης, μακαρίτισσας φίλης του Μητέρας Τερέζας -- σε πρώτη ανάγνωση ποτέ δεν έχει να κάνει με το να αλλάξει ο κόσμος. Σε πρώτη ανάγνωση έχει να κάνει με το να αλλάξουμε τους εαυτούς μας. Λέει πως αυτό που κάνουν με τις κοινότητες L'Arche δεν αποτελεί λύση, αλλά ένα σημάδι. Η συμπόνια σπάνια αποτελεί λύση, όμως είναι πάντα ένα σημάδι μιας βαθύτερης πραγματικότητας, βαθύτερων ανθρώπινων δυνατοτήτων.
Και η συμπόνια απελευθερώνεται σε ευρύτερους και ευρύτερους κύκλους μέσω σημάτων και ιστοριών, ποτέ μέσω στατιστικών και στρατηγικών. Τις χρειαζόμαστε κι αυτές, όμως τα όριά τους επίσης μας παρεμποδίζουν. Και την ίδια στιγμή που αυτό συμβαίνει, νομίζω ότι ανακαλύπτουμε εκ νέου τη δύναμη μιας ιστορίας -- ότι ως ανθρώπινα όντα χρειαζόμαστε ιστορίες ώστε να επιβιώσουμε, να ακμάσουμε, να αλλάξουμε. Οι παραδόσεις μας ανέκαθεν το γνώριζαν, και για το λόγο αυτό πάντα καλλιεργούσαν ιστορίες στην καρδιά τους και τις μετέφεραν στο χρόνο για εμάς. Υπάρχει βεβαίως μια ιστορία πίσω από τον καθοριστική ηθική επιθυμία και εντολή του Ιουδαϊσμού, της επιδιόρθωσης του κόσμου -- "τικούν ολάμ".
Και δε θα ξεχάσω ποτέ το να ακούω αυτή την ιστορία από τη δόκτωρα Ραχήλ Ναόμι Ρέμεν, η οποία μου την εξιστόρησε όπως της την είπε ο παππούς της, ότι στο ξεκίνημα της Δημιουργίας συνέβη κάτι και το αρχέτυπο φως του σύμπαντος θρυμματίστηκε σε αμέτρητα κομμάτια. Σφηνώθηκαν σαν θραύσματα μέσα σε κάθε πτυχή της Δημιουργίας. Και το ύψιστο ανθρώπινο κάλεσμα είναι να ψάχνουμε γι' αυτό το φως, να το υποδεικνύουμε όποτε το βλέπουμε, να το συλλέγουμε, και πράττωντας έτσι, να επιδιορθώνουμε τον κόσμο. Ίσως τώρα να ακούγεται σαν κάποιο φαντασιόπληκτο παραμύθι. Μερικοί συνάδελφοι δημοσιογράφοι πιθανόν να το ερμηνεύσουν έτσι. Η Ραχήλ Ναόμι Ρέμεν λέει ότι αυτή είναι μια σημαντική και ενθαρρυντική ιστορία για τους καιρούς μας, διότι αυτή η ιστορία επιμένει στο ότι ο καθένας και όλοι από εμάς, όσο ευάλωτοι και ελαττωματικοί κι αν είμαστε, όσο ανεπαρκείς κι αν αισθανόμαστε, διαθέτει ό,τι είναι απαραίτητο για να βοηθήσει στην επιδιόρθωση του μέρους του κόσμου που μπορούμε να δούμε και να αγγίξουμε.
Ιστορίες σαν και αυτή, σημάδια σαν κι αυτά, είναι πρακτικά εργαλεία σ' έναν κόσμο που επιθυμεί να φέρει συμπόνια στην πληθώρα εικόνων βασάνου που μπορούν διαφορετικά να μας καταβάλουν. Η Ραχήλ Ναόμι Ρέμεν πραγματικά επαναφέρει τη συμπόνια πίσω στη δικαιωματική της θέση πλάι στην επιστήμη και στο δικό της πεδίο της ιατρικής στην εκπαίδευση των νέων ιατρών. Και η τάση αυτού που κάνει η Ραχήλ Ναόμι Ρέμεν, το πώς αυτού του είδους οι αρετές βρίσκουν μια θέση στο λεξιλόγιο της ιατρικής -- το έργο που επιτελεί ο Φρεντ Λάσκιν -- νομίζω ότι είναι μια από τις πιο συναρπαστικές εξελίξεις του 21ου αιώνα -- ότι η επιστήμη, στην πραγματικότητα, παίρνει μια αρετή, όπως η συμπόνια, ξεκάθαρα μέσα από το χώρο του ιδεαλισμού. Πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει την επιστήμη και θα αλλάξει τη θρησκεία.
Όμως εδώ έχουμε ένα πρόσωπο από την επιστήμη του 20ου αιώνα το οποίο πιθανό να σας ξαφνιάσει εν μέσω μιας συζήτησης για τη συμπόνια. Όλοι γνωρίζουμε για τον Άλμπερτ Άινσταϊν ο οποίος ανακάλυψε το E = mc2. Δεν ακούμε τόσο συχνά για τον Άινσταϊν ο οποίος προσκάλεσε την Αφροαμερικανή τραγουδίστρια όπερας, Μάριαν Άντερσον, να μείνει στο σπίτι του όταν πήγε να τραγουδήσει στο Πρίνστον γιατί το καλύτερο ξενοδοχείο εκεί ήταν φυλετικά διαχωρισμένο και δεν τη δεχόταν. Δεν ακούμε για τον Άινσταϊν που χρησιμοποίησε τη διασημότητά του ώστε να συνηγορήσει υπέρ πολιτικών κρατουμένων στην Ευρώπη ή των "αγοριών του Σκότσμπορο" στον αμερικανικό Νότο.
Ο Άινσταϊν πίστευε βαθύτατα ότι η επιστήμη οφείλει να υπερβεί εθνικούς και φυλετικούς διαχωρισμούς. Όμως παρακολούθησε φυσικούς και χημικούς να γίνονται προμηθευτές όπλων μαζικής καταστροφής στις αρχές του 20ου αιώνα. Κάποτε είπε ότι η επιστήμη στη γενιά του είχε γίνει σαν ξυράφι στα χέρια ενός τρίχρονου παιδιού. Και ο Άινσταϊν πρόβλεψε ότι καθώς εκμοντερνιζόμαστε και αναπτυσσόμαστε τεχνολογικά, έχουμε ανάγκη από τις αρετές που οι παραδόσεις μας μεταφέρουν στο χρόνο περισσότερο, όχι λιγότερο. Αρεσκόταν στο να μιλάει για τις πνευματικές ιδιοφυίες των εποχών. Μερικές από τις αγαπημένες του ήταν ο Μωυσής, ο Ιησούς, ο Βούδας, ο Άγιος Φραγκίσκος της Αζίζης, ο Γκάντι -- λάτρευε τον σύγχρονό του, το Γκάντι. Και ο Άινσταϊν είπε -- και νομίζω πως αυτό αποτελεί ακριβές απόφθεγμα, που πάλι δεν έχει καταγραφεί ως κληρονομιά του -- ότι "αυτού του είδους οι άνθρωποι είναι ιδιοφυίες στην τέχνη του ζειν, περισσότερο απαραίτητες για την αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ευτυχία της ανθρωπότητας από τις ανακαλύψεις της αντικειμενικής γνώσης."
Το να επικαλούμαι τον Άινσταϊν ίσως να μη φαντάζει ο καλύτερος τρόπος για να προσγειώσω τη συμπόνια στη γήινη πραγματικότητα και να την παρουσιάσω ως προσβάσιμη για τους υπόλοιπους από εμάς, όμως στην πραγματικότητα έτσι είναι. Θέλω να σας δείξω το υπόλοιπο αυτής της φωτογραφίας, γιατί αυτή η φωτογραφία είναι ανάλογη με το πως αντιμετωπίζουμε τη λέξη "συμπόνια" στον πολιτισμό μας -- την "τακτοποιούμε" και υποβαθμίζουμε το βάθος και τα θεμέλιά της στη ζωή - μια κατάσταση ριψοκίνδυνη. Έτσι σε αυτή τη φωτογραφία βλέπετε ένα μυαλό να ατενίζει έξω από ένα παράθυρο προς κάτι που μοιάζει με καθεδρικό ναό -- δε συμβαίνει αυτό. Αυτή είναι η πλήρης φωτογραφία, και βλέπετε ένα μεσήλικα άντρα που φορά ένα δερμάτινο παλτό, καπνίζοντας ένα πούρο. Και από την όψη αυτής της κοιλιάς, δεν κάνει αρκετή γιόγκα. Βάλαμε αυτές τις δύο φωτογραφίες πλάι πλάι στην ιστοσελίδα μας, και κάποιος είπε, "Όταν κοιτάω την πρώτη φωτογραφία, αναρωτιέμαι, τί να σκεφτόταν; Και όταν κοιτάω τη δεύτερη, ρωτάω, τί είδους άτομο ήταν; Τί είδους άνθρωπος είναι αυτός;
Ε, λοιπόν, ήταν περίπλοκος. Ήταν απίστευτα συμπονετικός σε κάποιες από τις σχέσεις του και τρομερά ανεπαρκής σε άλλες. Και είναι συχνά πολύ δυσκολότερο να είμαστε συμπονετικοί με αυτούς που είναι πιο κοντά μας, κάτι που αποτελεί άλλη μια ιδιότητα στο σύμπαν της συμπόνιας, στη σκοτεινή πλευρά του, και που επίσης χρήζει της σοβαρής μας προσοχής και αποσαφήνισης. Επίσης και ο Γκάντι ήταν ένα πραγματικό, ελαττωματικό ανθρώπινο ον. Το ίδιο και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Το ίδιο και η Ντόροθυ Ντέι. Το ίδιο ήταν και η Μητέρα Τερέζα. Το ίδιο είμαστε όλοι μας. Και θέλω να πω ότι αυτό είναι κάτι απελευθερωτικό, το να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει εμπόδιο για τη συμπόνια -- συνεχίζοντας πάνω σε αυτό που λέει ο Φρεντ Λάσκιν -- ότι αυτά τα ελαττώματα απλά μας κάνουν ανθρώπινους.
Ο πολιτισμός μας έχει εμμονή με την τελειότητα και με την απόκρυψη των προβλημάτων. Όμως πόσο απελευθερωτική είναι η συνειδητοποίηση ότι τα προβλήματά μας, στην πραγματικότητα, είναι πιθανότατα οι πλουσιότερές πηγές μας για να ανυψωθούμε σε αυτή την απόλυτη αρετή της συμπόνιας, προς το να φέρουμε συμπόνια στα βάσανα και την ευτυχία των άλλων. Η Ραχήλ Ναόμι Ρέμεν είναι καλύτερη ιατρός εξαιτίας της μακροχρόνιας μάχης της με τη νόσο του Κρον. Ο Άινσταϊν έγινε ανθρωπιστής, όχι εξαιτίας της εξαίρετης γνώσης του σχετικά με το χρόνο και την ύλη, αλλά επειδή ήταν ένας Εβραίος όταν η Γερμανία ανέπτυξε το φασισμό. Και Κάρεν Άρμστρονγκ, νομίζω ότι εσύ θα έλεγες επίσης ότι κάποιες από τις πολύ τραυματικές εμπειρίες σου από μια θρησκευόμενη ζωή ήταν αυτές που, μέσω ελιγμών, σε οδήγησαν στη "Συνθήκη Για Συμπόνια". Η συμπόνια δεν μπορεί να ελαττωθεί σε αγιοσύνη περισσότερο απ΄ ότι μπορεί να ελαττωθεί σε οίκτο.
Γι' αυτό θέλω να προτείνω έναν τελικό ορισμό για τη συμπόνια -- παρεπιπτόντως αυτός είναι ο Άινσταϊν με τον Πωλ Ρόμπσον -- και αυτός ο ορισμός είναι να κατονομάσουμε τη συμπόνια ως μια πνευματική τεχνολογία. Οι παραδόσεις μας εμπεριέχουν απέραντη γνώση σχετικά με αυτό, και αυτή τη στιγμή τις χρειαζόμαστε ώστε να την αντλήσουμε για εμάς. Αλλά η συμπόνια είναι εξίσου οικεία στους κοσμικούς, όσο στους θρησκευόμενους.
Έτσι θα παραφράσω τον Άινσταϊν για να ολοκληρώσω και να πω ότι η ανθρωπότητα, το μέλλον της ανθρωπότητας, έχει ανάγκη αυτή την τεχνολογία όσο έχει ανάγκη και όλες τις υπόλοιπες που πλέον μας έχουν ενώσει και θέτουν μπροστά μας την τρομακτική και θαυμαστή δυνατότητα του να γίνουμε πραγματικά μία ανθρώπινη φυλή.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Ο όρος "συμπόνια" -- τυπικά απιδιδόμενος σε αγίους και αδύναμους -- έχει καταντήσει εκτός επαφής με την πραγματικότητα. Σε ένα ειδικό TEDPrize@UN, η δημοσιογράφος Κρίστα Τιππέττ αποδομεί το νόημα της συμπόνιας μέσω αρκετών συγκινητικών ιστοριών, και προτείνει έναν νέο, πιο ρεαλιστικό ορισμό για τη λέξη.
Krista Tippett hosts the national public radio program "On Being" (formerly "Speaking of Faith"), which takes up the great animating questions of human life: What does it mean to be human? And how do we want to live? Full bio »
Translated into Greek by Konstantinos Kanellopoulos
Reviewed by Leonidas Argyros
Comments? Please email the translators above.
21:28 Posted: Mar 2008
Views 605,956 | Comments 415
18:07 Posted: Oct 2008
Views 198,348 | Comments 42
16:47 Posted: Oct 2008
Views 199,431 | Comments 126
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.