Πριν δυο βδομάδες ήμουν στο στούντιο μου στο Παρίσι, και χτύπησε το τηλέφωνο και άκουσα, "Ει, JR, κέρδισες το βραβείο TED 2011. Πρέπει να κάνεις μια ευχή για να σώσεις τον κόσμο." Ήμουν χαμένος. Δεν μπορούσα να σώσω τον κόσμο. Κανείς δε μπορεί. Ο κόσμος είναι χάλια. Ελάτε τώρα, δικτάτορες κυβερνούν τον κόσμο, ο πληθυσμός αυξάνει κατά εκατομμύρια, δεν υπάρχουν άλλα ψάρια στη θάλασσα, ο Βόρειος Πόλος λιώνει, και όπως είπε ο προηγούμενος νικητής του βραβείου TED, όλοι παχαίνουμε. (Γέλια) Εκτός ίσως από τους Γάλλους. Ότι να 'ναι. Έτσι ξανατηλεφώνησα και της είπα, "Κοίτα, Έιμι, Πες σ' αυτούς στο TED ότι απλά δε θα εμφανιστώ. Δε μπορώ να κάνω τίποτα για να σώσω τον κόσμο." Αυτή είπε, "Ε, JR, η ευχή σου δεν είναι για να σώσεις τον κόσμο, αλλά για να τον αλλάξεις." "Α, εντάξει." (Γέλια) "Ωραίο είναι αυτό." Εννοώ ότι, η τεχνολογία, η πολιτική, οι επιχειρήσεις όντως αλλάζουν τον κόσμο -- όχι πάντα με καλό τρόπο, αλλά τον αλλάζουν. Και η τέχνη; θα μπορούσε η τέχνη να αλλάξει τον κόσμο;
Ξεκίνησα όταν ήμουν 15 χρονών. Και εκείνη την εποχή, δεν σκεφτόμουν να αλλάξω τον κόσμο. Έκανα γκράφιτι -- έγραφα το όνομά μου παντού, χρησιμοποιώντας την πόλη ως καμβά. Πήγαινα στα τούνελ του Παρισιού, πάνω σε στέγες με τους φίλους μου. Κάθε ταξίδι ήταν μια εκδρομή, ήταν μια περιπέτεια. Ήταν σαν να αφήναμε το σημάδι μας στην κοινωνία, για να πούμε "ήμουν εδώ," πάνω σε ένα κτίριο.
Όταν λοιπόν βρήκα μια φτηνή κάμερα στο μετρό, άρχισα να καταγράφω αυτές τις περιπέτειες με τους φίλους μου και τις έδινα πίσω σαν φωτοτυπίες -- πολύ μικρές φωτογραφίες μόλις σ' αυτό το μέγεθος. Μ' αυτόν τον τρόπο, στα 17 μου, άρχισα να τις επικολλώ. Και έκανα την πρώτη μου έκθεση στο δρόμο, δηλαδή μια γκαλερί στο πεζοδρόμιο. Και την πλαισίωσα με χρώμα για να μην την μπερδέψουν με τις διαφημίσεις. Εννοώ ότι, η πόλη είναι η καλύτερη γκαλερί που μπορούσα να φανταστώ. Δεν θα χρειαζόταν ποτέ να κάνω ένα φάκελο και να τον παρουσιάσω σε μια γκαλερί και να τους αφήσω να αποφασίσουν αν η δουλειά μου ήταν αρκετά καλή για να την παρουσιάσουν στον κόσμο. Θα την έλεγχα απ' ευθείας με το κοινό στους δρόμους.
Αυτό είναι λοιπόν το Παρίσι. Θα άλλαζα -- ανάλογα με τα μέρη που θα πήγαινα -- τον τίτλο της έκθεσης. Αυτή είναι στα Ηλύσια Πεδία. Ήμουν αρκετά περήφανος γι' αυτήν εκεί. Επειδή ήμουν μόλις 18 και ήμουν ακριβώς εκεί πάνω στα Ηλύσια Πεδία. Μετά όταν έφυγε η φωτογραφία, το πλαίσιο ήταν ακόμα εκεί.
Νοέμβριος 2005: οι δρόμοι φλέγονται. Ένα μεγάλο κύμα ταραχών είχε ξεσπάσει στις πρώτες φτωχογειτονιές του Παρισιού. Όλοι ήταν κολλημένοι στην τηλεόραση, παρακολουθώντας ενοχλητικές, τρομακτικές εικόνες τραβηγμένες από την άκρη της γειτονιάς. Εννοώ ότι, αυτά τα παιδιά, ανεξέλεγκτα, πετούσαν βόμβες Μολότοφ, επιτίθονταν σε αστυνομικούς και πυροσβέστες, λεηλατώντας ότι μπορούσαν από τα καταστήματα. Ήταν εγκληματίες, απατεώνες, επικίνδυνοι που καταδίωκαν το ίδιο τους το περιβάλλον.
Και έπειτα την είδα -- είναι δυνατόν; -- η φωτογραφία μου σε έναν τοίχο να αποκαλύπτεται από ένα φλεγόμενο αυτοκίνητο -- μια επικόλληση που είχα κάνει πριν ένα χρόνο -- μια παράνομη -- ακόμα εκεί. Θέλω να πω πως, αυτά ήταν τα πρόσωπα των φίλων μου. Τους ξέρω αυτούς τους τύπους. Δεν είναι όλοι τους άγγελοι, αλλά ούτε και τέρατα. Ήταν λοιπόν κάπως παράξενο να βλέπω εκείνες τις εικόνες και εκείνα τα μάτια να με κοιτάζουν πίσω μέσα από μια τηλεόραση.
Έτσι ξαναπήγα εκεί με έναν φακό 28 χιλιοστών. Ήταν ο μόνος που είχα τότε. Αλλά με αυτόν τον φακό, πρέπει να είσαι στα 25 εκατοστά από το άτομο. Άρα μπορείς να το κάνεις μόνο με την εμπιστοσύνη τους. Έτσι έβγαλα τέσσερα πορτραίτα ανθρώπων από το Le Bosquet. Έκαναν τρομακτικές γκριμάτσες για να κάνουν τη γελοιογραφία του εαυτού τους. Και μετά επικόλλησα τεράστιες αφίσες παντού στη μικροαστική περιοχή του Παρισιού με το όνομα, την ηλικία, ακόμα και τον αριθμό κτιρίου αυτών των τύπων. Ένα χρόνο μετά, η έκθεση παρουσιάστηκε μπροστά από το δημαρχείο του Παρισιού. Και πάμε από τραβηγμένες φωτογραφίες, οι οποίες έχουν κλαπεί και διαστρεβλωθεί από τα μέσα, που τώρα περήφανα καταλαμβάνουν την ίδια τους την εικόνα. Τότε συνειδητοποίησα τη δύναμη του χαρτιού και της κόλλας. Θα μπορούσε λοιπόν η τέχνη να αλλάξει τον κόσμο;
Ένα χρόνο μετά, άκουγα όλο το θόρυβο για τη συμπλοκή στη Μέση Ανατολή. Θέλω να πω πως, τότε, πιστέψτε με, αναφέρονταν μόνο στη διαμάχη Ισραήλ και Παλαιστίνης. Έτσι, με το φίλο μου τον Μάρκο, αποφασίσαμε να πάμε εκεί και να δούμε ποιοι είναι οι αληθινοί Παλαιστίνιοι και ποιοι οι αληθινοί Ισραηλινοί. Είναι τόσο διαφορετικοί; Όταν φτάσαμε εκεί, πήγαμε απλά στους δρόμους, αρχίσαμε να μιλάμε με ανθρώπους παντού, και συνειδητοποιήσαμε ότι τα πράγματα ήταν λίγο διαφορετικά από τη ρητορεία που ακούγαμε στα μέσα. Αποφασίσαμε λοιπόν να τραβήξουμε πορτραίτα Παλαιστινίων και Ισραηλινών που έκαναν τις ίδιες δουλειές -- οδηγός ταξί, δικηγόρος, μάγειρες. Τους ζητήσαμε να κάνουν μια γκριμάτσα ως σημάδι δέσμευσης. Όχι ένα χαμόγελο -- δεν λέει κάτι για το ποιος είσαι και τι αισθάνεσαι. Δέχτηκαν όλοι να επικολληθούν ο ένας δίπλα στον άλλο. Αποφάσισα να τους επικολλήσω σε οκτώ πόλεις του Ισραήλ και της Παλαιστίνης και στις δύο πλευρές του τείχους. Παρουσιάσαμε τη μεγαλύτερη παράνομη έκθεση τέχνης που έγινε ποτέ. Ονομάσαμε το πρότζεκτ Πρόσωπο με Πρόσωπο.
Οι ειδικοί είπαν, "Με τίποτα. Οι άνθρωποι δεν θα δεχτούν. Ο στρατός θα σας πυροβολήσει, και οι Χαμάς θα σας απαγάγουν." Εμείς είπαμε, "Εντάξει, ας προσπαθήσουμε να πιέσουμε μέχρι όσο μπορούμε." Λατρεύω τον τρόπο που οι άνθρωποι με ρωτούν, "Πόσο μεγάλη θα είναι η φωτογραφία μου;" "Θα είναι τόσο μεγάλη όσο το σπίτι σου." Όταν κάναμε το τείχος, κάναμε την Παλαιστινιακή πλευρά. Φτάσαμε λοιπόν μόνο με τις σκάλες μας και συνειδητοποιήσαμε ότι δεν ήταν αρκετά ψηλές. Έτσι ένας Παλαιστίνιος είπε, "Ηρεμήστε. Όχι περιμένετε. Θα σας βρω μια λύση." Πήγε λοιπόν στη εκκλησία της Θείας Γέννησης και έφερε πίσω μια παλιά σκάλα που ήταν τόσο παλιά που θα μπορούσε να είχε δει τον Ιησού να γεννιέται. (Γέλια) Κάναμε το Πρόσωπο με Πρόσωπο μόνο με έξι φίλους, δυο σκάλες, δυο βούρτσες, ένα νοικιασμένο αυτοκίνητο, μια κάμερα, και 6.000 τετραγωνικά μέτρα χαρτί. Είχαμε όλων των ειδών τη βοήθεια από όλα τα επαγγέλματα.
Εντάξει, για παράδειγμα, αυτή είναι η Παλαιστίνη. Εδώ είμαστε στη Ραμάλα. Επικολλούμε πορτραίτα -- και τα δύο πορτραίτα στους δρόμους σε μια πολυσύχναστη αγορά. Οι άνθρωποι έρχονται τριγύρω μας και αρχίζουν να ρωτούν, "Τι κάνετε εδώ;" "Α, κάνουμε ένα πρότζεκτ τέχνης και τοποθετούμε έναν Ισραηλινό και έναν Παλαιστίνιο που κάνουν την ίδια δουλειά. Και αυτοί εδώ είναι στην πραγματικότητα οδηγοί ταξί." Και μετά υπήρχε πάντα σιωπή. "Εννοείτε ότι επικολλάτε ένα Ισραηλινό πρόσωπο -- να κάνει μια γκριμάτσα ακριβώς εκεί;" "Λοιπόν, ναι, ναι, αυτό είναι κομμάτι του πρότζεκτ." Και σταματούσα πάντα εκείνη τη στιγμή, και τους ρωτούσαμε, "Μπορείτε λοιπόν να μου πείτε ποιος είναι ποιος;" Και οι περισσότεροι από αυτούς δεν μπορούσαν να πουν.
Επικολλήσαμε ακόμα και πάνω σε Ισραηλινούς στρατιωτικούς πύργους, και δεν έγινε τίποτα. Όταν επικολλάς μια εικόνα, είναι μόνο χαρτί και κόλλα. Οι άνθρωποι μπορούν να το σκίσουν, να βάλουν πινακίδες, ή ακόμα και να κατουρήσουν πάνω του -- μερικά είναι λίγο ψηλά για αυτό, συμφωνώ -- αλλά οι άνθρωποι στο δρόμο, αυτοί είναι οι επιμελητές. Η βροχή και ο αέρας θα τα βγάλουν όπως και να 'χει. Δεν είναι φτιαγμένα για να μείνουν. Όμως, ακριβώς τέσσερα χρόνια μετά, οι φωτογραφίες, οι περισσότερες από αυτές είναι ακόμα εκεί. Το Πρόσωπο με Πρόσωπο επέδειξε ότι αυτό που θεωρούσαμε αδύνατο ήταν δυνατό -- και, ξέρετε, ακόμα και εύκολο. Δεν πιέσαμε τα όρια, απλά δείξαμε ότι είμαστε πιο πέρα από ότι πίστευε κανείς.
Στη Μέση Ανατολή, βίωσα τη δουλειά μου σε μέρη χωρίς πολλά μουσεία. Αυτή λοιπόν η κατεύθυνση στο δρόμο ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα. Αποφάσισα λοιπόν να πάω παρακάτω σε αυτή την κατεύθυνση και να πάω σε μέρη που δεν υπάρχει κανένα μουσείο. Όταν πας σε αυτές τις αναπτυσσόμενες κοινωνίες, οι γυναίκες είναι οι στυλοβάτες της κοινότητάς τους, αλλά οι άντρες είναι ακόμα εκείνοι που κουμαντάρουν τους δρόμους. Εμπνευστήκαμε λοιπόν να δημιουργήσουμε ένα πρότζεκτ όπου οι άντρες θα αποδίδουν φόρο τιμής στις γυναίκες αναρτώντας τις φωτογραφίες τους. Ονόμασα το πρότζεκτ Οι Γυναίκες Είναι Ήρωες. Όταν άκουσα όλες τις ιστορίες όπου κι αν πήγα στις ηπείρους, δεν μπορούσα πάντα να καταλάβω τις περίπλοκες συνθήκες της συμπλοκής τους, απλά παρατηρούσα. Μερικές φορές δεν υπήρχαν λέξεις, ούτε προτάσεις, μόνο δάκρυα. Απλά έβγαζα τις φωτογραφίες τους και τις επικολλούσα.
Το "Οι Γυναίκες Είναι Ήρωες" με πήγε σ' όλο τον κόσμο. Στα περισσότερα μέρη που πήγα, αποφάσισα να πάω επειδή είχα ακούσει γι' αυτά από τα μέσα. Για παράδειγμα, τον Ιούνιο του 2008, έβλεπα τηλεόραση στο Παρίσι, και άκουσα για κάτι απαίσιο που συνέβη στο Ρίο Ντε Τζανέιρο. Η πρώτη φαβέλα (παραγκούπολη) της Βραζιλίας ονομάζεται Προβιντέντσια. Τρία παιδιά -- που ήταν μαθητές -- συνελήφθησαν από το στρατό επειδή δεν είχαν τα χαρτιά τους μαζί τους. Και ο στρατός τα πήρε, και αντί να τα πάει στο αστυνομικό τμήμα, τα πήγε σε μια εχθρική φαβέλα όπου τα έκοψαν κομματάκια. Σοκαρίστηκα. Και η Βραζιλία σοκαρίστηκε. Άκουσα ότι ήταν μια από τις πιο βίαιες φαβέλες, επειδή την ελέγχει το μεγαλύτερο καρτέλ ναρκωτικών. Έτσι αποφάσισα να πάω εκεί.
Όταν έφτασα -- δεν είχα καμιά επαφή με καμία Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ). Δεν υπήρχε καμία -- ούτε ταξιδιωτικό πρακτορείο, ούτε ΜΚΟ, τίποτα -- ούτε αυτόπτεις μάρτυρες. Έτσι απλά περπατούσαμε τριγύρω, και συναντήσαμε μια γυναίκα, και της έδειξα το φάκελό μου. Και εκείνη είπε, "Ξέρεις τι; Εμείς διψάμε για κουλτούρα. Χρειαζόμαστε την κουλτούρα εκεί έξω." Κι έτσι βγήκα και ξεκίνησα με τα παιδιά. Έβγαλα απλά μερικές φωτογραφίες των παιδιών, και την επόμενη μέρα ήρθα με τις αφίσες και τις επικολλήσαμε. Την επόμενη μέρα, επέστρεψα και ήταν ήδη σκισμένες. Αλλά δεν πειράζει. Ήθελα να νιώθουν ότι αυτή η τέχνη τους ανήκει.
Έπειτα την επόμενη μέρα, έκανα μια συνάντηση στην κεντρική πλατεία και ήρθαν μερικές γυναίκες. Όλες συνδέονταν με τα τρία παιδιά που σκοτώθηκαν. Ήταν η μητέρα, η γιαγιά, η καλύτερη φίλη. Όλες ήθελαν να φωνάξουν την ιστορία. Μετά από εκείνη τη μέρα, όλοι στη φαβέλα μου έδωσαν το πράσινο φως. Έβγαλα κι άλλες φωτογραφίες, και ξεκίνησα το πρότζεκτ. Οι βαρώνοι των ναρκωτικών ανησυχούσαν λίγο που μαγνητοσκοπούσαμε το μέρος, και έτσι τους είπα, "Ξέρετε τι; Δε μ' ενδιαφέρει να τραβήξω τη βία και τα όπλα. Αυτά τα βλέπουμε αρκετά στα μέσα. Αυτό που θέλω να δείξω είναι την απίθανη ζωή. Και στ' αλήθεια τη βλέπω γύρω μου τις τελευταίες μέρες." Αυτή λοιπόν είναι μια συμβολική επικόλληση, γιατί είναι η πρώτη που δε μπορείς να δεις από την πόλη. Και εκεί είναι που συνελήφθησαν τα τρία παιδιά, και εκείνη είναι η γιαγιά του ενός από αυτά. Και στις σκάλες, εκεί είναι που οι διακινητές στέκονται πάντα και υπάρχουν πολλές ανταλλαγές πυρών. Όλοι εκεί κατάλαβαν το πρότζεκτ. Και μετά επικολλήσαμε παντού -- όλο το λόφο.
Αυτό που είχε ενδιαφέρον ήταν ότι τα μέσα δε μπορούσαν να μπουν. Θέλω να πω, ήταν φανερό. Θα έπρεπε να μας μαγνητοσκοπήσουν από πολύ μεγάλη απόσταση από ελικόπτερο και έπειτα να έχουν έναν πολύ μακρύ φακό, και θα βλέπαμε τους εαυτούς μας σε τηλεοπτική επικόλληση. Και θα έβαζαν έναν αριθμό: "Παρακαλούμε τηλεφωνήστε σ' αυτό το νούμερο αν γνωρίζετε τι συμβαίνει στην Προβιντέντσια." Κάναμε μόνο ένα πρότζεκτ και μετά φύγαμε και έτσι τα μέσα δεν θα μάθαιναν. Πως μπορούμε λοιπόν να ξέρουμε για το πρότζεκτ; Χρειάστηκε να πάνε να βρουν τις γυναίκες και να πάρουν μια εξήγηση από αυτές. Έτσι δημιουργείς μια γέφυρα ανάμεσα στα μέσα και τις ανώνυμες γυναίκες.
Συνεχίσαμε να ταξιδεύουμε. Πήγαμε στη Αφρική, στο Σουδάν, στη Σιέρα Λεόνε, στη Λιβερία, στην Κένυα. Σε κατεστραμμένα από τον πόλεμο μέρη όπως η Μονρόβια, οι άνθρωποι έρχονται κατευθείαν σε σένα. Θέλω να πω, θέλουν να ξέρουν τι σκαρώνεις. Με ρωτούσαν συνέχεια, "Ποιος είναι ο σκοπός του πρότζεκτ σας; Είστε Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση; Είστε από τα Μέσα;" Τέχνη. Απλά κάνω τέχνη. Μερικοί άνθρωποι ρωτούν, "Γιατί είναι ασπρόμαυρες; Δεν έχετε έγχρωμες στη Γαλλία;" (Γέλια) Ή σου λένε, "Είναι όλοι αυτοί νεκροί;" Κάποιοι που κατάλαβαν το πρότζεκτ το εξηγούσαν σε άλλους. Και σε κάποιον που δεν καταλάβαινε, άκουσα κάποιον να λέει, "Ξέρεις, είσαι εδώ μερικές ώρες προσπαθώντας να καταλάβεις, συζητώντας με τους δικούς σου. Όλη αυτή την ώρα, δεν έχεις σκεφτεί τι θα φας αύριο. Αυτό είναι τέχνη." Νομίζω πως είναι η περιέργεια των ανθρώπων που τους παρακινεί να εμπλακούν στα πρότζεκτ. Και μετά γίνεται κάτι περισσότερο. Γίνεται επιθυμία, ανάγκη... Σ' αυτή τη γέφυρα στη Μονρόβια, ένας πρώην επαναστάτης στρατιώτης μας βοήθησε να επικολλήσουμε ένα πορτραίτο μιας γυναίκας που μπορεί να βιάστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου. Οι γυναίκες είναι πάντα οι πρώτες που την πληρώνουν κατά τη διάρκεια συμπλοκών.
Αυτή είναι η Κιμπέρα, στην Κένυα, μια από τις μεγαλύτερες παραγκουπόλεις της Αφρικής. Ίσως έχετε δει εικόνες από τη μετ-εκλογική βία που συνέβη εκεί το 2008. Αυτή τη φορά καλύψαμε τις στέγες των σπιτιών, αλλά δε χρησιμοποιήσαμε χαρτί, επειδή το χαρτί δεν εμποδίζει τη βροχή να στάζει μέσα στο σπίτι -- ενώ το βινύλιο την εμποδίζει. Τότε η τέχνη γίνεται χρήσιμη. Και έτσι οι άνθρωποι την κράτησαν. Ξέρετε αυτό που αγαπώ, για παράδειγμα, όταν βλέπεις το μεγαλύτερο μάτι εκεί, υπάρχουν τόσα πολλά σπίτια εκεί μέσα. Πήγα εκεί πριν μερικούς μήνες-- οι φωτογραφίες ήταν ακόμα εκεί-- και έλειπε ένα κομμάτι από το μάτι. Οπότε ρώτησα τον κόσμο τι συνέβη. ''Α, αυτός ο τύπος μόλις μετακόμισε.'' (Γέλια) Όταν οι οροφές καλύφθηκαν, μια γυναίκα είπε για αστείο, '' Τώρα ο Θεός μπορεί να με δει.'' Όταν βλέπεις τη Κιμπέρα τώρα, σε κοιτάζουν και αυτοί.
Ο.Κ., Ινδία. Πρίν ξεκινήσω με αυτή, για να ξέρετε, κάθε φορά που πάμε σε ένα μέρος, δεν έχουμε ξεναγό, οπότε εξοπλιζόμαστε σαν κομάντο-- είμαστε μια παρέα φίλων που φτάνουν εκεί, και προσπαθούμε να επικολλήσουμε στους τοίχους. Αλλά υπάρχουν και μέρη που απλά δεν μπορείς να επικολλήσεις σε τοίχο. Στην Ινδία ήταν αδύνατο να επικολλήσουμε. Έμαθα λόγω κουλτούρας και νόμου. ότι θα μας συνελάμβαναν με την πρώτη επικόλληση. Οπότε αποφασίσαμε να επικολλήσουμε λευκό, λευκό σε τοίχους. Φανταστείτε λοιπόν λευκούς τύπους να επικολλούν λευκά χαρτιά. Οπότε ο κόσμος ερχόταν και μας ρωτούσε, '' Εϊ, τι σκαρώνετε εσείς;'' '' Έ, ξέρετε, απλά κάνουμε τέχνη.'' ''Τέχνη;'' Και βέβαια, ήταν μπερδεμένοι. Αλλά όπως ξέρετε η Ινδία έχει πολύ σκόνη στους δρόμους, και όση περισσότερη σκόνη έχεις να αιωρείται στον αέρα, και πηγαίνει στο λευκό χαρτί τόσο μπορείς σχεδόν να δεις κάτι, εκεί που υπάρχει αυτό το κολλώδες σημείο όπως όταν γυρνάς ένα αυτοκόλλητο. Οπότε όση περισσότερη σκόνη έχεις, τόση περισσότερη φωτογραφία θα εμφανίζεται. Άρα όσο εμείς περπατάγαμε στους δρόμους τις επόμενες μέρες οι φωτογραφίες θα αποκαλύπτονταν από μόνες τους. (Χειροκρότημα) Ευχαριστώ. Οπότε δεν μας έπιασαν αυτή τη φορά.
Κάθε πρότζεκτ, αυτή είναι μια ταινία από το "Οι Γυναίκες Είναι Ήρωες". (Μουσική) Οκέι. Για κάθε πρότζεκτ κάνουμε μια ταινία. Και το περισσότερο από αυτό που βλέπετε, είναι το τρέιλερ από το ''Οι Γυναίκες Είναι Ήρωες''-- και απεικονίζει, φωτογραφίες, τραβηγμένες η μια μετά την άλλη. Και η φωτογραφία συνέχισε να ταξιδεύει ακόμα και χωρίς εμάς. (Γέλια) (Χειροκρότημα) Ευελπιστώ, ότι θα δείτε τη ταινία, και θα καταλάβετε το σκοπό του πρότζεκτ και το τι ένιωσαν οι άνθρωποι όταν είδαν αυτές τις φωτογραφίες. Γιατί αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο κομμάτι. Υπάρχουν επίπεδα πίσω από κάθε φωτογραφία. Πίσω από κάθε εικόνα υπάρχει μια ιστορία.
Οι Γυναίκες Είναι Ήρωες δημιούργησε μια δυναμική σε κάθε μια από τις κοινότητες, και οι γυναίκες κράτησαν αυτή τη δυναμική αφού φύγαμε. Για παράδειγμα, κάναμε βιβλία-- όχι για πώληση-- που θα έπαιρνε όλη η κοινότητα. Άλλα για να το πάρουν, θα έπρεπε να το πάρουν υπογεγραμμένο από μια από τις γυναίκες. Αυτό το κάναμε στα περισσότερα μέρη. Επιστρέφουμε εκεί συχνά. Και έτσι στη Προβιντέντσια, για παράδειγμα, σε μια φαβέλα. έχουμε ένα οργανωτικό κέντρο να τρέχει εκεί. Στη Κιμπέρα, κάθε χρόνο καλύπτουμε περισσότερες σκεπές, Επειδή φυσικά, όταν φύγαμε, υπήρχε κόσμος που ήταν στο τελείωμα του πρότζεκτ μας έλεγε, ''Έ, τι θα γίνει με τη δικιά μου σκεπή;'' Έτσι αποφασίσαμε να επιστρέψουμε τον επόμενο χρόνο και να συνεχίσουμε να κάνουμε το πρότζεκτ.
Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για μένα είναι ότι δεν χρησιμοποιώ κανένα επώνυμο προϊόν ή εμπορικούς χορηγούς. Οπότε δεν έχω καμία ευθύνη σε κανέναν εκτός του εαυτού μου και των υποκειμένων. (Χειροκρότημα) Και αυτό είναι για μένα ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα στη δουλεία. Πιστεύω, σήμερα, ότι το αποτέλεσμα είναι εξίσου σημαντικό με το τρόπο που κάνεις τα πράγματα. Και αυτό ήταν πάντα ένα συγκεκριμένο κομμάτι της δουλειάς. Αυτό λοιπόν που είναι ενδιαφέρον είναι η διαχωριστική γραμμή που έχω για τις εικόνες και τη διαφήμιση. Μόλις κάναμε μερικές επικολλήσεις στο Λος Άντζελες με ένα άλλο πρότζεκτ τις τελευταίες εβδομάδες. Με είχαν κιόλας καλέσει να καλύψω και το μουσείο MOCA (Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης). Αλλά χθες ο δήμος τους τηλεφώνησε και είπε, ''Κοιτάξτε, πρέπει να το βγάλουμε. Γιατί μπορεί να θεωρηθεί διαφήμιση, και λόγω του νόμου, πρέπει να αφαιρεθεί.'' Αλλά πείτε μου, διαφήμιση για ποιο πράγμα;
Οι άνθρωποι που φωτογραφίζω ήταν περήφανοι να συμμετέχουν στο πρότζεκτ και να έχουν τη φωτογραφία τους στην κοινότητα. Και βασικά μου ζήτησαν μια υπόσχεση. Μου ζήτησαν, ''Σε παρακαλώ, πάρε την ιστορία μας μαζί στο ταξίδι σου.'' Και έτσι έκανα. Αυτό είναι το Παρίσι. Αυτό είναι το Ρίο. Σε κάθε μέρος, χτίζουμε τις εκθέσεις με μια ιστορία, και την ιστορία που έχει ταξιδέψει. Καταλαβαίνετε τον πλήρη σκοπό του πρότζεκτ. Αυτό είναι το Λονδίνο, Νέα Υόρκη. Και σήμερα, είναι μαζί σας στο Λόνγκ Μπίτς.
Καλά λοιπόν, πρόσφατα ξεκίνησα ένα δημόσιο πρότζεκτ τέχνης όπου πια δεν χρησιμοποιώ το υλικό μου. Χρησιμοποιώ τον Μαν Ρέι, τη Χέλεν Λεβιτ, τον Τζιακομέλι, το υλικό άλλων ανθρώπων. Δεν έχει σημασία σήμερα εάν η φωτογραφία είναι δικιά σου ή όχι. Η σημασία είναι στο τι κάνεις με τις εικόνες, τη δήλωση που κάνει εκεί που έχει επικολληθεί. Οπότε για παράδειγμα, επικόλλησα μια φωτογραφία μιναρέ στην Ελβετία. μερικές εβδομάδες μετά την ψηφοφορία νόμου απαγόρευσης μιναρέδων στη χώρα. (Χειροκρότημα) Αυτή η εικόνα τριών ανδρών που φορούν μάσκες αερίων είχε τραβηχτεί κανονικά στο Τσερνομπίλ, και την επικόλλησα στη Νότιο Ιταλία, όπου η Μαφία μερικές φορές θάβει τα σκουπίδια κάτω από το έδαφος.
Κατά κάποιους τρόπους, η τέχνη μπορεί να αλλάξει το κόσμο. Η τέχνη δεν πρέπει να αλλάζει το κόσμο, να αλλάζει πρακτικά πράγματα, αλλά να αλλάζει αντιλήψεις. Η τέχνη μπορεί να αλλάξει το τρόπο που βλέπουμε το κόσμο. Η τέχνη μπορεί να δημιουργήσει μια αναλογία. Στη πραγματικότητα το γεγονός ότι η τέχνη δεν μπορεί να αλλάξει τα πράγματα την κάνει ένα ουδέτερο έδαφος για ανταλλαγές απόψεων και συζητήσεις, και μετά σε προτρέπει στο να αλλάξεις το κόσμο. Όταν κάνω την δουλεία μου, έχω δυο τρόπους αντίδρασης. Κόσμος λέει, ''Ω, γιατί δεν πας στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν.'' Θα ήταν πολύ χρήσιμο.'' Ή, ''Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;'' Υποθέτω ότι ανήκετε στη δεύτερη κατηγορία, και αυτό είναι καλό, γιατί σε αυτό το πρότζεκτ, θα σας ζητήσω να πάρετε τις φωτογραφίες και να τις επικολλήσετε.
Και τώρα η επιθυμία μου είναι: (ψεύτικος τυμπανισμός αγωνίας) (Γέλια) Η επιθυμία μου είναι να υπερασπιστείτε αυτό για το οποίο νοιάζεστε να συμμετέχετε σε ένα παγκόσμιο πρότζεκτ τέχνης, και μαζί να γυρίσουμε τον κόσμο πάνω κάτω. Και αυτό ξεκινάει αμέσως τώρα. Ναι, όλοι στην αίθουσα. Οποιοσδήποτε παρακουλουθεί. Ήθελα αυτή η επιθυμία στην πραγματικότητα να ξεκινήσει τώρα. Οπότε το αντικείμενο που είστε παθιασμένοι μαζί του, το πρόσωπο που θέλετε να πείτε την ιστορία του, ή ακόμη και οι δικές σας φωτογραφίες-- πείτε μου τι αντιπροσωπεύετε. Πάρτε τις φωτογραφίες, τα πορτραίτα, και ''ανεβάστε'' τα -- Θα σας δώσω όλες τις λεπτομέρειες-- και θα σας στείλω πίσω το πόστερ σας. Συμμετέχετε σαν ομάδες και αποκαλύψτε πράγματα στο κόσμο. Τα πλήρη στοιχεία είναι στην ιστοσελίδα: insideoutproject.net που μπαίνει σε λειτουργία σήμερα.
Αυτό που βλέπουμε αλλάζει αυτό που είμαστε. Όταν ενεργούμε μαζί, ολόκληρο το πράγμα είναι περισσότερο από το άθροισμα των μερών. Και έτσι ελπίζω ότι, μαζί, θα δημιουργήσουμε κάτι που ο κόσμος θα θυμάται. Και αυτό ξεκινάει αμέσως τώρα και εξαρτάται από εσάς.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation, or join one of these:
Ο JR ένας ημι-ανώνυμος Γάλλος καλλιτέχνης του δρόμου, χρησιμοποιεί την κάμερα του για να δείξει στον κόσμο το πραγματικό του πρόσωπο, επικολλώντας φωτογραφίες του ανθρώπινου προσώπου σε τεράστιους καμβάδες. Στο TED2011 κάνει την τολμηρή του ευχή για το βραβείο TED: να χρησιμοποιήσει την τέχνη για να φέρει στον κόσμο τα πάνω κάτω. Μάθετε περισσότερα για τη δουλειά του και για το πως μπορείτε να πάρετε μέρος στο insideoutproject.net.
With a camera, a dedicated wheatpasting crew and the help of whole villages and favelas, 2011 TED Prize winner JR shows the world its true face. Full bio »
Translated into Greek by artmag.gr -
Reviewed by Anastasia Papadopoulou
Comments? Please email the translators above.
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.