Τζόναθαν Ντρόρι: Τα όμορφα κόλπα των λουλουδιών

Γνωρίζετε πόσα είδη λουλουδιών υπάρχουν; Υπάρχουν 250 χιλιάδες, τουλάχιστον αυτά που γνωρίζουμε, 250 χιλιάδες είδη λουλουδιών. Τα λουλούδια είναι πραγματικά ένας μπελάς. Τα φυτά αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στη δημιουργία τους. Ξοδεύουν μεγάλα ποσά ενέργειας και πολλούς πόρους. Γιατί μπαίνουν σε αυτό τον κόπο; Η απάντηση φυσικά, όπως και σε πολλά άλλα πράγματα σε αυτό τον κόσμο, είναι το σεξ. Ξέρω τι σκέφτεστε όταν κοιτάτε αυτές τις εικόνες. Αλλά η σεξουαλική αναπαραγωγή είναι πολύ σημαντική. Υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι με τους οποίους τα φυτά μπορούν να αναπαραχθούν. Μπορείτε να πάρετε κομμάτι του φυτού, μπορούν να κάνουν σεξ με τον εαυτό τους κατά κάποιο τρόπο, μπορούν να επικονιάσουν τον εαυτό τους. Χρειάζονται ωστόσο να εξαπλώσουν τα γονίδιά τους για να αναμιχθούν με άλλα γονίδια και να προσαρμοστούν ανάλογα με το περιβάλλον. Έτσι λειτουργεί η εξέλιξή τους.

Τώρα, ο τρόπος που μεταδίδουν τα φυτά τις πληροφορίες αυτές είναι η γύρη. Κάποιοι από εσάς μπορεί να έχετε ξαναδεί αυτές τις εικόνες. Όπως λέω, κάθε σπίτι θα έπρεπε να έχει το δικό του μικροσκόπιο ηλεκτρονικής σάρωσης για να μπορεί να δει κάτι τέτοιο. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη γύρης όπως και λουλούδια. Αυτό είναι ουσιαστικά ιδιαιτέρως χρήσιμο στην εγκληματολογία κλπ. Τα πιο πολλά είδη γύρης που σε εμάς προκαλούν αλλεργίες προέρχονται από φυτά που χρησιμοποιούν τον άνεμο για να σκορπίσουν τη γύρη. Και αυτή είναι μία πολύ αναποτελεσματική διαδικασία, πράγμα που φαίνεται και από το ότι καταλήγει στη μύτη μας τις περισσότερες φορές. Γιατί πρέπει να πετάξουν έξω πολλή από αυτή, ελπίζοντας ότι το φύλο τους, τα αρσενικά κύτταρα, τα οποία περιέχονται στη γύρη, θα φτάσουν τυχαία σε κάποιο άλλο λουλούδι με κάποιο τρόπο. Γι' αυτό όλα τα χόρτα, που σημαίνει όλες οι καλλιέργειες δημητριακών και τα περισσότερα δέντρα, έχουν ανεμογενή γύρη. Τα περισσότερα είδη όμως χρησιμοποιούν τα έντομα για την αναπαραγωγή τους. Αυτός είναι ένας πιο έξυπνος τρόπος, αφού δεν χρειάζεται τόση πολλή γύρη. Τα έντομα και άλλα είδη παίρνουν τη γύρη, τη μεταφέρουν απευθείας εκεί που πρέπει.

Προφανώς γνωρίζουμε τη σχέση μεταξύ εντόμων και φυτών. Είναι μία συμβιωτική σχέση, είτε πρόκειται για πουλιά ή μέλισσες, όλοι λαμβάνουν κάτι σε αντάλλαγμα, το οποίο συνήθως είναι το νέκταρ. Κάποιες φορές η συμβίωση αυτή, οδηγεί σε εκπληκτικές προσαρμογές. Το κολιμπρί είναι πανέμορφο σε αυτή την προσαρμογή που θυμίζει νυχτοπεταλούδα. Το φυτό κερδίζει κάτι, το πουλί σκορπίζει τη γύρη κάπου αλλού. Τα φυτά εξελίχθηκαν για να δημιουργήσουν μικρούς διαύλους εδώ κι εκεί για τις μέλισσες που μπορεί να έχασαν το δρόμο τους. Υπάρχουν σημάδια σε πολλά φυτά που μοιάζουν με άλλα έντομα. Αυτοί είναι οι ανθήρες ενός κρίνου, έξυπνα σχεδιασμένοι ώστε, όταν το ανυποψίαστο έντομο προσγειωθεί πάνω του, ο ανθήρας τινάζεται και το χτυπά στην πλάτη, αφήνοντας ένα μεγάλο φορτίο γύρης το οποίο πάει στη συνέχεια σε κάποιο άλλο φυτό. Υπάρχει μία ορχιδέα που μοιάζει να έχει σαγόνια. Κατά κάποιο τρόπο έχει, αναγκάζει το έντομο να συρθεί μέχρι έξω και να καλυφθεί με γύρη την οποία θα μεταφέρει κάπου αλλού.

Ορχιδέες: υπάρχουν τουλάχιστον 20.000 είδη ορχιδέων, εντυπωσιακή ποικιλία. Τα είδη αυτά σχεδιάζουν κάθε είδους κόλπο. Προσπαθούν να προσελκύσουν επικονιαστές για την αναπαραγωγή τους. Αυτή η ορχιδέα είναι γνωστή και ως ορχιδέα του Δαρβίνου επειδή τη μελέτησε και έκανε μία φοβερή πρόβλεψη όταν την είδε. Μπορείτε να δείτε ότι υπάρχει ένας μακρύς σωλήνας νέκταρ ο οποίος κατεβαίνει κάτω από την ορχιδέα. Βασικά, το έντομο, στο κέντρο του λουλουδιού, κολλάει την προβοσκίδα του ακριβώς στη μέση του και από το σωλήνα του νέκταρ φτάνει στο νέκταρ. Ο Δαρβίνος είπε κοιτάζοντας αυτό το λουλούδι, «Φαντάζομαι ότι κάτι συνεξελίχθηκε μαζί με αυτό». Και πραγματικά, να το έντομο. Και κανονικά κυλάει μακριά αλλά σε όρθια θέση, μοιάζει κάπως έτσι.

Μπορείτε να φανταστείτε ότι εάν το νέκταρ είναι τόσο πολύτιμο και η δημιουργία του είναι ακριβή για το φυτό και προσελκύει πολλούς επικονιαστές, τότε, όπως ακριβώς και στο ανθρώπινο σεξ, κάποιος ίσως αρχίσει να εξαπατά. Ίσως πουν «έχω λίγο νέκταρ, θες να ‘ρθεις να το πάρεις;» Λοιπόν, αυτό είναι ένα φυτό. Είναι ένα φυτό το οποίο αγαπούν ιδιαιτέρως τα έντομα της Νοτίου Αφρικής. Και εξελίχθηκαν με μία μακριά προβοσκίδα για να παίρνουν το νέκταρ από τον πάτο. Αυτός είναι ο μίμος. Αυτό λοιπόν είναι ένα φυτό το οποίο μιμείται το πρώτο φυτό. Και αυτή είναι μία μύγα με μεγάλη προβοσκίδα, η οποία δεν πήρε νέκταρ από το μίμο. Ο μίμος δεν της έδωσε νέκταρ. Αυτή νόμιζε ότι θα έπαιρνε. Έτσι, δεν είναι μόνο η μύγα που δεν πήρε το νέκταρ από το φυτό-μίμο, Εάν προσέξετε καλύτερα εκεί στην κορυφή, θα δείτε ότι έχει πάρει λίγη γύρη την οποία θα μεταφέρει σε ένα άλλο φυτό, εάν κάποιος βοτανολόγος δεν βρεθεί στο δρόμο της και την κολλήσει σε ένα γαλάζιο κομμάτι χαρτί.

(Γέλια)

Τώρα, η απάτη συνεχίζεται στο βασίλειο των φυτών. Οι μαύρες κουκκίδες αυτού του λουλουδιού μοιάζουν ίσως με κουκκίδες στα δικά μας μάτια, αλλά σας διαβεβαιώνω ότι σ' ένα αρσενικό έντομο του σωστού είδους μοιάζουν με δύο θηλυκά ιδιαιτέρως ελκυστικά. (Γέλια) Και όταν το έντομο πάει εκεί και προσγειωθεί επάνω του, βυθίζεται στη γύρη την οποία θα πάρει φυσικά μαζί του σε άλλο φυτό. Αν κοιτάξετε με το απαραίτητο για κάθε νοικοκυριό μικροσκοπίο, μπορείτε να δείτε ότι υπάρχουν όντως κάποια σχήματα εδώ, τα οποία είναι τρισδιάστατα. Αρέσει λοιπόν στο έντομο, και στην υφή και στην όψη.

Οι εικόνες αυτές του μικροσκοπίου, εδώ είναι μία ορχιδέα που μιμείται ένα έντομο. Μπορείτε να δείτε τα διάφορα μέρη της δομής του, με διάφορα χρώματα και υφές, τα οποία στα μάτια μας έχουν εντελώς διαφορετικές υφές από αυτές που αντιλαμβάνεται ένα έντομο. Αυτό εξελίχθηκε ώστε να μιμείται μία γυαλιστερή μεταλλική επιφάνεια που μπορείτε να δείτε πάνω σε κάποια σκαθάρια. Υπό το μικροσκόπιο μπορείτε να δείτε εδώ την επιφάνεια, πολύ διαφορετική από τις επιφάνειες που κοιτάξαμε. Κάποιες φορές, ολόκληρο το φυτό μιμείται ένα έντομο, ακόμα και στα δικά μας μάτια. Νομίζω ότι αυτό μοιάζει με κάποιο ιπτάμενο ζώο ή τέρας. Είναι υπέροχο, εντυπωσιακό.

Αυτό είναι έξυπνο, ονομάζεται οψιδιανός. Κάποιες φορές το φωνάζω και πονηροψιδιανό. Στο σωστό είδος μέλισσας, αυτό μοιάζει με κάποια πολύ επιθετική μέλισσα, και πάει και το χτυπά στο κεφάλι πολλές φορές ώστε να το διώξει μακριά, και φυσικά καλύπτεται ολόκληρο με γύρη. Το άλλο που κάνει είναι να μιμείται μία άλλη ορχιδέα η οποία έχει μεγάλα αποθέματα τροφής για τα έντομα. Αυτό το φυτό δεν έχει τίποτε για αυτά. Τα εξαπατά δηλαδή σε δύο επίπεδα, εκπληκτικό.

(Γέλια)

Εδώ βλέπουμε το ιλάνγκ ιλάνγκ, συστατικό πολλών αρωμάτων. Μύρισα το άρωμα αυτό σε κάποιον νωρίτερα. Τα λουλούδια δεν χρειάζεται να είναι και τόσο φανταχτερά. Εκπέμπουν μία φανταστική ποικιλία αρωμάτων στα έντομα και τα κατακτούν. Αυτό δεν μυρίζει και τόσο όμορφα. Πρόκειται για ένα λουλούδι το οποίο μυρίζει πραγματικά πολύ άσχημα και σχεδιάστηκε, εξελίχθηκε για να μοιάζει με κουφάρι. Γι' αυτό και οι μύγες το λατρεύουν. Πετάνε μέσα και επικονιάζουν. Αυτό το οποίο ονομάζεται ελικοδίκερος, γνωστό και ως το άρον νεκρό άλογο. Δεν γνωρίζω πώς μυρίζει στ’αλήθεια ένα ψόφιο άλογο, αλλά αυτό μυρίζει μάλλον κάπως έτσι. Είναι πραγματικά απαίσιο. Και οι κρεατόμυγες δεν μπορούν πράγματι να κρατηθούν. Πετούν μέσα σε αυτό το πράγμα, πετούν μέχρι κάτω μέσα σε αυτό. Αφήνουν εκεί τα αυγά τους, νομίζοντας ότι πρόκειται για ένα ωραίο κουφάρι. Δεν συνειδητοποιούν ότι δεν υπάρχει φαγητό για τα αυγά, τα οποία πρόκειται να πεθάνουν, ενώ το φυτό έχει εντωμεταξύ επωφεληθεί, γιατί τα τριχίδια αφήνονται, και οι μύγες εξαφανίζονται επικονιάζοντας το επόμενο λουλούδι. Φανταστικό.

Αυτό είναι το άρον το στικτό, γνωστό και ως δρακόντια ή φιδόχορτο. Το φωτογράφησα την περασμένη βδομάδα στο Ντόρσετ. Το λουλούδι θερμαίνεται περίπου 15 βαθμούς περισσότερους από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος. Εντυπωσιακό. Εάν ρίξετε μία ματιά στο εσωτερικό του, υπάρχει ένας είδος λίμνης στη βάση του σπάδικα. Η ζέστη ελκύει τις μύγες -- καθώς προκαλεί την εξάτμιση πτητικών χημικών, μικρά μυγάκια -- και τις παγιδεύει κάτω στο εσωτερικό του. Πίνουν αυτό το μεθυστικό νέκταρ και μετά καταλήγουν όλα λίγο κολλώδη. Το βράδυ καλύπτονται με γύρη, με την οποία ψεκάζονται και τα τριχίδια που είδαμε πιο πριν μαραίνονται κάπως και επιτρέπουν σε όλα τα μυγάκια, καλυμμένα με γύρη, να βγουν. Απίθανο.

Τώρα εάν πιστεύετε ότι αυτό είναι απίθανο, δείτε ένα από τα αγαπημένα μου. Αυτό είναι το φιλόδεντρο σέλουμ. Αν κάποιος εδώ κατάγεται από τη Βραζιλία, θα γνωρίζει αυτό το φυτό. Αυτό είναι το πιο εντυπωσιακό. Αυτό το φαλλικό κομμάτι εκεί είναι περίπου 30 εκατοστά. Κάνει κάτι που κανένα άλλο φυτό που γνωρίζω δεν κάνει. Όταν ανθίζει αυτός είναι ο σπάδικας στη μέση εκεί, για περίπου δύο μέρες έχει μεταβολισμό παρόμοιο με αυτό των θηλαστικών. Αντί για άμυλο λοιπόν, που είναι η τροφή των φυτών, παίρνει κάτι παρόμοιο με το καφέ λίπος και το καίει με τέτοιο ρυθμό που καίει λίπος, μεταβολίζοντας στο ρύθμο μίας μικρής γάτας. Αυτό είναι δύο φορές η ενεργειακή δύναμη, αναλογικά με το βάρος, από ένα κολίμπρι. Πραγματικά εκπληκτικό. Κάνει επίσης ακόμα κάτι ασυνήθιστο. Δεν αυξάνει μόνο τη θερμοκρασία του στους 46 βαθμούς Κελσίου για δύο μέρες, αλλά διατηρεί σταθερή θερμοκρασία. Διαθέτει ένα μηχανισμό θερμορύθμισης που διατηρεί τη θερμοκρασία σταθερή. Γιατί το κάνει αυτό; Σας ακούω να αναρωτιέστε. Δεν πρέπει να το γνωρίζετε, αλλά υπάρχουν κάποια σκαθάρια τα οποία λατρεύουν να κάνουν έρωτα σε τέτοιες θερμοκρασίες. Μπαίνουν μέσα και κάνουν τη δουλειά τους. (Γέλια) Το φυτό τα ψεκάζει με γύρη αυτά φεύγουν και επικονιάζουν. Και αυτό είναι υπέροχο.

Τώρα, οι περισσότεροι επικονιαστές που σκεφτόμαστε είναι έντομα, αλλά στην πραγματικότητα στα τροπικά κλίματα πολλά πουλιά και πεταλούδες επικονιάζουν. Και πολλά από τα τροπικά λουλούδια είναι κόκκινα, και αυτό συμβαίνει επειδή οι πεταλούδες και τα πουλιά βλέπουν όπως εμείς, νομίζουμε, και μπορούν να δουν το κόκκινο χρώμα πολύ καθαρά. Αν κοιτάξετε όμως το φάσμα, τα πουλιά και εμείς βλέπουμε το κόκκινο, πράσινο και μπλε και βλέπουμε αυτό το φάσμα. Τα έντομα βλέπουν το πράσινο, το μπλε και υπεριώδη χρώματα και διάφορες αποχρώσεις τους. Δηλαδή στο τέλος του φάσματος κάτι συνεχίζει. «Δεν θα ήταν υπέροχο αν μπορούσαμε να το δούμε;» σας ακούω να αναρωτιέστε. Και φυσικά μπορούμε. Τι βλέπει λοιπόν αυτό το έντομο; Την περασμένη βδομάδα έβγαλα αυτές τις φωτογραφίες του ηλιάνθεμου στο Ντόρσετ. Αυτά είναι κίτρινα λουλουδάκια όπως μπορούμε να δούμε, κίτρινα λουλουδάκια παντού. Έτσι φαίνεται σε φυσικό φως. Έτσι φαίνεται όταν αφαιρέσουμε το κόκκινο χρώμα. Οι περισσότερες μέλισσες δεν βλέπουν το κόκκινο. Έβαλα μερικά φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας στη φωτογραφική μηχανή μου και με μεγάλης διάρκειας έκθεση με τις συγκεκριμένες συχνότητες του υπεριώδους φωτός, και αυτό είναι το αποτέλεσμα. Και πέτυχα πραγματικά διάνα.

Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι βλέπει μία μέλισσα, όπως και τι βλέπω εγώ όταν το αποκαλώ αυτό κόκκινο. Δεν ξέρουμε τι συμβαίνει στο μυαλό μας, πόσο μάλλον σε αυτό των εντόμων στο μυαλό ενός άλλου ανθρώπινου οργανισμού. Η αντίθεση όμως μοιάζει κάπως έτσι. Ξεχωρίζει πολύ από το φόντο. Αυτό είναι ένα άλλο λουλουδάκι. Με διαφορετικό φάσμα υπεριωδών συχνοτήτων, διαφορετικά φίλτρα, για να ταιριάζει με τους επικονιαστές. Αυτή είναι η εικόνα που βλέπουν. Σε περίπτωση που νομίζετε ότι όλα τα κίτρινα λουλούδια έχουν αυτή την ιδιότητα - κανένα λουλούδι δεν καταστράφηκε κατά τη διαδικασία της φωτογράφησης αυτής. Απλώς το δέσαμε στο τριπόδι, δεν το σκοτώσαμε. Με υπεριώδες φως, κοιτάξτε. Αυτή θα έπρεπε να είναι η βάση του αντηλιακού. Γιατί τα αντηλιακά δουλεύουν απορροφώντας υπεριώδες φως. Το χημικό λοιπόν σε αυτό ίσως να χρησίμευε.

Τέλος, αυτό το λουλούδι είναι η πρίμουλα. Η Μπγιόρν Ρόρσλετ από τη Νορβηγία μου το έστειλε φανταστικό, κρυμμένο σχέδιο. Μου αρέσει η ιδέα ότι κάτι κρύβεται. Πιστεύω ότι υπάρχει ένα ποιητικό στοιχείο εδώ. Αυτές οι εικόνες που πάρθηκαν με υπεριώδες φίλτρο, η κύρια χρήση αυτού του φίλτρου, είναι από αστρονόμους που φωτογραφίζουν την Αφροδίτη, τα σύννεφα της Αφροδίτης. Αυτή είναι η κύρια χρήση του φίλτρου αυτού. Η Αφροδίτη είναι φυσικά η θεά του έρωτα και της γονιμότητας, που συνοψίζει την ιστορία των λουλουδιών. Όπως και τα λουλούδια κάνουν μεγάλη προσπάθεια να βρουν επικονιαστές για την αναπαραγωγή τους, κατάφεραν κάπως να μας πείσουν να φυτέψουμε τεράστια λιβάδια με αυτά. Και να ταανταλλάζουμε μεταξύ μας, σε γέννηση και στο θάνατο, και κυρίως στους γάμους, που όταν το σκεφτείτε αποτελούν τη στιγμή που συνοψίζει τη μεταφορά του γενετικού υλικού από έναν οργανισμό σε άλλο.

Σας ευχαριστώ πολύ.

(Χειροκρότημα)