Ο John Loyd καταγράφει το αόρατο

Το ερώτημα είναι, τι είναι αόρατο; Στην πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκο απ' ότι νομίζετε. Όλα θα έλεγα, όλα όσα έχουν σημασία εκτός από κάθε πράγμα και κάθε υλικό.

Μπορούμε να δούμε την ύλη, αλλά δε μπορούμε να δούμε τι τρέχει. Σαν αυτή την αινιγματική πρόταση που βρήκα στη Guardian πρόσφατα. "Ο γάμος είχε ένα προβληματάκι το 1965 όταν η σύζυγος σκότωσε το σύζυγο." (Γέλια) Υπάρχει ένας αόρατος κόσμος εκεί, σωστά; (Γέλια)

Μπορούμε λοιπόν να δούμε τα αστέρια και τους πλανήτες. Αλλά δε μπορούμε να δούμε τι τα κρατάει μακρυά, ή τι τα φέρνει κοντά. Με την ύλη, όπως με τους ανθρώπους, βλέπουμε μόνο την επιφάνεια των πραγμάτων. Δε μπορούμε να δούμε κάτω από το καπό. Δε μπορούμε να δούμε την κινητήρια δύναμη των ανθρώπων, τουλάχιστον όχι χωρίς δυσκολία. Όσο ποιο κοντά κοιτάζουμε κάτι, τόσο περισσότερο εξαφανίζεται. Στην πραγματικότητα, αν κοιτάξουμε τα πράγματα από πολύ κοντά, αν κοιτάξετε τη βασική υποδομή της ύλης, δεν υπάρχει τίποτα εκεί. Τα ηλεκτρόνια εξαφανίζονται σαν χνούδι, και μένει μόνο ενέργεια. Την ενέργεια δε μπορείτε να τη δείτε.

Οπότε ό,τι έχει σημασία, ό,τι είναι σημαντικό, είναι αόρατο. Ένα λίγο ανόητο πράγμα που είναι αόρατο είναι αυτή η ιστορία, που για εσάς είναι αόρατη. Και τώρα θα την κάνω ορατή στο μυαλό σας. Αφορά έναν βουλευτή, τον Geoffrey Dickens.

Ο μακαρίτης Geoffrey Dickens παρ εβρίσκετο σε μια γιορτή στην εκλογική του περιφέρεια. Όπου και να πήγαινε, όπου και να σταματούσε τον ακολουθούσε στενά μια αφοσιωμένη, χαμογελαστή γυναίκα απερίγραπτης ασχήμιας. (Γέλια) Όσο και να προσπαθούσε, δε μπορούσε να την αποφύγει. Μερικές μέρες αργότερα έλαβε ένα γράμμα από μια ψηφοφόρο που του έλεγε πόσο πολύ τον θαύμαζε, ότι τον είχε γνωρίσει σε μια εκδήλωση και του ζητούσε μια υπογεγραμμένη φωτογραφία. Μετά το όνομα της, γραμμένη σε εισαγωγικά βρισκόταν η πιο κατάλληλη περιγραφή, αλογομούρα. (Γέλια)

"Την παρεξήγησα" σκέφτηκε ο κ. Dickens. "Όχι μόνο αποδέχεται την αποκρουστική της εμφάνιση, αλλά τη χρησιμοποιεί και σαν πλεονέκτημα. Μια φωτογραφία δεν είναι αρκετή." Οπότε πήγε και αγόρασε ένα πλαστικό κάδρο για να βάλει μέσα τη φωτογραφία. Επάνω στη φωτογραφία έγραψε μ' ένα φωσφορούχο, "Στην αλογομούρα με αγάπη από το Geoffrey Dickens, Βουλευτή." Αφού την έστειλε, η γραμματέας του του είπε, "Πήρατε το γράμμα από τη γυναίκα στην εκδήλωση; Έγραψα επάνω αλογομούρα, για να καταλάβετε ποια είναι." (Γέλια)

Στοιχηματίζω ότι πολύ θα ήθελε να ήταν αόρατος, δε νομίζετε; (Γέλια)

Έτσι, ένα από τα ποιο ενδιαφέροντα πράγματα σχετικά με το αόρατο είναι ότι τα πράγματα που δε βλέπουμε δε τα καταλαβαίνουμε. Η βαρύτητα είναι κάτι που δε μπορούμε να δούμε και το οποίο δεν καταλαβαίνουμε. Είναι η λιγότερο κατανοητή από τις 4 θεμελιώδεις δυνάμεις και η ασθενέστερη. Στην πραγματικότητα κανείς δε ξέρει τι είναι και γιατί υπάρχει.

Εγκυκλοπαιδικά, ο Ισαάκ Νεύτων, ο μεγαλύτερος επιστήμονας που έζησε ποτέ, νόμιζε ότι ο Ιησούς ήρθε στη γη ειδικά για να χειριστεί τους μοχλούς της βαρύτητας. Γι' αυτό πίστευε ότι βρισκόταν εδώ. Άρα, εξυπνάκια, θα μπορούσε να κάνει λάθος σε αυτό, δε γνωρίζω. (Γέλια)

Η συνείδηση. Βλέπω τα πρόσωπά σας. Δεν έχω ιδέα τι σκέφτεστε. Δεν είναι φανταστικό; Δεν είναι απίθανο που δε μπορούμε να διαβάσουμε ο ένας τη σκέψη του άλλου; Αλλά μπορούμε ν αγγίξουμε ο ένας τον άλλο, να γευτούμε ίσως, αν βρεθούμε πολύ κοντά. Αλλά δε μπορούμε να φτάσουμε ο ένας τη σκέψη του άλλου. Το βρίσκω αρκετά συναρπαστικό αυτό.

Στην πίστη των Sufi, αυτή η μεγάλη Μεσανατολική θρησκεία, που κάποιοι ισχυρίζονται ότι είναι η βάση όλων των θρησκειών, οι δάσκαλοι Sufi είναι όλοι τηλεπαθητικοί, τουλάχιστον έτσι λένε. Αλλά η κύρια χρήση της τηλεπάθειας είναι να στέλνουν προς τα έξω πανίσχυρα σήματα, σ' εμάς τους υπόλοιπους, ότι δεν υπάρχει. Γι' αυτό και νομίζουμε ότι δεν υπάρχει, οι δάσκαλοι Sufi δουλεύουν πάνω μας.

Στην ερώτηση της συνείδησης και της τεχνητής νοημοσύνης. Η τεχνητή νοημοσύνη στην πραγματικότητα, όπως και η μελέτη της συνείδησης, δεν έχει φτάσει κάπου. Δεν έχουμε ιδέα πως λειτουργεί η συνείδηση. Με την τεχνητή νοημοσύνη, όχι μόνο δεν έχουν δημιουργήσει τεχνητή νοημοσύνη, δεν έχουν ακόμα δημιουργήσει τεχνητή βλακεία. (Γέλια)

Οι νόμοι της φυσικής: αόρατοι, αιώνιοι, πανταχού παρόντες, παντοδύναμοι. Σας θυμίζουν κάποιον; Ενδιαφέρον. Είμαι, όπως μπορείτε να μαντέψετε, όχι ένας υλιστής, αλλά ένας αϋλιστής. Και βρήκα μια πολύ χρήσιμη νέα λέξη, ιγνωστικιστής. Εντάξει; Είμαι ιγνωστικιστής. Αρνούμαι να αναλωθώ στην ερώτηση περί ύπαρξης Θεού, μέχρι κάποιος να προσδιορίσει σωστά τους όρους. (Γέλια)

Ένα άλλο πράγμα που δε μπορούμε να δούμε είναι το ανθρώπινο γονιδίωμα. Και αυτό είναι αυξανόμενα παράξενο. Γιατί περίπου 20 χρόνια πριν, όταν άρχισαν να ψάχνουν μέσα στο γονιδίωμα, πίστευαν ότι θα περιέχει περίπου εκατό χιλιάδες γονίδια. Οι γενετιστές θα το γνωρίζουν αυτό, άλλα κάθε χρόνο από τότε, επαναπροσδιορίζεται προς τα κάτω. Τώρα πιστεύουμε ότι πιθανόν υπάρχουν λίγο πάνω από 20 χιλιάδες γονίδια στο ανθρώπινο γονιδίωμα.

Αυτό είναι ασυνήθιστο. Γιατί, ακούστε αυτό, το ρύζι, είναι γνωστό ότι έχει 38 χιλιάδες γονίδια. Οι πατάτες, οι πατάτες έχουν 48 χρωμοσώματα. Το ξέρατε αυτό; Δύο φορές παραπάνω από τους ανθρώπους. Το ίδιο κι ένας γορίλλας. (Γέλια) Δε μπορείτε να τα δείτε αυτά. Αλλά είναι πολύ περίεργα. (Γέλια)

Τα άστρα την ημέρα. Πάντα πίστευα ότι αυτό είναι συναρπαστικό. Το σύμπαν εξαφανίζεται. Όσο περισσότερο φως υπάρχει, τόσο λιγότερα βλέπετε.

Ο χρόνος, κανένας δε μπορεί να τον δει. Δε ξέρω αν το γνωρίζετε αυτό. Στη μοντέρνα φυσική, υπάρχει μια μεγάλη τάση προς την απόφαση ότι ο χρόνος δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Γιατί είναι άβολος στα γραφήματα.. Είναι πολύ πιο εύκολο εάν δεν υπάρχει. Δε μπορείτε να δείτε το μέλλον, προφανώς. Και δε μπορείτε να δείτε το παρελθόν, εκτός από τις αναμνήσεις σας.

Ένα από τα ενδιαφέροντα πράγματα σχετικά με το παρελθόν είναι ότι ιδιαίτερα ο καθένας δε μπορεί να το δει, ο γιος μου με ρώτησε τις προάλλες, είπε, "μπαμπά μπορείς να θυμηθείς πως ήμουν 2 ετών"; Είπα "ναι". Και είπε, "εγώ γιατί δε μπορώ;"

Δεν είναι εξωπραγματικό; Δε μπορείτε να θυμηθείτε τι σας συνέβη σε ηλικία μικρότερη των 2 ή 3. Το οποίο είναι σπουδαία νέα για τους ψυχαναλυτές. Γιατί αλλιώς θα ήταν άνεργοι. Γιατί τότε συμβαίνουν όλα. (Γέλια) αυτά σε κάνουν αυτό που είσαι.

Ένα άλλο πράγμα που δε μπορείτε να δείτε είναι το πλέγμα, πάνω στο οποίο κρεμόμαστε. Αυτό είναι συναρπαστικό. Πιθανότατα ξέρετε, κάποιοι από εσάς, ότι τα κύτταρα ανανεώνονται διαρκώς. Μπορείτε να το δείτε στο δέρμα και τα συναφή. Το δέρμα απολεπίζεται, τα μαλλιά μεγαλώνουν, τα νύχια κλπ. Αλλά όλα τα κύτταρα στο σώμα σας αντικαθίστανται κάποια στιγμή. Οι γευστικοί κάλυκες περίπου κάθε 10 μέρες. Το συκώτι και τα εσωτερικά όργανα παίρνουν λίγο παραπάνω. Η σπονδυλική στήλη αρκετά χρόνια. Αλλά με την πάροδο επτά ετών, δεν απομένει ούτε ένα κύτταρο στο σώμα σας από αυτά που είχατε πριν επτά χρόνια. Το ερώτημα είναι, ποιοι, λοιπόν, είμαστε; Τι είμαστε; Τι είναι αυτό πάνω στο οποίο βασιζόμαστε, το οποίο είναι πραγματικά, εμείς;

ΟΚ. Άτομα, δε μπορείτε να τα δείτε. Κανείς ποτέ δε θα μπορέσει. Είναι μικρότερα από το μήκος κύματος του φωτός. Αέριο, δε μπορείτε να το δείτε. Ενδιαφέρον. Κάποιος ανέφερε το 1600 πρόσφατα. Το αέριο εφευρέθηκε το 1600 από έναν Ολλανδό χημικό τον Van Helmont. Λέγεται ότι είναι η πιο επιτυχημένη εφεύρεση λέξης από αναγνωρισμένο άνθρωπο. Πολύ καλά. Επίσης εφηύρε τη λέξη "blass", που σήμαινε αστρική ακτινοβολία. Δε προχώρησε, δυστυχώς. (Γέλια) Αλλά μπράβο του. (Γέλια)

Υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που -- Το φως. Δε μπορείτε να δείτε το φως. Στο σκοτάδι, στο κενό, αν κάποιος εκπέμψει μια δέσμη φωτός ακριβώς μπροστά από τα μάτια σας, δε θα το δείτε. Λίγο τεχνικό θέμα, κάποιοι φυσικοί θα διαφωνήσουν μ' αυτό. Αλλά είναι περίεργο που δε μπορείτε να δείτε μια ακτίνα φωτός, μπορείτε να δείτε μόνο αυτά που χτυπάει. Το βρίσκω αυτό εξωπραγματικό, να μη μπορούμε να δούμε το φως, να μη μπορούμε να δούμε το σκοτάδι.

Ο ηλεκτρισμός, δε μπορείτε να τον δείτε. Μην αφήσετε κανένα να σας πει ότι τον καταλαβαίνει. Δε τον καταλαβαίνουν. Κανείς δε ξέρει τι είναι. (Γέλια) Πιθανότατα θα νομίζετε ότι τα ηλεκτρόνια σ' ένα ηλεκτρικό καλώδιο μετακινούνται στιγμιαία κατά μήκος του καλωδίου, έτσι δεν είναι, με την ταχύτητα του φωτός με το που ανοίγετε το φως. Κι όμως όχι. Τα ηλεκτρόνια κουτρουβαλούν κατά μήκος του καλωδίου, περίπου με την ταχύτητα που απλώνεται το μέλι, λένε. (Γέλια)

Γαλαξίες, 100 δις από αυτούς, περίπου στο σύμπαν. 100 δις. Πόσους βλέπουμε; Πέντε. Πέντε από τα 100 δις γαλαξιών, με γυμνό μάτι. Κι ένας από αυτούς είναι δυσδιάκριτος εκτός εάν έχετε άψογη όραση.

Ραδιοκύματα. Ακόμα ένα πράγμα. Ο Heinrich Hertz, όταν ανακάλυψε τα ραδιοκύματα το 1887, τα αποκάλεσε ραδιοκύματα επειδή εκπέμπαν . Και κάποιος του είπε, "Ποιος ο σκοπός τους Heinrich; "Ποιος ο σκοπός αυτών των ραδιοκυμάτων που βρήκες;" Και είπε, "Λοιπόν, δεν έχω ιδέα. Αλλά νομίζω κάποιος θα βρει μια χρήση γι' αυτά κάποια μέρα." Κι αυτό κάνουν, εκπέμπουν. Αυτό ανακάλυψαν.

Τέλος πάντων, λοιπόν, το μεγαλύτερο πράγμα που είναι αόρατο σ' εμάς είναι αυτό που δε γνωρίζουμε. Είναι απίστευτο πόσα λίγα ξέρουμε. Ο Thomas Edison κάποτε είπε, "Δε γνωρίσουμε ούτε το ένα τοις εκατό του ενός εκατομμυριοστού σχετικά με οτιδήποτε."

Κι έχω καταλήξει στο συμπέρασμα επειδή κάνατε και μια άλλη ερώτηση, "Τι είναι άλλο ένα πράγμα που δε βλέπετε;" Το νόημα, οι περισσότεροι από εμάς. Ποιο είναι το νόημα; (Γέλια) (Χειροκρότημα) Δε μπορούμε να δούμε το νόημα. Εξ ορισμού είναι αδιάστατο, όπως ένα ηλεκτρόνιο, παραδόξως.

Αλλά, το νόημα, όπως το βλέπω εγώ είναι ότι υπάρχουν μόνο δύο ερωτήσεις που αξίζει να τεθούν. "Γιατί είμαστε εδώ;" και "Τι πρέπει να κάνουμε όσο είμαστε εδώ;" Και για να σας βοηθήσω, έχω δύο πράγματα να σας αφήσω, από δύο μεγάλους φιλοσόφους, πιθανότατα δυο από τους μεγαλύτερους φιλοσοφικούς στοχαστές του 20ου αιώνα. Ο ένας μαθηματικός και μηχανικός και ο άλλος ποιητής.

Ο πρώτος είναι ο Ludvig Vitgenštajn που είπε, "Δε ξέρω γιατί είμαστε εδώ. Αλλά είμαι σίγουρος ότι δεν είναι για να διασκεδάσουμε." (Γέλια) Ήταν ένας χαρωπός μπάσταρδος έτσι; (Γέλια)

Και ο δεύτερος και τελευταίος ο W.H. Auden, ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές, που είπε, "Είμαστε εδώ στη γη για να βοηθήσουμε τους άλλους. Γιατί είναι εδώ οι άλλοι, δεν έχω ιδέα." (Γέλια) (Χειροκρότημα)