O Τζον Χάντερ για το Παγκόσμιο Παιχνίδι Ειρήνης

Είμαι πολύ τυχερός που είμαι εδώ. Αισθάνομαι τόσο τυχερός. Με έχει εντυπωσιάσει η ευγένεια που μου δείχνει ο κόσμος. Πήρα τηλέφωνο τη σύζυγό μου, τη Λέσλι, και της είπα, "Ξέρεις, υπάρχουν τόσοι πολλοί καλοί άνθρωποι που προσπαθούν να κάνουν τόσα. Αισθάνομαι σαν να μπήκα σε αποικία αγγέλων". Και το νοιώθω πραγματικά. Ας ξεκινήσω όμως, γιατί το ρολόι τρέχει.

Είμαι δάσκαλος σε δημόσιο σχολείο, και θέλω απλά να μοιραστώ μαζί σας την ιστορία της διευθύντριας του σχολείου, της Παμ Μοράν στην κομητεία Άλμπεμαρλ της Βιρτζίνια, στους πρόποδες της οροσειράς του Μπλου Ριτζ. Είναι πολύ χάι-τεκ διευθύντρια, χρησιμοποιεί διαδραστικούς πίνακες, μπλογκάρει, είναι στο Tweeter, το Facebook, κάνει πολύ προηγμένα πράγματα. Είναι ηγέτης και στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Στο γραφείο της όμως έχει αυτό το ξύλινο, φθαρμένο από το καιρό τραπέζι κουζίνας βαμμένο πράσινο, είναι κάπως ετοιμόρροπο. Της είπα λοιπόν: "Παμ, εσύ ένας μοντέρνος, πρωτοποριακός άνθρωπος. Γιατί έχεις αυτό το παλιό τραπέζι στο γραφείο σου;"

Μου είπε λοιπόν "Ξέρεις, μεγάλωσα στην νοτιοδυτική Βιρτζίνια, στα ανθρακωρυχεία και τα χωράφια της επαρχιακής Βιρτζίνια, και αυτό το τραπέζι βρισκόταν στην κουζίνα του παππού μου. Γυρνούσαμε εμείς από το παιχνίδι, γυρνούσε κι εκείνος από το όργωμα, και καθόμασταν γύρω από αυτό το τραπέζι κάθε βράδυ. Καθώς μεγάλωνα, άκουσα τόση γνώση και τόση διορατικότητα και τόση σοφία να βγαίνουν γύρω από αυτό το τραπέζι, που άρχισα να το λέω το τραπέζι της σοφίας. Και όταν ο παππούς μου πέθανε, πήρα το τραπέζι και το έφερα στο γραφείο μου, να μου τον θυμίζει. Μου θυμίζει τι συμβαίνει κάποιες φορές γύρω από έναν άδειο χώρο". Το πρόγραμμα για το οποίο θα σας μιλήσω λέγεται Παγκόσμιο Παιχνίδι Ειρήνης και ουσιαστικά είναι κι αυτό ένας άδειος χώρος. Μου αρέσει να το αποκαλώ το τραπέζι της σοφίας του 21ου αιώνα.

Όλα ξεκίνησαν το 1977. Ήμουν νέος, και μια έπιανα το πανεπιστήμιο, μια το άφηνα. Οι γονείς μου ήταν πολύ υπομονετικοί, αλλά έλειπα για αρκετά διαστήματα στην Ινδία σε μια μυστικιστική αναζήτηση. Θυμάμαι την τελευταία φορά λοιπόν που ήρθα από την Ινδία με τη μακριά λευκή χυτή φορεσιά μου και το μακρύ μούσι και τα γυαλιά αλά Τζον Λένον, κι είπα στον πατέρα μου, "Μπαμπά, νομίζω ότι βρήκα πνευματική φώτιση." "Τώρα ένα πράγμα μόνο απομένει να βρεις", μου είπε. "Και ποιο είναι αυτό, μπαμπά;" "Μια δουλειά". (Γέλια) Με παρακάλεσαν έτσι να πάρω ένα δίπλωμα σε κάτι και πήρα τελικά πτυχίο στην εκπαίδευση, απ' ό,τι αποδείχθηκε. Σε ένα πειραματικό πρόγραμμα εκπαίδευσης. Θα μπορούσε να ήταν οδοντιατρική, αλλά είχε τη λέξη "πειραματικό" οπότε αυτή ήταν σίγουρα η επιλογή μου.

Πήγα λοιπόν σε μια συνέντευξη στα Δημόσια Σχολεία του Ρίτσμοντ, την πρωτεύουσα της Βιρτζίνια, αγόρασα ένα κοστούμι - ο συμβιβασμός μου στη σύμβαση, κράτησα το μακρύ μούσι, το άφρο μαλλί και τις πλατφόρμες μου -η δεκαετία του '70, βλέπετε- και μπήκα, κάθησα και πέρασα τη συνέντευξη. Και υποθέτω ότι χρειάζονταν απεγνωσμένα δασκάλους, γιατί η υπεύθυνη, Άννα Άρο την έλεγαν, μου είπε ότι με πήραν για να διδάσκω χαρισματικά παιδιά. Έπαθα τέτοιο σοκ, ήμουν τόσο έκπληκτος, που σηκώθηκα και είπα, "Σας ευχαριστώ, αλλά τι πρέπει να κάνω;" (Γέλια) Η εκπαίδευση χαρισματικών παιδιών δεν ήταν τόσο διαδεδομένη. Δεν υπήρχε και πολύ υλικό να χρησιμοποιήσει κανείς. Είπα λοιπόν, "Τι κάνω;" Η απάντησή της με σόκαρε. Με άφησε άναυδο. Η απάντησή της έθεσε το πλαίσιο για την όλη καριέρα που θα είχα μετά από αυτό. Μου είπε, "Τι θέλεις να κάνεις;" Και με την ερώτηση αυτή ξεκαθαρίστηκαν όλα. Δεν υπήρχε οδηγία για το πρόγραμμα, δεν υπήρχε εγχειρίδιο δεν υπήρχαν νόρμες στην εκπαίδευση χαρισματικών παιδιών κατ' αυτόν τον τρόπο. Και μου έδωσε τόσο χώρο, που προσπάθησα από εκείνη τη στιγμή να δώσω χώρο και στους μαθητές μου, έναν άδειο χώρο, όπου θα μπορούσαν να δημιουργήσουν και να δώσουν νόημα σε αυτά που καταλάβαιναν οι ίδιοι.

Αυτό συνέβη λοιπόν το 1978, δίδασκα για πολλά χρόνια μετά, όταν ένας φίλος μου με σύστησε σ' ένα νέο κινηματογραφιστή Το όνομά του είναι Κρις Φαρίνα. Ο Κρις Φαρίνα είναι σήμερα εδώ με δικά του έξοδα. Κρις, μπορείς να σηκωθείς να σε δει ο κόσμος -- ένας νέος κινηματογραφιστής με όραμα που έκανε μια ταινία. (Χειροκρότημα) Η ταινία αυτή λέγεται "Παγκόσμια Ειρήνη και Άλλα Επιτεύγματα της Τετάρτης Δημοτικού" Εκείνος μου πρότεινε την ταινία -- είναι τέλειος ο τίτλος. Μου πρότεινε την ταινία, και του είπα "Ίσως να παιχτεί στα τοπικά κανάλια, και να χαιρετίσουμε τους φίλους μας". Αλλά η ταινία πήγε πραγματικά παντού. Ακόμα είναι χρεωμένη, αλλά ο Κρις έχει καταφέρει με δική του θυσία, να προωθήσει την ταινία. Κάναμε λοιπόν την ταινία, που αποδείχθηκε κάτι παραπάνω από μια ιστορία για μένα, παραπάνω από μια ιστορία για ένα δάσκαλο. Είναι μια ιστορία μαρτυρία για τη διδασκαλία και τους δασκάλους. Και αυτό είναι το ωραίο.

Πράγμα παράξενο, όταν βλέπω την ταινία, με πιάνει ένα μυστήριο συναίσθημα, βλέπω τον εαυτό μου πραγματικά να χάνεται. Αυτό που βλέπω είναι οι δάσκαλοί μου να βγαίνουν από μέσα μου. Είδα τον καθηγητή γεωμετρίας μου, τον κ. Ρισέλ, με το ελαφρώς σαρκαστικό χαμόγελο κάτω από το μουστάκι του. Αυτό το χαμόγελο έχω κι εγώ -- είναι το δικό του. Είδα τα μάτια της Τζαν Πόλο να σπινθηρίζουν. Και δεν σπινθήριζαν από θυμό, είχαν τη σπίθα της αγάπης, της έντονης αγάπης για τους μαθητές της. Κι εγώ έχω κάποιες φορές αυτή τη σπίθα. Είδα επίσης την κυρία Έθελ Τζ. Μπανκς που φορούσε κάθε μέρα στο δημοτικό σχολείο μαργαριτάρια και γόβες. Ξέρετε, είχε εκείνο το βλέμμα της παλιάς δασκάλας. Ξέρετε ποιο. (Γέλια) "Και δεν λέω καν για σένα πίσω μου, γιατί έχω μάτια και στην πλάτη". (Γέλια) Ξέρετε τέτοιες δασκάλες; Δεν χρησιμοποιούσα συχνά αυτό το βλέμμα, αλλά το 'χω κι αυτό στο ρεπερτόριό μου. Η κυρία Μπανκς ήταν για μένα μεγάλος μέντορας.

Είδα επίσης τους ίδιους μου τους γονείς, τους πρώτους μου δασκάλους. Τον πατέρα μου, πολύ εφευρετικό, ιδιαίτερο μυαλό. Αυτός είναι ο αδερφός μου ο Μάλκολμ στα δεξιά. Και η μητέρα μου, που με δίδαξε στην τετάρτη δημοτικού σε φυλετικά σχολεία στη Βιρτζίνια, και ήταν η έμπευσή μου. Πραγματικά, αισθάνομαι, όταν βλέπω την ταινία, έχω μια χειρονομία που κάνει, κάπως έτσι αισθάνομαι ότι είμαι η συνέχιση της χειρονομίας της. Είμαι μια από τις χειρονομίες διδασκαλίας της. Και το ωραίο ήταν, ότι δίδαξα την κόρη μου στο δημοτικό, τη Μάντλεν. Έτσι αυτή η χειρονομία της μητέρας μου θα συνεχιστεί για πολλές γενεές. Είναι υπέροχο συναίσθημα αυτή η γενεαλογική συνέχεια. Έτσι βρίσκομαι εδώ, πατώντας στους ώμους πολλών ανθρώπων. Δεν είμαι εδώ μόνος. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στη σκηνή αυτή τη στιγμή.

Έτσι φτάσαμε στο Παγκόσμιο Παιχνίδι Ειρήνης, για το οποίο θέλω να σας μιλήσω. Ξεκίνησε κάπως έτσι: με ένα ξύλο κόντρα-πλακέ ένα μέτρο επί ενάμιση σε ένα αστικό σχολείο στο κέντρο, το 1978. Σχεδίαζα ένα μάθημα για τους μαθητές για την Αφρική. Βάλαμε όλα τα προβλήματα του κόσμου εκεί, και σκέφτηκα, ας τους αφήσω να τα λύσουν. Δεν ήθελα να κάνω παράδοση ή ανάγνωση βιβλίων. Ήθελα να δω τα παιδιά να εντρυφούν και να γνωρίσουν το συναίσθημα της μάθησης με τα σώματά τους. Έτσι σκέφτηκα, τους αρέσει να παίζουν παιχνίδια. Θα φτιάξω κάτι -- δεν είπα διαδραστικό Δεν υπήρχε αυτός ο όρος το 1978 -- αλλά κάτι διαδραστικό. Έτσι φτιάξαμε το παιχνίδι, και από τότε έχει εξελιχθεί σε ένα τρισδιάστατο, ενάμιση μέτρο επί ενάμιση κουτί από πλέξιγκλας. Με τέσσερα επίπεδα από πλέξιγλας

και ένα επίπεδο διαστήματος με μαύρες τρύπες και δορυφόρους και ερευνητικούς δορυφόρους και εξόρυξη αστεροειδών. Υπάρχει επίπεδο αέρα και διαστήματος με σύννεφα από βαμβάκι που μετακινούμε και εναέριοι χώροι και αεροπορίες, επίπεδο εδάφους και θάλασσας με χιλιάδες κομμάτια, ακόμα και υποθαλάσσιο επίπεδο με υποβρύχια και υποθαλάσσια μηχανήματα εξόρυξης. Υπάρχουν τέσσερις χώρες στην πλάκα. Τα παιδιά βρίσκουν ονόματα για τις χώρες -άλλες είναι πλούσιες κι άλλες φτωχές. Έχουν διαφορετικά πλεονεκτήματα, εμπορικά και στρατιωτικά. Κάθε χώρα έχει κι ένα υπουργικό συμβούλιο. Τον πρωθυπουργό, τον υπουργό εξωτερικών, τον υπουργό άμυνας κι έναν οικονομικό διευθυντή. Επιλέγω τον πρωθυπουργό βάσει της σχέσης μου μαζί τους. Τους προσφέρω τη δουλειά, την οποία μπορούν να απορρίψουν και να επιλέξουν τη δική τους κυβέρνηση. Υπάρχει Παγκόσμια Τράπεζα, έμποροι όπλων και ΟΗΕ. Υπάρχει επίσης η θεά του καιρού που ελέγχει τυχαία το χρηματιστήριο και τον καιρό.

(Γέλια)

Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Υπάρχει ένα κείμενο κρίσεων 13 σελίδων με 50 αλληλένδετα προβλήματα. Έτσι, εάν αλλάξει κάτι, αλλάζουν τα πάντα. Τα ρίχνω σε αυτό το περίπλοκο πλέγμα στοιχείων, και με εμπιστεύονται γιατί η σχέση μας είναι βαθιά και πλούσια. Κι έτσι με όλες αυτές τις κρίσεις, έχουμε -ας πούμε- εθνικές εντάσεις σχετικά με μειονότητες, έχουμε διαροές χημικών και πυρηνικών, τη διάδοση των πυρηνικών. Υπάρχουν πετρελαιοκηλίδες, περιβαλλοντικές καταστροφές, διαμάχες για το νερό, δημοκρατίες που αποσκιρτούν, πείνα, είδη υπό εξαφάνιση και παγκόσμια υπερθέρμανση. Εάν είναι ο Αλ Γκορ εδώ, θα του στείλω τους μαθητές μου από το Άγκνορ-Χερτ και το Βέναμπλ γιατί έλυσαν την παγκόσμια υπερθέρμανση σε μια εβδομάδα. (Γέλια) (Χειροκρότημα) Και το έχουν κάνει αρκετές φορές.

(Γέλια)

Στο παιχνίδι έχω κι έναν σαμποτέρ κάποιο παιδί -βασικά έναν ταραξία- του έχω κι εκείνου δουλειά, γιατί, επιφανειακά, προσπαθούν να σώσουν τον κόσμο και τη θέση τους στο παιχνίδι. Αλλά προσπαθούν επίσης να υποσκάψουν τα πάντα στο παιχνίδι. Και το κάνουν μυστικά μέσω παραπληροφόρησης ασαφειών και άσχετων δηλώσεων, προσπαθώντας να κάνουν τους άλλους να σκεφτούν πιο βαθιά. Ο σαμποτέρ είναι εδώ, όπως διαβάζουμε και στην "Τέχνη του Πολέμου" του Σαν Τσου. Οι μαθητές το καταλαβαίνουν -από εννιά χρονών- και μπορούν και το χειρίζονται και το χρησιμοποιούν για να καταλάβουν πώς δεν θα ακολουθούν -στη αρχή ωστόσο αυτό κάνουν- τους δρόμους της ισχύος και της καταστροφής, το δρόμο προς τον πόλεμο. Μαθαίνουν να παραβλέπουν κοντόφθαλμες αντιδράσεις και επιπόλαιες σκέψεις. Σκέφτονται πιο μακροπρόθεσμα, με μεγαλύτερη συνέπεια.

Ο Στιούαρτ Μπραντ είναι εδώ και δικιά του είναι μια από τις ιδέες για το παιχνίδι με ένα άρθρο του στο Κοεβολούσιον Κουάρτελι για μια ειρηνευτική δύναμη. Στο παιχνίδι, κάποιες φορές οι μαθητές φτιάχνουν ειρηνευτική δύναμη. Εγώ απλά κρατάω την ώρα. Απλά επεξηγώ. Διευκολύνω. Οι μαθητές διευθύνουν το παιχνίδι. Δεν έχω καμία ελπίδα να περάσω οποιαδήποτε πολιτική αφού έχουν αρχίσει το παιχνίδι. Έτσι απλά θα μοιραστώ μαζί σας...

(Βίντεο) Αγόρι: Το Παγκόσμιο Παιχνίδι Ειρήνης είναι σοβαρό. Μαθαίνεις πραγματικά πώς να φροντίζεις τον κόσμο. Βλέπετε, ο κ. Χάντερ το κάνει αυτό γιατί λέει ότι η γενιά του έχει κάνει πολλά λάθη, και προσπαθεί να μας πει πώς θα διορθώσουμε το πρόβλημα.

Τζον Χάντερ: Τους πρόσφερα- (Χειροκρότημα) Ουσιαστικά δε μπορώ να τους πω τίποτα, γιατί δεν έχω την απάντηση. Παραδέχομαι την αλήθεια από την αρχή: δεν ξέρω. Κι επειδή δεν ξέρω, θα πρέπει εκείνα να βρουν την απάντηση. Και τους ζητάω συγγνώμη. Τους λέω "Συγγνώμη, παιδιά μου, αλλά η αλήθεια είναι ότι σας έχουμε αφήσει τον κόσμο σε τέτοια θλιβερή κατάσταση, ελπίζοντας ότι θα μπορέσετε να τον διορθώσετε, και ίσως αυτό το παιχνίδι σας βοηθήσει να μάθετε τον τρόπο". Είναι μια ειλικρινής συγγνώμη, και την παίρνουν πολύ σοβαρά.

Τώρα μπορεί να αναρωτιέστε με τι μοιάζει αυτό το περίπλοκο πράγμα. Στην αρχή λοιπόν του παιχνιδιού, βλέπετε αυτό.

(Βίντεο): Λοιπόν, αρχίζουμε τις διαπραγρατεύσεις από... τώρα. (Ομιλίες)

Τώρα σας ρωτάω, ποιος έχει τον έλεγχο της τάξης; Είναι σοβαρή ερώτηση: ποιος έχει πραγματικά τον έλεγχο; Έχω μάθει να αφήνω τον έλεγχο της τάξης στους μαθητές, με τον καιρό. Υπάρχει εμπιστοσύνη και κατανόηση και αφοσίωση σε ένα ιδανικό που απλά δεν χρειάζεται να κάνω όσα πίστευα ότι θα έπρεπε όταν ξεκινούσα ως δάσκαλος: να ελέγχω κάθε συζήτηση και αντίδραση στην τάξη. Είναι αδύνατο. Η συλλογική σοφία τους είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δική μου, και τους το παραδέχομαι ανοιχτά. Θα μοιραστώ λοιπόν πολύ γρήγορα κάποιες ιστορίες μαζί σας κάποια μαγικά πράγματα που έχουν συμβεί.

Είχαμε στο παιχνίδι ένα μικρό κορίτσι, ήταν η υπουργός άμυνας της φτωχότερης χώρας. Ως υπουργός λοιπόν είχε το πυροβολικό και την αεροπορία και τα λοιπά. Συνόρευε με μια πολύ πλούσια σε πετρέλαιο χώρα. Χωρίς να υπάρξει πρόκληση, ξαφνικά επιτέθηκε, ενάντια στις διαταγές του πρωθυπουργού της, στις πετρελαιοπηγές της γειτονικής χώρας. Προέλαυσε στα κοιτάσματα πετρελαίου, τα περικύκλωσε, χωρίς να ρίξει ούτε μια σφαίρα, και τα ασφάλισε στην κατοχή της. Η γειτονική χώρα δε μπορούσε να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις γιατί είχε μπλοκάρει ο ανεφοδιασμός καυσίμων της.

Όλοι είχαμε νευριάσει μαζί της, "Γιατί το κάνεις αυτό; Είναι το Παγκόσμιο Παιχνίδι Ειρήνης. Τι έχεις πάθει; (Γέλια) Ένα μικρό κορίτσι όμως, εννέα χρονών, κράτησε τα κομμάτια της και είπε "Ξέρω τι κάνω". Στις φίλες της το είπε αυτό. Αυτό είναι παραβίαση. Μάθαμε από αυτό, ότι δεν θέλεις ποτέ να τα βάλεις με μια εννιάχρονη με τανκς. (Γέλια) Είναι οι σκληρότεροι αντίπαλοι. Είμασταν λοιπόν πολύ ταραγμένοι. Πίστευα ότι αποτύγχανα ως δάσκαλος. Γιατί να το κάνει αυτό;

Έμαθα όμως τελικά, μερικές ημέρες παιχιδιού μετά -δεχόμαστε με τη σειρά διαπραγματεύσεις από μια ομάδα- μάλιστα υπάρχει περίοδος διαπραγμάτευσης με όλες τις ομάδες, κάθε ομάδα διαπραγματεύεται με τη σειρά της, και μετά πίσω στις διαπραγματεύσεις, στον επόμενο, έτσι, κάθε γύρος είναι και μια ημέρα παιχνιδιού. Κάποιες ημέρες παιχνιδιού λοιπόν μετά αποκαλύφθηκε ότι αυτή η μεγάλη χώρα σχεδίαζε στρατιωτική επίθεση για να καταλάβει ολόκληρο τον κόσμο. Εάν είχαν προμήθεια καυσίμων, θα το είχαν κάνει. Ήταν σε θέση να δει όλες τις τάσεις και τις προθέσεις πολύ πριν από όλους μας και να καταλάβει τι θα συνέβαινε και πήρε μια φιλοσοφική απόφαση να επιτεθεί σε ένα παιχνίδι ειρήνης.

Έκανε ένα μικρό πόλεμο για να αποτρέψει ένα μεγαλύτερο, έτσι σταματήσαμε και κάναμε μια πολύ ωραία φιλοσοφική συζήτηση εάν αυτό ήταν σωστό, σωστό υπό προϋποθέσεις, ή λάθος. Σε αυτό τον τρόπο σκέψης μπαίνουν σε αυτή την κατάσταση. Δε θα μπορούσα να το είχα σχεδιάσει για να το διδάξω. Ήρθε στην επιφάνεια αυθόρμητα, μέσα από τη συλλογική τους σοφία.

(Χειροκρότημα)

Ακόμα ένα παράδειγμα, συνέβη κάτι ωραίο. Έχουμε γράμμα στο παιχνίδι. Εάν είσαι στρατιωτικός και παίζεις με στρατό -τα μικρά πλαστικά παιχνίδια- και τα χάσεις, έρχεται ένα γράμμα. Πρέπει να γράψεις ένα γράμμα στους γονείς τους τους φανταστικούς γονείς των φανταστικών στρατιωτών σου όπου τους εξηγείς τι έγινε και εκφράζεις συλληπητήρια. Έτσι το σκέφτεσαι λίγο παραπάνω πριν μπεις στη μάχη. Έτσι είχαμε μια περίπτωση -πέρυσι το καλοκαίρι μάλιστα- στο Άγκνορ-Χαρτ στο Άλμπεμαρλ που ένας στρατιωτικός σηκώθηκε να διαβάσει το γράμμα κι ένα από τα παιδιά είπε "κ. Χάντερ, ας ζητήσουμε -είναι ένας γονιός εδώ". Είχαμε επίσκεψη από ένα γονιό εκείνη την ημέρα, που καθόταν στα πίσω θρανία. "Ας ζητήσουμε από τη μαμά να διαβάσει το γράμμα. Θα είναι πιο αληθινότερο εάν το διαβάσει εκείνη". Έτσι της το ζητήσαμε και εκείνη έπιασε το γράμμα. Άρχισε να διαβάζει. Διάβασε μια πρόταση. Διάβασε δυο προτάσεις. Στην τρίτη πρόταση, είχε δακρύσει. Κι εγώ είχα δακρύσει. Όλοι καταλάβαμε ότι όταν χάνουμε κάποιον, οι νικητές δεν πανηγυρίζουν. Όλοι χάνουμε. Ήταν ένα θαυμάσιο γεγονός και μια θαυμάσια συνειδητοποίηση.

Θα σας δείξω τι λέει ο φίλος μου ο Ντέιβιντ για αυτό. Έχει περάσει πολλές μάχες.

(Βίντεο) Ντέιβιντ: Ως εδώ ήταν με ανθρώπους που επιτίθενται. Μέχρι τώρα, είμασταν τυχεροί. Αλλά τώρα αισθάνομαι πολύ παράξενα, γιατί ζω αυτό που είπε ο Σαν Τσου. Είπε λοιπόν, "Αυτοί που πάνε στη μάχη και κερδίζουν θέλουν να ξαναγυρίσουν, και αυτοί που χάνουν στη μάχη θέλουν να ξαναγυρίσουν για να κερδίσουν". Κερδίζω λοιπόν μάχες, και ξαναγυρίζω σε όλο και περισσότερες μάχες. Νομίζω ότι είναι λίγο παράξενο να ζω αυτό που είπε ο Σαν Τσου.

Ανατριχιάζω κάθε φορά που το βλέπω. Αυτού του είδους τη δέσμευση θέλεις να βλέπεις. Δε μπορώ να το σχεδιάσω, να το προγραμματίσω αυτό. Δε μπορώ καν να το ελέγξω. Είναι μια αυτονόητη εκτίμηση. Ξέρουμε ότι είναι μια αυθεντική εκτίμηση της μάθησης. Έχουμε πολλά δεδομένα, αλλά κάποιες φορές ξεπερνάμε τα δεδομένα με την πραγματική αλήθεια όσων συμβαίνουν.

Έτσι, θα μοιραστώ μαζί σας και μια τρίτη ιστορία. Πρόκειται για το φίλο μου, το Μπρέναν. Παίζαμε το παιχνίδι μετά το σχολείο για πολλές εβδομάδες, σχεδόν επτά, και είχαμε ουσιαστικά λύσει και τις 50 αλληλένδετες κρίσεις. Για να έρθει νίκη, θα πρέπει να λυθούν και τα 50 προβλήματα και η περιουσιακή αξία κάθε χώρας να έχει αυξηθεί από το σημείο εκκίνησης. Άλλες είναι φτωχές, άλλες πλούσιες. Παίζονται δισεκατομμύρια. Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας μια φορά ήταν από την τρίτη δημοτικού. Είπε "Πόσα μηδενικά έχει ένα τρις; πρέπει να το υπολογίσω". Καθόριζε τη δημοσιονομική πολιτική σε αυτό το παιχνίδι για παιδιά του γυμνασίου που έπαιζαν μαζί του.

Έτσι, η χώρα που ήταν η φτωχότερη είχε γίνει ακόμα φτωχότερη. Δεν υπήρχε ελπίδα να κερδίσουν. Έφτανε τέσσερις η ώρα, η ώρα να διακόψουμε έμενε περίπου ένα λεπτό και η απελπισία είχε κυριεύσει την αίθουσα. Ένοιωθα ότι αποτύγχανα ως δάσκαλος. Έπρεπε να το είχα κάνει έτσι ώστε να κερδίσουν. Δεν θα έπρεπε να χάσουν έτσι. Τους απογοήτευσα. Ένοιωθα τόσο λυπημένος και αποκαρδιωμένος. Ξαφνικά, ο Μπρέναν ήρθε στην καρέκλα μου έπιασε το κουδούνι που χτυπάω για αλλαγή ή ανασύνταξη των υπουργικών συμβουλίων, έτρεξε πίσω στη θέση του και χτύπησε το κουδούνι. Όλοι έτρεξαν στη θέση του, φωνάζοντας, ουρλιάζοντας, κουνώντας τα ντοσιέ τους. Έχουν ντοσιέ με απόρρητα έγγραφα. Έκαναν χειρονομίες, έτρεχαν γύρω-γύρω. Δεν ξέρω τι έκαναν. Είχα χάσει τον έλεγχο της τάξης μου. Εάν έμπαινε ο διευθυντής, θα έμενα χωρίς δουλειά. Οι γονείς κοίταζαν από τα παράθυρα.

Ο Μπρέναν λοιπόν τρέχει πίσω στη θέση και το ίδιο κάνουν όλοι. Χτυπάει πάλι το κουδούνι και λέει "Αποφασίσαμε- είχαν απομείνει 12 δευτερόλεπτα- "όλα τα έθνη συγκεντρώσαμε χρήματα. Κι έχουμε μαζέψει 600 δισ. δολάρια. Θα τα δώσουμε δωρεά σε αυτή τη φτωχή χώρα. Εάν τα δεχθούν, θα ανέβει η αξία τους και θα πετύχουμε τη νίκη. Τα δέχεστε; Τρία δευτερόλεπτα είχαν μείνει. Όλοι στρέφονται στον πρωθυπουργό της χώρας αυτής, κι εκείνος λέει "Ναι". Και επιτυγχάνεται νίκη. Η αυθόρμητη συμπόνοια δε μπορούσε να προγραμματιστεί, ήταν αναπάντεχη και απρόβλεπτη.

Κάθε παιχνίδι που παίζουμε είναι διαφορετικό. Κάποια παιχνίδια αφορούν περισσότερο κοινωνικά ζητήματα, άλλα οικονομικά ζητήματα. Κάποια παιχνίδια έχουν να κάνουν με πόλεμο. Αλλά δεν τους στερώ την αληθινή ανθρωπιά. Τους επιτρέπω να δουν το πρόβλημα και μέσα από την εμπειρία τους να μάθουν με αναίμακτο τρόπο πώς δεν θα κάνουν αυτό που θεωρούν λάθος. Βρίσκουν το σωστό με το δικό τους τρόπο, από τους εαυτούς τους. Έτσι σε αυτό το παιχνίδι, έχω μάθει τόσα πολλά, αλλά θα έλεγα ότι μόνο εάν μπορούσαν να αποκτήσουν κριτική σκέψη ή δημιουργική σκέψη μέσα από το παιχνίδι και να πετύχουν κάτι καλό για τον κόσμο, μπορούν να μας σώσουν όλους. Ας ελπίσουμε.

Εκ μέρους όλων των δασκάλων μου στα βήματα των οποίων περπατώ, σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)