Τζέσικα Γκριν: μήπως φιλτράρουμε τα λάθος μικρόβια;

Οι άνθρωποι στον ανεπτυγμένο κόσμο περνούν πάνω από το 90% της ζωής τους σε εσωτερικούς χώρους, στους οποίους εισπνέουν και έρχονται σε επαφή με τρισεκατομμύρια μορφές ζωής, αόρατες με γυμνό μάτι: τους μικροοργανισμούς. Τα κτίρια είναι σύνθετα οικοσυστήματα που αποτελούν σημαντική πηγή ωφέλιμων μικροβίων για εμάς αλλά και ορισμένων βλαβερών. Τι είναι αυτό που καθορίζει τον τύπο και την κατανομή των μικροβίων σε εσωτερικό χώρο; Τα κτίρια αποτελούν αποικίες αερομεταφερόμενων μικροβίων που εισέρχονται από τα παράθυρα και από τα συστήματα μηχανικού αερισμού. Εισέρχονται επίσης μέσω των ανθρώπων και άλλων πλασμάτων. Η μοίρα των μικροβίων σε εσωτερικό χώρο εξαρτάται από τη σύνθετη αλληλεπίδραση που έχουν με τους ανθρώπους και με το κατασκευασμένο από αυτούς περιβάλλον. Σήμερα πλέον, αρχιτέκτονες και βιολόγοι συνεργάζονται προκειμένου να σχεδιάσουν έξυπνα κτίρια τα οποία θα είναι υγιή για όλους μας.

Περνάμε απίστευτα πολύ χρόνο μέσα σε κτίρια που αποτελούν εξαιρετικά ελεγχόμενο περιβάλλον, όπως αυτό εδώ το κτίριο -- ένα περιβάλλον με συστήματα μηχανικού αερισμού που περιλαμβάνουν φίλτρα, θέρμανση και κλιματισμό. Δεδομένου του χρόνου που περνάμε σε εσωτερικούς χώρους, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πώς αυτό επηρεάζει την υγεία μας. Στο Κέντρο Βιολογίας και Δομημένου Περιβάλλοντος, διεξήγαμε μια έρευνα σε νοσοκομείο, συλλέξαμε δείγματα αέρα και απομονώσαμε το DNA των μικροβίων. Μελετήσαμε τρεις τύπους χώρων. Χώρους με μηχανικό αερισμό, τα δεδομένα με μπλε χρώμα. Μελετήσαμε χώρους που αερίζονταν φυσικά, στους οποίους το νοσοκομείο μας επέτρεψε να κλείσουμε το μηχανικό αερισμό σε μια πτέρυγα του κτιρίου και να ανοίξουμε με λοστό τα παράθυρα τα οποία δεν άνοιγαν πια αλλά ανοίχτηκαν ειδικά για τη μελέτη μας Πήραμε δείγμα και από τον αέρα εκτός του κτιρίου.

Αν δείτε τον άξονα Χ στη γραφική παράσταση, θα δείτε αυτό που θέλουμε να κάνουμε συνήθως -- να κρατάμε δηλαδή το εξωτερικό έξω -- και το πετυχαίνουμε με τον μηχανικό αερισμό. Αν δείτε τα πράσινα δεδομένα, δηλαδή τον εξωτερικό αέρα, θα δείτε μεγάλη ποσότητα μικροβιακής ποικιλότητας ή ποικιλίας τύπων μικροβίων. Αλλά αν δείτε τα μπλε δεδομένα, που είναι ο αέρας από μηχανικό αερισμό, δεν υπάρχει ίδια ποικιλία. Η μειωμένη ποικιλία δεν είναι απαραίτητα καλή για την υγεία μας. Αν δείτε τον άξονα Υ στη γραφική παράσταση, θα δείτε ότι στον αέρα από μηχανικό αερισμό, υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να συναντήσουμε ένα ενδεχόμενο παθογόνο ή ένα μικρόβιο σε σύγκριση με τον εξωτερικό χώρο.

Έτσι, για να κατανοήσουμε γιατί συνέβαινε αυτό, πήραμε τα δεδομένα μας και τα τοποθετήσαμε σε μια γραφική παράσταση δηλαδή σε έναν στατιστικό χάρτη που μας δείχνει πόσο συνδέονται οι μικροβιακές κοινότητες στα διαφορετικά δείγματα. Τα σημεία δεδομένων που βρίσκονται πιο κοντά αφορούν μικροβιακές κοινότητες που μοιάζουν περισσότερο από τα σημεία δεδομένων που βρίσκονται σε απόσταση. Και το πρώτο που παρατηρούμε στο διάγραμμα, αν δούμε τα μπλε σημεία δεδομένων, που αντιστοιχούν στον αέρα από μηχανικό αερισμό, είναι ότι δεν αποτελούν απλώς υποσύνολο των πράσινων, δηλαδή του εξωτερικού αέρα.

Ανακαλύψαμε ότι ο αέρας από μηχανικό αερισμό μοιάζει στον άνθρωπο. Έχει μικρόβια που σχετίζονται συχνά με το δέρμα μας και το στόμα μας, το σάλιο μας. Και αυτό επειδή όλοι μας αποβάλλουμε συνεχώς μικρόβια. Όλοι εσείς τώρα μοιράζεστε τα μικρόβιά σας με τους υπόλοιπους. Και όταν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο, ο αέρας έχει μικρόβια που συνήθως σχετίζονται με τα φύλλα των φυτών και το χώμα.

Γιατί έχει σημασία; Επειδή η βιομηχανία υγειονομικής περίθαλψης είναι ο δεύτερος πιο ενεργοβόρος κλάδος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα νοσοκομεία χρησιμοποιούν δυόμισι φορές περισσότερη ενέργεια από τα κτίρια γραφείων. Και το μοντέλο που μελετάμε στα νοσοκομεία αλλά και σε πολλά και διαφορετικά κτίρια, είναι ο αποκλεισμός της εξωτερικής ατμόσφαιρας από το εσωτερικό. Και το εν λόγω μοντέλο ίσως να μην είναι το καλύτερο για την υγεία μας. Και δεδομένου του υψηλού αριθμού νοσοκομειακών λοιμώξεων, ίσως έχει έρθει η στιγμή να αναθεωρήσουμε τις τρέχουσες πρακτικές.

Έτσι όπως διαχειριζόμαστε τα εθνικά πάρκα, όπου προωθούμε την ανάπτυξη ορισμένων ειδών και αποτρέπουμε την ανάπτυξη άλλων, προσανατολιζόμαστε προς τη δημιουργία κτιρίων σε πλαίσιο οικοσυστήματος στο οποίο θα προωθούμε τα είδη των μικροβίων που θέλουμε να έχουμε σε εσωτερικούς χώρους. Κάποιοι λένε ότι η υγεία μας εξαρτάται από την υγεία του εντέρου μας. Και γι΄αυτό, πολλοί τρώνε προβιοτικό γιαούρτι για να αποκτήσουν υγιή εντερική μικροχλωρίδα. Και αυτό που θέλουμε εν τέλει να πετύχουμε είναι να εφαρμόσουμε αυτήν τη αρχή για να έχουμε ένα υγιές σύνολο μικροοργανισμών σε εσωτερικό χώρο.

Σας ευχαριστώ.

(Χειροκρότημα)