Ένα μεγάλο ερώτημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα και εδώ και αρκετά χρόνια: Υπάρχει κίνδυνος πυρηνικής επίθεσης; Υπάρχει ένα μεγαλύτερο ερώτημα που μάλλον είναι και πιο σοβαρό, η αντίληψη ότι η μόνιμη εξάλειψη της πιθανότητας πυρηνικής επίθεσης, εξαλείφει εντελώς τον κίνδυνο. Θα ήθελα να υποστηρίξω ότι από τότε που αναπτύξαμε πυρηνικά όπλα για πρώτη φορά, μέχρι σήμερα, έχουμε ζήσει σ' έναν επικίνδυνο πυρηνικό κόσμο που χαρακτηρίζεται από δύο φάσεις, που θα σας αναφέρω αμέσως.
Η πυρηνική εποχή ξεκίνησε το 1945. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν κάνα δυο πυρηνικά όπλα με το πρόγραμμα Μανχάταν, και η ιδέα ήταν απλή: θα χρησιμοποιούσαμε τη δύναμη του ατόμου για να τερματίσουμε την ασταμάτητη βία και τον τρόμο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στον οποίο είχαμε εμπλακεί στην Ευρώπη και στον Ειρηνικό. Αλλά το 1945, ήμασταν η μόνη πυρηνική δύναμη. Είχαμε λίγα πυρηνικά όπλα, δύο από τα οποία ρίξαμε στην Ιαπωνία, στη Χιροσίμα και λίγες μέρες αργότερα στο Ναγκασάκι, τον Αύγουστο του 1945, σκοτώνοντας συνολικά περίπου 250.000 ανθρώπους.
Και για λίγα χρόνια, ήμασταν η μόνη πυρηνική δύναμη στον πλανήτη. Αλλά το 1949, η Σοβιετική Ένωση αποφάσισε ότι ήταν απαράδεκτο να είμαστε η μόνη πυρηνική δύναμη, και άρχισαν να μικραίνουν την απόσταση που μας χώριζε. Και από το 1949 μέχρι το 1985 ήταν μία μοναδική περίοδος ανάπτυξης πυρηνικού οπλοστασίου που κανείς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί τη δεκαετία του '40. Το 1985, κάθε μία από αυτές τις κόκκινες βόμβες ισοδυναμεί με χίλιες κεφαλές. Ο κόσμος είχε 65.000 πυρηνικές κεφαλές, και επτά μέλη αυτού που αποκαλούνταν «Το Πυρηνικό Κλάμπ».
Και ήταν μία μοναδική περίοδος, και θα μιλήσω για τις νοοτροπίες που οι Αμερικανοί και ο υπόλοιπος κόσμος βίωνε. Αλλά θέλω να σας τονίσω πως το 95 τοις εκατό των πυρηνικών όπλων σε κάθε δεδομένη στιγμή από το 1985 -- προς το σήμερα φυσικά -- ήταν τμήμα των πυρηνικών οπλοστασίων των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης. Μετά το 1985, και πριν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, ξεκινήσαμε τον αφοπλισμό από την άποψη των πυρηνικών. Αρχίσαμε να μειώνουμε, και μειώσαμε τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών παγκοσμίως σε ένα σύνολο περίπου 21.000. Είναι ένας δύσκολος αριθμός γιατί αυτό που κάναμε είναι να «αφοπλίσουμε» κάποιες από τις κεφαλές. Δουλεύουν ακόμα. Θα μπορούσαν να «επανεξοπλιστούν» αλλά βάσει του πώς μετράνε, που είναι περίπλοκο, νομίζουμε πως έχουμε περίπου το ένα τρίτο των πυρηνικών όπλων που είχαμε παλιά. Αλλά επίσης, την ίδια περίοδο, προσθέσαμε ακόμα δύο μέλη στο πυρηνικό κλαμπ: το Πακιστάν και τη Βόρεια Κορέα.
Βρισκόμαστε λοιπόν σήμερα με ένα πλήρως εξοπλισμένο πυρηνικό οπλοστάσιο ανάμεσα σε πολλές χώρες στον κόσμο, αλλά σε πολύ διαφορετικές περιστάσεις. Θα μιλήσω λοιπόν για μία ιστορία πυρηνικής απειλής σε δύο κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο καλύπτει από το 1949 μέχρι το1991, όταν διαλύθηκε η Σοβιετική Ένωση, και τι μας απασχολούσε εκείνη την εποχή και όλα αυτά τα χρόνια ήταν ο αγώνας πυρηνικών εξοπλισμών των υπερδυνάμεων. Χαρακτηριζόταν από μία εύθραστη ισορροπία ανάμεσα σε έθνη. Και βασικά, ζήσαμε όλα αυτά τα χρόνια, και κάποιοι λένε ακόμα και σήμερα, σε μία κατάσταση όπου βρισκόμασταν κυριολεκτικά στο κατώφλι μίας παγκόσμιας Αποκάλυψης. Είναι απίστευτο πως ζήσαμε κάτι τέτοιο.
Όλα αυτά τα χρόνια εξαρτώμασταν από ένα εκπληκτικό ακρωνύμιο, MAD, που σημαίνει Βέβαιη Αμοιβαία Καταστροφή. Σήμαινε πως αν -- αν μας έκανες επίθεση, θα απαντούσαμε σχεδόν ταυτόχρονα, και το τελικό αποτέλεσμα θα ήταν μία καταστροφή και των δύο χωρών μας. Η απειλή της δικής μου καταστροφής με σταματούσε από το να εκτοξεύσω πυρηνική επίθεση εναντίον σου. Έτσι ζούσαμε. Και ο κίνδυνος φυσικά ήταν ότι ένα λάθος στο ραντάρ μπορούσε να προκαλέσει μία αντεπίθεση, αν και η πρώτη χώρα δεν είχε στην πραγματικότητα επιτεθεί. Στη διάρκεια του Πρώτου αυτού Κεφαλαίου, το κοινό γνώριζε πολλά για την πιθανότητα πυρηνικής καταστροφής, και μία απίστευτη εικόνα είχε εμφυτευτεί στο συλλογικό μας νου πως ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα θα ήταν καταστρεπτικό σε παγκόσμια κλίμακα και θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σημάνει το τέλος του πολιτισμού όπως τον γνωρίζουμε. Αυτό ήταν το πρώτο κεφάλαιο.
Το αξιοπερίεργο ήταν πως αν και ξέραμε ότι υπήρχε η πιθανότητα αυτής της ισοπέδωσης του πολιτισμού, σχεδιάσαμε, στην Αμερική, μία σειρά -- και στη Σοβιετική Ένωση επίσης -- μία σειρά από αντιδράσεις. Ήταν πραγματικά απίστευτο. Η πρώτη πεποίθηση ήταν πως θα καταστρέφαμε τον κόσμο, και κατόπιν, γιατί δεν προετοιμαζόμαστε γι' αυτό; Αυτό λοιπόν -- αυτό που προσφέραμε στους εαυτούς μας ήταν μία συλλογή από πράγματα, θα αναφέρω μερικά εν συντομία, απλά για να φρεσκάρω τις μνήμες σας. Αν γεννηθήκατε μετά το 1950, αυτό είναι -- σκεφτείτε το ως διασκέδαση, αλλιώς είναι αναμνήσεις.
Αυτός είναι ο Μπερτ η Χελώνα. (Βίντεο) Ήταν βασικά μία προσπάθεια να διδάξουμε τα παιδιά μας πως αν εμπλεκόμασταν σε πυρηνικό πόλεμο, θέλαμε τα παιδιά μας να σκύψουν και να καλυφθούν. Αυτή ήταν η αρχή. Εσείς -- ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα ερχόταν προς το μέρος μας και αν έσκυβες κάτω από το θρανίο σου όλα θα ήταν εντάξει.
Δεν τα πήγα πολύ καλά στα μαθήματα ψυχιατρικής στην ιατρική σχολή αλλά με ενδιέφερε, και πιστεύω πως αυτό ήταν πραγματικά αλλοπρόσαλλο.
Είπαμε επίσης στους ανθρώπους να κατέβουν στα υπόγειά τους και να χτίσουν πυρηνικά καταφύγια. Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως γραφεία σε καιρό ειρήνης, ή για να βλέπετε τηλεόραση ή όπως ανακάλυψαν πολλοί έφηβοι, ένα πολύ ασφαλές μέρος για ιδιωτικές στιγμές με την κοπέλα σου. Υπάρχουν λοιπόν πολλές χρήσεις γι' αυτά τα καταφύγια. Ή μπορούσες να αγοράσεις ένα προκατασκευασμένο καταφύγιο και απλά να το θάψεις. Τα πυρηνικά καταφύγια εκείνη την περίοδο -- ας πούμε ότι αγόραζες ένα προκατασκευασμένο. Θα κόστιζε μερικές εκατοντάδες δολάρια, ίσως και $500 αν αγόραζες ένα από τα καλά, αλλά τι ποσοστό των Αμερικανών νομίζετε πως είχαν ποτέ ένα καταφύγιο σπίτι τους; Τι ποσοστό ζούσε σε σπίτι με πυρηνικό καταφύγιο;
Λιγότερο από 2 τοις εκατό. Περίπου 1.4 τοις εκατό του πληθυσμού, από όσο μπορεί να γνωρίζει κανείς, έκανε κάτι -- είτε δημιουργώντας ένα χώρο στο υπόγειο είτε χτίζοντας ένα καταφύγιο. Πολλά κτήρια -- δημόσια κτήρια σε όλη τη χώρα -- αυτό είναι στη Νέα Υόρκη -- είχαν αυτά τα σήματα πολιτικής προστασίας, και ο λόγος ήταν πως θα μπορούσες να καταφύγεις σε αυτά και να είσαι ασφαλής από τα πυρηνικά όπλα. Και μία από τις μεγαλύτερες κυβερνητικές αυταπάτες όλων των εποχών ήταν κάτι που συνέβη τις πρώτες μέρες της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Κρίσεων, τη γνωστή σήμερα FEMA, και γνωρίζουμε πώς συμπεριφέρθηκαν μετά τον τυφώνα Κατρίνα. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη δημόσια ανακοίνωση. Πρότειναν --και-- στην πραγματικότητα υπήρχαν έξι τόμοι γι' αυτό το θέμα -- ένα σχέδιο μετεγκατάστασης σε περίπτωση κινδύνου που εξαρτιόταν από τρεις με τέσσερεις μέρες έγκαιρης προειδοποίησης των ΗΠΑ ότι οι Σοβιετικοί επρόκειτο να επιτεθούν. Ο στόχος ήταν η εκκένωση των πόλεων-στόχων. Θα εκκενώναμε τους ανθρώπους από αυτές τις πόλεις στην εξοχή.
Και σας λέω, κατέθεσα στη Γερουσία για την πραγματικά γελοία ιδέα πως θα μπορούσαμε να κάνουμε την εκκένωση, και να έχουμε και τρεις-τέσσερις μέρες προειδοποίηση. Ήταν απόλυτα τρελό. Αποδεικνύεται ότι είχαν μία άλλη ιδέα κρυμμένη από πίσω, αν και αυτή ήταν -- έλεγαν στο κοινό ότι ήταν για τη σωτηρία τους. Η ιδέα ήταν ότι θα αναγκάζαμε τους Σοβιετικούς να επαναστοχεύσουν τα πυρηνικά τους -- πανάκριβο -- και δυνητικά να διπλασιάσουν το οπλοστάσιό τους ώστε όχι μόνο να χτυπήσουν τον αρχικό στόχο αλλά και τα μέρη όπου κατευθύνονταν οι άνθρωποι. Αύτο, φαίνεται, ότι κρυβόταν πίσω απ' όλα αυτά. Ήταν πραγματικά πολύ τρομακτικό.
Το κύριο σημείο εδώ, είναι ότι είχαμε να αντιμετωπίσουμε μια απόλυτη έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα. Τα προγράμματα πολιτικής προστασίας ήταν αποκομμένα από την πραγματικότητα του τι συμβαίνει σ' ένα πυρηνικό πόλεμο. Οργανώσεις όπως οι Γιατροί για Κοινωνική Ευθύνη, γύρω στα 1979, άρχισαν να το δηλώνουν δημόσια. Έκαναν δοκιμές. Έρχονταν στην πόλη σας και έλεγαν «Να ένας χάρτης της πόλης σας. Να τι θα συμβεί αν δεχτούμε πυρηνική επίθεση.» Δεν υπήρχε πιθανότητα ιατρικής βοήθειας ή σοβαρής προετοιμασίας για εκτενή πυρηνικό πόλεμο. Έπρεπε να αποτρέψουμε τον πυρηνικό πόλεμο αν θέλαμε να επιβιώσουμε. Αυτό το πρόβλημα δε λύθηκε ποτέ. Και αυτό που συνέβη ήταν -- μπαίνουμε στο δεύτερο κεφάλαιο της εποχής του πυρηνικού κινδύνου, που ξεκίνησε το 1945.
Το δεύτερο κεφάλαιο ξεκινά το 1991. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ουσιαστικά χάσαμε τον αντίπαλο που θα μπορούσε να επιτεθεί στις ΗΠΑ, στο μεγαλύτερο βαθμό. Ο κίνδυνος δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως. Θα επιστρέψω σε αυτό. Αλλά από το 1991 μέχρι σήμερα, με έμφαση τις επιθέσεις του 2001, η ιδέα ενός εκτεταμένου πυρηνικού πολέμου έχει απομακρυνθεί και η ιδέα ενός μοναδικού γεγονότος πυρηνικής τρομοκρατίας έχει πάρει τη θέση της. Αν και το σενάριο άλλαξε σημαντικά, δεν έχουμε αλλάξει τη νοοτροπία μας για το τι σημαίνει πυρηνικός πόλεμος. Θα αναφερθώ στη σημασία αυτού σε λιγάκι. Τι είναι λοιπόν μία τρομοκρατική πυρηνική απειλή; Υπάρχουν τέσσερα βασικά συστατικά.
Πρώτον, τα πυρηνικά όπλα παγκοσμίως στα οπλοστάσια που σας έδειξα στους πρώτους χάρτες, συμβαίνει να μην είναι το ίδιο ασφαλή. Και είναι ιδιαιτέρως μη ασφαλή στην πρώην Σοβιετική ΄Ενωση, στη Ρωσία. Υπάρχουν πολλές τοποθεσίες όπου αποθηκεύονται πυρηνικές κεφαλές και, στην πραγματικότητα, πολλές τοποθεσίες όπου υλικά διάσπασης, όπως εμπλουτισμένο ουράνιο και πλουτώνιο, είναι απολύτως ανασφαλή. Μπορούν να αγοραστούν, να πωληθούν, να κλαπούν. Μπορούν να πέσουν στα χέρια κάποιου. Από το 1993 μέχρι και το 2006, η Παγκόσμια Οργάνωση Ατομικής Ενέργειας κατέγραψε 175 περιπτώσεις πυρηνικής κλοπής, από τις οποίες 18 περιλάμβαναν εμπλουτισμένο ουράνιο ή πλουτώνιο, τα βασικά συστατικά για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Τα παγκόσμια αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου είναι περίπου 1300, το λιγότερο, με 2100 μετρικούς τόνους. Περισσότεροι από 100 μεγατόνοι είναι αποθηκευμένοι σε ιδιαιτέρως μη ασφαλείς ρωσικές εγκαταστάσεις. Τι ποσότητα νομίζετε ότι χρειάζεται για την κατασκευή μίας βόμβας 10 κιλοτόνων; Χρειάζεστε περίπου 34 κιλά.
Θα ήθελα λοιπόν να σας δείξω τι χρειάζεται για να αποθηκεύσετε 34 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Αυτό δεν είναι διαφήμιση. Είναι απλά -- αν εργαζόμουν στην Κόκα Κόλα θα με ανησυχούσε αυτό -- (Γέλια) -- αλλά βασικά αυτό είναι.
Αυτό θα χρειαζόταν να κλέψετε ή να αγοράσετε από τους αρχικούς 100 μετρικούς τόνους που είναι σχετικά μη ασφαλές για να δημιουργήσετε το είδος της βόμβας που χρησιμοποιήθηκε στη Χιροσίμα. Τώρα μπορεί να θέλετε να κοιτάξετε το πλουτώνιο ως ακόμα ένα σχάσιμο υλικό που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σε μία βόμβα. Θα χρειαζόσασταν 4.5 με 6 κιλά πλουτωνίου. Τώρα, αυτή η ποσότητα πλουτωνίου: αυτό. Αυτό είναι αρκετό πλουτώνιο για την κατασκευή ενός ατομικού όπλου μεγέθους Ναγκασάκι. Αυτή η κατάσταση, ήδη -- ξέρετε, δε μου αρέσει να το σκέφτομαι αυτό, αν και βρήκα δουλειά όπου πρέπει να το σκέφτομαι. Το θέμα είναι πως δεν είμαστε καθόλου ασφαλείς στην ανάπτυξη αυτού του υλικού. Δεύτερον, τι γίνεται με την τεχνογνωσία;
Γίνεται μεγάλη συζήτηση σχετικά με το αν οι τρομοκρατικές οργανώσεις έχουν την τεχνογνωσία να κατασκευάσουν πραγματικά ένα πυρηνικό όπλο. Υπάρχει άφθονη τεχνογνωσία εκεί έξω. Μία απίστευτη ποσότητα τεχνογνωσίας. Λεπτομερείς πληροφορίες για τη συναρμολόγηση πυρηνικού όπλου από τα επιμέρους κομμάτια. Υπάρχουν βιβλία για το θέμα. Σχέδια για την κατασκευή τρομοκρατικής φάρμας όπου θα μπορούσες να κατασκευάσεις και να αναπτύξεις όλα τα συστατικά και να τα συναρμολογήσεις. Αυτές οι πληροφορίες είναι σχετικά διαθέσιμες, αν έχετε ένα βασικό πτυχίο φυσικής, θα έλεγα -- αν και εγώ δεν έχω οπότε ίσως να μην είναι αλήθεια -- αλλά κάτι παρόμοιο θα σας επέτρεπε, με τις υπάρχουσες πληροφορίες, να κατασκευάσετε ένα πυρηνικό όπλο.
Το τρίτο στοιχείο στην πυρηνική τρομοκρατική απειλή είναι, ποιος θα έκανε κάτι τέτοιο; Σήμερα βλέπουμε ένα επίπεδο τρομοκρατίας με άτομα που είναι ιδιαίτερα οργανωμένα. Αφοσιωμένα στο σκοπό τους. Χωρίς κράτος. Κάποιος είπε κάποτε ότι η Αλ-Κάιντα δεν έχει μία μόνιμη διεύθυνση, αν λοιπόν μας επιτεθούν με πυρηνικά ποια είναι η απάντηση και ποιος ο παραλήπτης; Δεν μπορούμε να ανταποδώσουμε. Αφού δεν είναι δυνατόν να αντιδράσουμε με τρόπο που να κάνει κάποια διαφορά, αφού υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να πεθάνουν για να μας προκαλέσουν σοβαρή ζημιά, είναι προφανές ότι η ιδέα της εγγυημένης αμοιβαίας καταστροφής δεν ισχύει.
Αυτός είναι ο Σουλεϊμάν Αμπού Γκάιθ, βασικός συνεργάτης του Οσάμα Μπιν Λάντεν. Έγραψε πάρα πολλές φορές δηλώσεις με το ακόλουθο περιεχόμενο: «έχουμε το δικαίωμα να σκοτώσουμε τέσσερα εκατομμύρια Αμερικάνους, από τους οποίους τα δύο εκατομμύρια πρέπει να είναι παιδιά». Και δε χρειάζεται να πάμε στο εξωτερικό για να βρούμε ανθρώπους που να θέλουν να μας βλάψουν, για οποιοδήποτε λόγο. Ο ΜακΒέι και ο Νίκολς, και η επίθεση στην Οκλαχόμα τη δεκαετία του '90 ήταν ένα καλό παράδειγμα ντόπιων τρομοκρατών. Και αν είχαν στα χέρια τους ένα πυρηνικό όπλο; Το τέταρτο στοιχείο είναι πως οι υψηλόβαθμοι στόχοι στις ΗΠΑ είναι προσιτοί, ευάλωτοι και άφθονοι.
Αυτό είναι θέμα για μιαν άλλη μέρα αλλά το επίπεδο προετοιμασίας που έχουν επιτύχει οι ΗΠΑ από την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 είναι απίστευα μη ικανοποιητικό. Αυτό που είδατε μετά την Κατρίνα είναι μία πολύ καλή ένδειξη το πόσο λίγο προετοιμασμένες είναι οι ΗΠΑ για οποιοδήποτε είδος μεγάλης επίθεσης. Επτά εκατομμύρια κοντέινερ έρχονται δια θαλάσσης στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Μόνο το πέντε με επτά τοις εκατό επιθεωρούνται -- πέντε με επτά τοις εκατό.
Αυτός είναι ο Αλεξάντερ Λέμπεντ, ένας στρατηγός του Γέλτσιν, που μίλησε, και παρουσίασε στο Κογκρέσο, μία ιδέα που ανέπτυξαν οι Ρώσοι -- βόμβες-βαλίτσες. Είχαν μικρή ισχύ -- 0.1 μέχρι 1 κιλοτόνο, η Χιροσίμα ήταν περίπου 13 κιλοτόνοι -- αλλά αρκετή ώστε να προκαλέσουν ζημιά απίστευτου μεγέθους. Και ο Λέμπεντ ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες και μας είπε ότι πολλές, πολλές -- πάνω από 80 βόμβες-βαλίτσες έχουν εξαφανιστεί. Έτσι μοιάζουν. Ο σχεδιασμός τους είναι βασικά πολύ απλός. Βάζεις τα στοιχεία στη βαλίτσα. Είναι ευκολομετακίνητη. Μπορείς άνετα να βάλεις τη βαλίτσα στο πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου σου. Την πας όπου θέλεις και την πυροδοτείς.
Δε θες να κατασκευάσεις μία βόμβα-βαλίτσα και τυχαίνει να βρεις μία από αυτές τις μη ασφαλισμένες πυρηνικές κεφαλές που υπάρχουν. Αυτή έχει το μέγεθος του «Μικρού Αγοριού», της βόμβας που έπεσε στη Χιροσίμα. Είχε μήκος 2.99 μέτρα, ζύγιζε 3991 κιλά. Πηγαίνεις στο τοπικό παράρτημα ενοικίασης αυτοκινήτων και για 50 δολάρια περίπου νοικιάζεις ένα φορτηγάκι με τη σωστή χωρητικότητα, και παίρνεις τη βόμβα, τη βάζεις στο φορτηγάκι και είσαι έτοιμος. Θα μπορούσε να συμβεί. Τι σημαίνει όμως και ποιος θα επιβίωνε; Δεν μπορείς να έχεις ακριβή αριθμό γι' αυτό το είδος πιθανότητας, αλλά αυτό που προσπαθώ να πω είναι ότι έχουμε όλα τα στοιχεία ώστε κάτι τέτοιο να συμβεί. Όποιος απορρίπτει τη σκέψη ενός πυρηνικού όπλου που θα χρησιμοποιηθεί από τρομοκράτες ξεγελά τον εαυτό του.
Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στις μυστικές υπηρεσίες -- πολλοί άνθρωποι που ασχολούνται σε αυτό τον τομέα γενικά πιστεύουν ότι είναι σχεδόν αναπόφευκτο, εκτός και αν κάνουμε συγκεκριμένα πράγματα για να προσπαθήσουμε ουσιαστικά να μειώσουμε τον κίνδυνο, όπως καλύτερη απαγόρευση, καλύτερη αποτροπή, καλύτερη επιδιόρθωση, ξέρετε, καλύτερος έλεχγος των κοντέινερ που φτάνουν στη χώρα κτλ. Πολλά μπορούν να γίνουν για να είμαστε πιο ασφαλείς. Αυτή τη στιγμή. θα μπορούσαμε να καταλήξουμε με πυρηνική έκρηξη σε μία από τις πόλεις μας. Δε νομίζω ότι θα δούμε έναν ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο σύντομα, αν και αυτό ακόμα δεν μπορεί να αποκλειστεί ολοκληρωτικά. Υπάρχουν ακόμα αρκετά πυρηνικά όπλα στα οπλοστάσια των υπερδυνάμεων για να καταστρέψουν τη Γη πολλές φορές. Υπάρχουν σημεία έντασης στην Ινδία και το Πακιστάν, στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Κορέα, άλλα μέρη όπου η χρήση πυρηνικών αν και αρχικά σε τοπική κλίμακα, θα μπορούσε ταχύτατα να αλλάξει σε μία κατάσταση όπου θα αντιμετωπίζαμε ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο. Είναι πολύ ανησυχητικό.
Πάμε λοιπόν. Εντάξει. Είμαι ξανά στο φορτηγάκι μου, και περάσαμε τη γέφυρα του Μπρούκλιν. Πλησιάζουμε και φέρνουμε το φορτηγάκι που μόλις είδατε κάπου εδώ, στη Φαϊνάνσιαλ Ντίστρικτ. Αυτή είναι μία βόμβα 10 κιλοτόνων, ελαφρώς μικρότερη από αυτή που χρησιμοποιήθηκε στη Χιροσίμα. Και θέλω να ολοκληρώσω αυτό το κομμάτι με λίγες πληροφορίες. Νομίζω -- «νέα που θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε». Πρώτον, αυτό θα ήταν φρικιαστικό πέρα από κάθε φαντασία. Είναι το απόλυτο. Και αν βρίσκεστε σε μία ακτίνα μισού μιλίου από το σημείο της έκρηξης, έχετε 90 τοις εκατό πιθανότητες να μην επιζήσετε. Αν βρίσκεστε ακριβώς εκεί που γίνεται η έκρηξη, θα εξατμιστείτε. Και αυτό -- σας το λέω, δεν είναι καλό.
Υποθέστε το αυτό. Σε ακτίνα δύο μιλίων έχετε 50 τοις εκατό πιθανότητα να σκοτωθείτε, και σε απόσταση μέχρι 8 μίλια -- μιλάω για ακαριαίο θάνατο -- ανάμεσα στο 10 και 20 τοις εκατό πιθανότητα να σκοτωθείτε. Αυτό που έχει σημασία είναι πως η εμπειρία πυρηνικής έκρηξης είναι -- πρώτον, δεκάδες εκατομμύρια βαθμοί Φάρενάιτ στο κέντρο, όπου γίνεται η έκρηξη, και μία απίστευτη ποσότητα ενέργειας με τη μορφή θερμότητας, έντονης ακτινοβολίας και ωστικού κύματος. Άνεμοι εντάσεως τυφώνα, και σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή κτηρίων, εντός του κίτρινου κύκλου εδώ. Και θα επικεντρωθώ, καθώς ολοκληρώνω, τι σας συμβαίνει αν βρίσκεστε εδώ; Τον παλιό καιρό μίας ολοκληρωτικής πυρηνικής επίθεσης, εσείς, εδώ πάνω, είστε εξίσου νεκροί με τους ανθρώπους εδώ. Τώρα όμως, μπορούμε να κάνουμε πολλά για εσάς που βρίσκεστε εδώ πέρα, αν επιβιώσετε από την αρχική έκρηξη. Όταν γίνει η έκρηξη έχετε -- παρεπιμπόντως, αν τύχει ποτέ, μην κοιτάξετε προς την κατέυθυνσή του.
Αν κοιτάξετε, θα τυφλωθείτε, είτε προσωρινά είτε μόνιμα. Αν υπάρχει τρόπος να αποφύγετε, κοιτάξτε αλλού, αυτό θα ήταν καλό. Και αν διαπιστώσετε ότι ζείτε αλλά είστε κοντά σ' ένα πυρηνικό όπλο, έχετε -- που έχει πυροδοτηθεί -- έχετε 10 με 20 λεπτά, ανάλογα με το μέγεθος και την ακριβή του τοποθεσία, να απομακρυνθείτε προτού μία θανάσιμη ποσότητα ραδιενέργειας πέσει πάνω σας από το «μανιτάρι» που υψώνεται. Σε αυτά τα 10 με 15 λεπτά το μόνο που έχετε να κάνετε -- και το λέω σοβαρά -- είναι να απομακρυνθείτε περίπου 1.5 χιλιόμετρο από την έκρηξη. Αυτό που συμβαίνει είναι -- αυτό είναι -- θα σας δείξω μερικά νέφη. Μέσα σε 20 λεπτά, πέφτει κάθετα. Μέσα σε 24 ώρες, θανάσιμη ακτινοβολία ταξιδεύει με τους επικρατούντες ανέμους, και είναι κυρίως σε αυτή τη συγκεκριμένη κατεύθυνση -- πηγαίνει βορειοανατολικά.
Αν βρίσκεστε στην πορεία, πρέπει να απομακρυνθείτε. Αισθάνεστε τον άνεμο -- και αυτό το φοβερό άνεμο τώρα που θα νιώσετε -- και θέλετε να κατευθυνθείτε κάθετα ως προς τον άνεμο ή αντίθετα με τον άνεμο, αν μπορείτε να δείτε που ήταν η έκρηξη. Πρέπει να απομακρυνθείτε. Αν δεν φύγετε, θα εκτεθείτε σε θανάσιμη ακτινοβολία πολύ σύντομα. Αν δεν μπορείτε να φύγετε, θέλουμε να πάτε σε ένα καταφύγιο και να μείνετε εκεί. Καταφύγιο σε αστική περιοχή σημαίνει είτε υπόγειο στο μεγαλύτερο δυνατό βάθος, ή σε κάποιον όροφο -- ψηλά -- αν ήταν έκρηξη στο έδαφος, που θα ήταν, πιο ψηλά από τον ένατο όροφο. Πρέπει να βρίσκεστε από το δέκατο όροφο και πάνω, ή στο υπόγειο. Αλλά βασικά πρέπει να απομακρυνθείτε από την πόλη όσο το δυνατό πιο γρήγορα. Και αν το κάνετε, μπορείτε να επιβιώσετε.
Μέσα στις επόμενες λίγες μέρες ή μία εβδομάδα θα υπάρχει ένα ραδιενεργό σύννεφο που θα κινείται με τον άνεμο και θα πέφτει σε μία απόσταση 24 με 32 χιλιομέτρων -- στη συγκεκριμένη περίπτωση στο Λονγκ Άιλαντ. Και αν βρίσκεστε στην πορεία του σύννεφου, πρέπει είτε να προφυλαχτείτε είτε να φύγετε, και αυτό είναι ξεκάθαρο. Αλλά αν προφυλαχτείτε, μπορείτε να επιβιώσετε. Η διαφορά ανάμεσα στο να κατέχεις πληροφορίες για το τι να κάνεις προσωπικά, και το να μην κατέχεις πληροφορίες, μπορεί να σου σώσει τη ζωή, και να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε 150 χιλιάδες και 200 χιλιάδες απώλειες από κάτι τέτοιο και μισό εκατομμύριο με 700 χιλιάδες απώλειες.
Ο σχεδιασμός ανταπόκρισης τον 21ο αιώνα είναι δυνατός και αναγκαίος. Αλλά το 2008, δεν υπάρχει ούτε μία αμερικανική πόλη με αποτελεσματικά σχέδια για την αντιμετώπιση πυρηνικής καταστροφής. Μέρος του προβλήματος είναι ότι οι σχεδιαστές αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων, προσωπικά, παραλύουν ψυχολογικά από τη σκέψη πυρηνικής καταστροφής. Παραλύουν. Τους λες «πυρηνικό» και σκέφτονται, «Θεέ μου, είμαστε χαμένοι. Τι νόημα έχει; Είναι μάταιο.» Και προσπαθούμε να τους πούμε «Δεν είναι μάταιο. Μπορούμε ν' αλλάξουμε τις πιθανότητες επιβίωσης κάνοντας κάποια πράγματα κοινής λογικής.»
Ο στόχος είναι να ελαχιστοποιήσουμε τις απώλειες. Και θέλω να σας αφήσω με μία προσωπική νότα που νομίζω πως μπορεί να σας ενδιαφέρει. Το κλειδί επιβίωσης μίας πυρηνικής επίθεσης είναι η απομάκρυνση, και όχι η κατεύθυνση προς τον κίνδυνο. Αυτό είναι που λέμε εδώ. Και όσο περισσότερο απομακρυνθείτε σε απόσταση, τόσο περισσότερο απομακρύνεστε χρονικά από την αρχική έκρηξη. Και όσο μεγαλύτερη απόσταση υπάρχει ανάμεσα σε σας και την ατμόσφαιρα, τόσο το καλύτερο. Και η απομάκρυνση -- ιδανικά με χώμα ή τσιμέντο, ή μέσα σ' ένα υπόγειο -- η απόσταση και ο χρόνος θα σας σώσουν.
Να λοιπόν τι κάνετε. Πρώτα απ'όλα, όπως είπα, μην κοιτάξετε προς τη λάμψη, αν μπορείτε. Δεν ξέρω πώς μπορείτε να αντισταθείτε στον πειρασμό. Αλλά ας υποθέσουμε, θεωρητικά, αυτό θέλετε να κάνετε. Θέλετε να κρατήσετε το στόμα σας ανοιχτό, ώστε τα τύμπανά σας να μη σκάσουν από τις πιέσεις. Αν είστε κοντά σε αυτό που συνέβη, πρέπει να σκύψετε και να καλυφτείτε, όπως σας είπε ο Μπερτ, ο Μπερτ η Χελώνα. Και πρέπει να μπείτε κάτω από κάτι ώστε να μην τραυματιστείτε ή σκοτωθείτε από αντικείμενα, αν αυτό είναι δυνατό. Πρέπει να απομακρυνθείτε από το αρχικό σύννεφο «μανιταριού», όπως είπα, μέσα σε λίγα λεπτά. Βρείτε καταφύγιο και μέρος. Αντίθετα με τον άνεμο ή κάθετα στον άνεμο για περίπου δύο χιλιόμετρα.
Ξέρετε, αν βρίσκεστε εκεί και βλέπετε κτήρια κατεστραμμένα σε μεγάλο βαθμό και γκρεμισμένα προς αυτή την κατεύθυνση, λιγότερο κατεστραμμένα εδώ, ξέρετε ότι ήταν εκεί, η έκρηξη, και πάτε προς τα εδώ, αρκεί να πηγαίνετε κάθετα στον άνεμο. Μόλις βγείτε και εκκενώνετε, θέλετε να κρατήσετε όσο το δυνατόν περισσότερο από το δέρμα σας, το στόμα σας και τη μύτη σας καλυμμένα, με την προϋπόθεση ότι το κάλυμμα δεν σας αποτρέπει να κινήστε και να απομακρύνεστε από εκεί. Και τελικά, πρέπει να καθαρίσετε τη μόλυνση όσο το δυνατό γρηγορότερα. Αν φοράτε ρούχα, βγάλτε τα, θα κάνετε μπάνιο κάπου και θα απομακρύνετε τη ραδιενέργεια που θα ήταν -- το ραδιενεργό υλικό που ίσως βρίσκεται πάνω σας. Και μετά θα θέλετε να μείνετε σε καταφύγιο για τουλάχιστον 48 με 72 ώρες, αλλά θα περιμένετε με την ελπίδα -- θα έχετε το μικρό σας ραδιόφωνο που λειτουργεί χωρίς μπαταρίες, και θα περιμένετε για κάποιους να σας πουν ότι μπορείτε να βγείτε έξω με ασφάλεια. Αυτό πρέπει να κάνετε.
Συμπερασματικά, ο πυρηνικός πόλεμος είναι λιγότερο πιθανός από ότι στο παρελθόν, αλλά όχι και αδύνατος, και δεν μπορούμε να επιβιώσουμε. Η πυρηνική τρομοκρατία είναι δυνατή -- μπορεί να είναι και πιθανή -- αλλά μπορούμε να επιβιώσουμε. Αυτός είναι ο Τζακ Γκέιγκερ, ένας από τους ήρωες της κοινότητας δημόσιας υγείας των ΗΠΑ. Και ο Τζακ είπε ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουμε οτιδήποτε πυρηνικό, είτε πόλεμο είτε τρομοκρατία, είναι ο πυρηνικός αφοπλισμός. Και χρειαζόμαστε κάτι στο οποίο να επικεντρωθούμε όταν λύσουμε το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σας καλώ να σκεφτείτε το γεγονός ότι πρέπει να κάνουμε κάτι γι' αυτή την απαράδεκτη, απάνθρωπη πραγματικότητα των πυρηνικών όπλων στον κόσμο μας.
Αυτή είναι η αγαπημένη μου διαφάνεια πολιτικής προστασίας, και -- (Γέλια) -- δεν θέλω να είμαι αναίσθητος αλλά αυτό -- δεν είναι πλέον στη θέση του. Δε μας ενδιαφέρει πραγματικά, εντάξει. Μου το έστειλε κάποιος που λατρεύει τις διαδικασίες πολιτικής προστασίας, αλλά η ουσία του θέματος είναι ότι η Αμερική πέρασε από μία πολύ δύσκολη περίοδο. Δεν είμαστε επικεντρωμένοι, δεν κάναμε αυτό που έπρεπε, και τώρα αντιμετωπίζουμε το ενδεχόμενο της κόλασης στη Γη. Σας ευχαριστώ.
You can share this video by copying this HTML to your clipboard and pasting into your blog or web page. This video will play with subtitles.
You either have JavaScript turned off or have an old version of the Adobe Flash Player. To view this rating widget you
need to get the latest Flash player.
If your browser allows only "trusted sites" to execute Javascript, you should add the "googleapis.com" domain to your whitelist to allow our Flash detection to work properly.
Got an idea, question, or debate inspired by this talk? Start a TED Conversation.
Η όψη του πυρηνικού τρόμου έχει αλλάξει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, αλλά ο ειδικός σε θέματα ιατρικής και καταστροφών Έρβιν Ρέντλενερ μας υπενθυμίζει ότι η απειλή εξακολουθεί να υπάρχει. Αναφέρει κάποια κωμικά αντίμετρα που πάρθηκαν στην ιστορία και προσφέρει πρακτικές συμβουλές για το πώς να επιβιώσουμε σε περίπτωση επίθεσης.
Dr. Irwin Redlener spends his days imagining the worst: He studies how humanity might survive natural or human-made disasters of unthinkable severity. He's been an outspoken critic of half-formed government recovery plans (especially after Katrina). Full bio »
Translated into Greek by Leonidas Argyros
Reviewed by Mary Keramida
Comments? Please email the translators above.
29:42 Posted: Sep 2007
Views 478,666 | Comments 156
23:43 Posted: Jun 2007
Views 492,904 | Comments 258
23:34 Posted: Jul 2006
Views 521,370 | Comments 69
Just follow the guidelines outlined under our Creative Commons license.
This comment will be attributed to . Not ? Sign Out.