Ίαν Γκόλντιν: Μια περιήγηση στο παγκόσμιο μέλλον

Το μέλλον, όπως το γνωρίζουμε, είναι πολύ απρόβλεπτο. Τα καλύτερα μυαλά στους καλύτερους φορείς έχουν γενικά λάθος εικόνα. Στην τεχνολογία. Στην πολιτική, οι αυθεντίες, οι μυστικές υπηρεσίες σε ΗΠΑ και Ην. Βασίλειο, έχουν πάντα λάθος εικόνα. Το ίδιο και στην οικονομία. Οι φορείς που συστήθηκαν για να ορίσουν το μέλλον, το ΔΝΤ, η ΤΔΔ (BIS) το Φόρουμ Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, δεν μπόρεσαν να προβλέψουν τις εξελίξεις. Πάνω από 20.000 οικονομολόγοι με αυτήν ακριβώς τη δουλειά και με τόσο ανταγωνισμό μεταξύ τους, δεν μπόρεσαν να δουν αυτό που συνέβαινε.

Η παγκοσμιοποίηση γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Και οι αλλαγές όλο και πιο γρήγορες. Το μέλλον θα είναι ακόμη πιο απρόβλεπτο. Η αστικοποίηση, η ένταξη η συγκέντρωση, οδηγεί σε μια καινούρια αναγέννηση. Έτσι έγινε και πριν χίλια χρόνια. Τα τελευταία 40 χρόνια υπήρξαν μοναδικά. Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε περί τα 25 χρόνια. Από τη Λίθινη Εποχή μέχρι σήμερα. Το εισόδημα αυξήθηκε για μια πλειοψηφία του πληθυσμού της Γης, παρά το γεγονός ότι ο πληθυσμός αυξήθηκε περί τα 2 δισ. το ίδιο διάστημα. Ο αναλφαβητισμός μειώθηκε από το μισό στο 1/4 του πληθυσμού της Γης. Μια τεράστια ευκαιρία που ξεδιπλώνει νέες δυνατότητες για καινοτομία, για ανάπτυξη.

Υπάρχει όμως και η κρυφή πλευρά. Η Αχίλλειος πτέρνα της παγκοσμιοποίησης δεν είναι μόνο μία. Από τη μια είναι η αύξηση της ανισότητας -- κάποιοι μένουν εκτός, κάποιοι συσσωρεύουν θυμό, κάποιοι δεν συμμετέχουν. Η παγκοσμιοποίηση δεν περιλαμβάνει τους πάντες. Και από την άλλη είναι η πολυπλοκότητα -- η αυξανόμενη ευθραυστότητα, η αυξανόμενη ευθρυπτότητα. Ό,τι συμβαίνει σε έναν τόπο, επηρεάζει ταχύτατα τους υπόλοιπους. Πρόκειται για συστημικό κίνδυνο, συστημικό σοκ. Το είδαμε με τη χρηματοοικονομική κρίση. Το είδαμε με την πανδημία γρίπης. Είναι κάτι μολυσματικό και πρέπει να είμαστε ανθεκτικοί και προσαρμοστικοί για να το αντιμετωπίσουμε.

Πολλά οφείλονται στις εξελίξεις στην τεχνολογία. Έγιναν τεράστια άλματα. Θα γίνουν πολλαπλάσιες βελτιώσεις στις τιμές των προϊόντων πληροφορικής μέχρι το 2030. Αυτό δείχνει η εμπειρία των τελευταίων 20 ετών. Και θα συνεχιστεί. Οι υπολογιστές, τα συστήματά μας θα μοιάζουν πρωτόγονα όπως τα συστήματα του "Απόλλων" σήμερα. Τα κινητά μας είναι πιο ισχυρά από τον κινητήρα του "Απόλλων". Τα κινητά μας είναι πιο ισχυρά από κάποιους από τους πιο ισχυρούς υπολογιστές 20 χρόνια πριν. Τι θα γίνει λοιπόν; Θα δημιουργηθούν τεράστιες ευκαιρίες στην τεχνολογία. Στη μικρογράφηση επίσης. Θα υπάρξουν αόρατες δυνατότητες, Μέσα στο σώμα μας, στο μυαλό μας και στην ατμόσφαιρα. Αυτό είναι ένα ακάρι σε μικρογραφία.

Η δυνατότητα να κάνουμε τα πάντα με νέο τρόπο ξεδιπλώνει νέα ενδεχόμενα και όχι μόνο στον τομέα της ιατρικής. Αυτό είναι ένα βλαστοκύτταρο που αναπτύξαμε εδώ στην Οξφόρδη, από εμβρυικό βλαστοκύτταρο. Μπορούμε να αναπτύξουμε οποιοδήποτε μέλος του σώματος. Με τον καιρό, θα φτάσει να είναι κάτι εφικτό από το ίδιο το δέρμα μας -- η αναπαραγωγή, δηλαδή, μελών του σώματος. Εξαιρετικές δυνατότητες για την αναγεννητική ιατρική. Νομίζω ότι δεν θα υπάρχουν Παραολυμπιακοί μετά το 2030 εξαιτίας της δυνατότητας να αναδημιουργούμε μέλη του σώματος. Το ερώτημα, όμως, είναι, "Ποιος θα τα έχει αυτά;"

Η άλλη μεγάλη εξέλιξη θα είναι στον τομέα της γενετικής και της προόδου σε αυτή. Με δυνατότητα δημιουργίας, όπως αυτό το ποντίκι που είναι γενετικά τροποποιημένο, ενός όντος που τρέχει τρεις φορές γρηγορότερα και ζει τρεις φορές περισσότερο, θα μπορούσαμε να φτάσουμε, όπως το συγκεκριμένο ποντίκι, την ανάλογη δική μας ηλικία των 80 ετών, χρησιμοποιώντας την ίδια ποσότητα τροφής. Κάτι τέτοιο θα είναι όμως διαθέσιμο μόνο για τους πάμπλουτους, για όσους έχουν χρήματα; Θα φτάσουμε σε μια νέα ευγονική; Μόνο όσοι θα έχουν την οικονομική δυνατότητα θα ανήκουν στην υπερ-φυλή του μέλλοντος; (Γέλια)

Το μέγα ερώτημα για εμάς είναι, "Πώς θα διαχειριστούμε αυτήν την τεχνολογική πρόοδο;" Πώς θα εξασφαλίσουμε ότι δημιουργεί μια τεχνολογία του συνόλου, μια τεχνολογία που σημαίνει ότι δεν μεγαλώνουμε στην ηλικία απλώς, αλλά γινόμαστε και πιο συνετοί και ικανοί να στηρίξουμε τον πληθυσμό του μέλλοντος; Μια από τις πιο τραγικές αποδείξεις αυτών των βελτιώσεων θα είναι ότι από πληθυσμιακές πυραμίδες θα φτάσουμε να έχουμε αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε πληθυσμιακά φέρετρα. Είναι μάλλον απίθανο να υπάρχουν συντάξεις ή ηλικία συνταξιοδότησης το 2030. Θα είναι περιττές έννοιες. Και όχι μόνο για τη Δύση.

Οι πιο δραματικές αλλαγές θα είναι οι νέες πυραμίδες τύπου ουρανοξύστη που θα ισχύουν στην Κίνα και πολλές άλλες χώρες. Ξεχάστε λοιπόν τη συνταξιοδότηση αν είστε νέοι. Ξεχάστε τις συντάξεις. Σκεφτείτε τη ζωή και πού οδηγείται. Η μετανάστευση, φυσικά, θα είναι ακόμη πιο σημαντική. Ο πόλεμος ταλέντων, η ανάγκη προσέλκυσης ανθρώπων όλων των δεξιοτήτων, για να μας σπρώχνουν στα αναπηρικά μας αμαξίδια αλλά και για να στηρίζουν τις οικονομίες μας. Ο προοδευτισμός μας είναι ζωτικής σημασίας.

Η εργασία στις πλούσιες χώρες θα μειωθεί από 800 σε 700 περίπου εκατομμύρια ανθρώπους. Που σημαίνει ένα τεράστιο άλμα στη μετανάστευση. Κι έτσι οι ξενοφοβικές ανησυχίες του σήμερα περί μετανάστευσης θα αλλάξουν στο μυαλό μας καθώς θα αναζητούμε κόσμο για να ξεδιαλύνουμε τις συντάξεις και τις οικονομίες μας στο μέλλον. Έπειτα, είναι οι συστημικοί κίνδυνοι. Θα είναι ακόμη πιο τοξικοί από ό,τι σήμερα, σε μια συνύφανση κοινωνιών, συστημάτων, που ενώνονται από τεχνολογίες και επιταχύνονται από συστήματα έγκαιρης διαχείρισης. Τα λιγοστά αποθέματα κάνουν την προσαρμοστικότητα ευθύνη τρίτων.

Η πτώση της βιοποικιλότητας, η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι χρηματοοικονομικές κρίσεις: αυτά θα σκεφτόμαστε ως τίμημα. Κι έτσι θα πρέπει να δημιουργηθεί μια νέα επίγνωση, για το πώς θα τα χειριστούμε, πώς θα κινητοποιηθούμε, με καινούριους τρόπους και ομαδικά σαν κοινωνία για να διαχειριστούμε το συστημικό κίνδυνο. Θα χρειαστούν καινοτομίες. Θα χρειαστεί να κατανοήσουμε ότι το μεγαλείο της παγκοσμιοποίησης μπορεί να επιφέρει και την πτώση της. Αυτός μπορεί να αποδειχθεί ο καλύτερος αιώνας όλων λόγω των επιτευγμάτων ή και ο χειρότερος. Και φυσικά πρέπει να λάβουμε υπόψη τους ανθρώπους, ειδικά εκείνους που νιώθουν ότι μένουν εκτός, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Ένα άτομο, για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, θα μπορεί μέχρι το 2030, να καταστρέψει τον πλανήτη, να ρημάξει τα πάντα, δημιουργώντας, για παράδειγμα, ένα βιοπαθογόνο. Πώς θα ενώσουμε τα κομμάτια του παζλ; Πώς θα εξετάσουμε με καινούριο τρόπο τα σύνθετα συστήματα; Αυτή θα είναι η πρόκληση για τους πνευματικούς ανθρώπους και για όλους εμάς που συμμετέχουμε στον στοχασμό για το μέλλον. Η υπόλοιπη ζωή μας θα είναι στο μέλλον. Πρέπει να προετοιμαστούμε από το τώρα. Πρέπει να καταλάβουμε ότι η κυβερνητική δομή στον κόσμο είναι απολιθωμένη. Δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις επερχόμενες προκλήσεις. Πρέπει να αναπτύξουμε νέο τρόπο διαχείρισης του πλανήτη, συλλογικά, μέσα από συλλογική σοφία.

Γνωρίζουμε όλοι, κι εγώ από προσωπική εμπειρία, ότι συμβαίνουν υπέροχα πράγματα, όταν συνεργάζονται άνθρωποι και κοινωνίες για να αλλάξουν το μέλλον τους. Έφυγα από τη Ν. Αφρική και 15 χρόνια μετά, αφού πίστευα ότι δεν θα επέστρεφα ποτέ, είχα την τιμή να εργαστώ στην κυβέρνηση του Νέλσον Μαντέλα. Ήταν ένα θαύμα. Μπορούμε να κάνουμε θαύματα, συλλογικά, στη ζωή μας. Είναι ζωτικής σημασίας. Είναι ζωτικής σημασίας οι ιδέες που καλλιεργούνται στο TED, οι ιδέες που σκεφτόμαστε, να προχωρήσουν και να εξασφαλίσουν ότι αυτός θα είναι ο πιο ένδοξος αιώνας και όχι ο αιώνας της οικολογικής καταστροφής και κατάρρευσης. Σας ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)