Γκρεγκ Στόουν: Σώζοντας τον ωκεανό ένα νησί τη φορά

Η ιστορία ξεκινάει ίσως στη δεκαετία του 60, όταν ήμουν επτά ή οκτώ ετών, βλέποντας ντοκιμαντέρ για το Ζακ Κουστώ στο σαλόνι φορώντας μάσκα και βατραχοπέδιλα. Μετά από κάθε ντοκιμαντέρ, πήγαινα στη μπανιέρα μου και κολυμπούσα εκεί παρατηρώντας την τάπα γιατί ήταν το μόνο που υπήρχε να κοιτάξω. Και από την ηλικία των 16, άρχισα να κυνηγάω μία καριέρα στη θαλάσσια επιστήμη, στην εξερεύνηση και στην κατάδυση και έζησα σε υποθαλάσσια ενδιαιτήματα, όπως αυτό στα Florida Keys, για 30 ημέρες συνολικά. Ο Μπράιαν Σκέρυ έβγαλε αυτή τη φωτογραφία. Ευχαριστώ, Μπράιαν. Και μπήκα σε υποβρύχια σε όλο τον κόσμο, και αυτό είναι το υποβρύχιο που κατεβαίνει βαθύτερα από οποιοδήποτε άλλο και που διαχειρίζεται η Ιαπωνική κυβέρνηση.

Η Σύλβια Ερλ κι εγώ ήμασταν σε μία αποστολή σε αυτό το υποβρύχιο 20 χρόνια πριν στην Ιαπωνία. Στην κατάδυσή μου, πήγα σε βάθος 18.000 ποδιών σε μία περιοχή που πίστευα ότι θα ήταν αγνή άγρια φύση στον πυθμένα. Αλλά όταν έφτασα στον πυθμένα, βρήκα πολλά πλαστικά και άλλα σκουπίδια. Και εκείνη η στιγμή ήταν ένα σημείο καμπής στη ζωή μου, οπότε και άρχισα να διαπιστώνω ότι δεν μπορούσα απλά να διασκεδάσω κάνοντας επιστήμη και εξερεύνηση. Έπρεπε να τα χρησιμοποιήσω αυτά κάπως. Έπρεπε να στοχεύω στη διαφύλαξη των υδάτων. Έτσι άρχισα να συνεργάζομαι με τη National Geographic Society και άλλους και πήγα σε αποστολές στην Ανταρκτική. Ηγήθηκα τριών καταδυτικών αποστολών στην Ανταρκτική. 10 χρόνια πριν, ήμουν σε μία αποστολή κατά την οποία μελετήσαμε ένα μεγάλο παγόβουνο, το Β-15, το μεγαλύτερο παγόβουνο στην ιστορία, που αποκολλήθηκε από την παγοκρηπίδα Ross. Αναπτύξαμε τεχνικές για να καταδυθούμε μέσα και κάτω από το παγόβουνο, όπως θερμοφόρες στα νεφρά μας με μία μπαταρία που κουβαλούσαμε, έτσι ώστε καθώς το αίμα έρεε από τα νεφρά μας, θα ζεσταινόταν λίγο προτού κυκλοφορήσει στο σώμα μας. Αλλά μετά από τρία ταξίδια στην Ανταρκτική, αποφάσισα ότι θα ήταν καλύτερα να δουλεύω σε πιο θερμά νερά. Και την ίδια χρονιά, 10 χρόνια πριν, κατευθύνθηκα βόρεια στα νησιά Φοίνιξ.

Και θα σας πω τώρα την ιστορία αυτή. Αλλά πριν ξεκινήσω, θέλω να δείτε λίγο αυτό το διάγραμμα. Μπορεί να το έχετε δει με άλλες μορφές, η επάνω γραμμή είναι το ποσοστό προστατευόμενων περιοχών στην ξηρά, παγκοσμίως, που ανέρχεται στο 12%. Βλέπετε ότι κάπως αυξάνεται στις δεκαετίες του '60 και '70. Και τώρα βρίσκεται σε μία καλή πορεία. Και αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή τότε άρχισαν όλοι να ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και την Ημέρα της Γης και όλα όσα έγιναν το '60 με τους Χίπις, νομίζω ότι πράγματι επηρέασαν τους ανθρώπους σε όλον τον κόσμο. Αλλά η ωκεάνια προστατευόμενη περιοχή είναι στην ουσία μία ευθεία γραμμή μέχρι τώρα -- φαίνεται να αρχίζει να ανεβαίνει σιγά σιγά. Και πιστεύω ότι τώρα βρισκόμαστε στο αντίστοιχο σημείο για την προστασία των ωκεανών. Νομίζω ότι θα είχαμε φτάσει στο σημείο αυτό νωρίτερα αν μπορούσαμε να δούμε τι συμβαίνει στον ωκεανό, έτσι όπως βλέπουμε τι συμβαίνει στην ξηρά. Αλλά, δυστυχώς, ο ωκεανός είναι αδιαφανής, και δεν βλέπουμε τι συμβαίνει εκεί κάτω. Έτσι υστερούμε πολύ στην προστασία του. Αλλά οι καταδύσεις, τα υποβρύχια και όλη η δουλειά που προσπαθούμε να κάνουμε εδώ θα βοηθήσει στο πρόβλημα αυτό.

Πού βρίσκονται τα νησιά Φοίνιξ; Ήταν η μεγαλύτερη προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή στον κόσμο μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα που ανακηρύχθηκε προστατευόμενο το Αρχιπέλαγος Τσάγκος. Βρίσκονται στη μέση του Ειρηνικού. Είναι πέντε μέρες μακριά από παντού. Αν θέλετε να πάτε στα νησιά Φοίνιξ, είναι πέντε μέρες από τα Φίτζι, πέντε μέρες από τη Χαβάη, πέντε μέρες από τη Σαμόα. Είναι στη μέση του Ειρηνικού, κοντά στον ισημερινό. Δεν είχα ακούσει τα νησιά αυτά 10 χρόνια πριν, ούτε τη χώρα, το Κιριμπάτι, στην οποία ανήκουν, μέχρι που δύο φίλοι μου που ζουν σε ένα πλοιάριο στα Φίτζι μου είπαν: "Γκρεγκ, θέλεις να κάνεις μία επιστημονική αποστολή στα νησιά αυτά; Δεν έχουν εξερευνηθεί ποτέ στο βυθό τους." Και είπα "Ναι. Αλλά πείτε μου πού βρίσκονται και σε ποια χώρα ανήκουν". Έτσι πρωτοέμαθα για τα νησιά αυτά και δεν είχα ιδέα για το πού μπλεκόμουν. Αλλά ήθελα περιπέτεια. Ας σας δώσω μια γεύση από την προστατευόμενη περιοχή των νησιών. Είναι από τα πιο βαθιά νερά του πλανήτη μας. Το μέσο βάθος είναι περίπου 12.000 πόδια. Υπάρχουν πολλά υποθαλάσσια βουνά στα νησιά Φοίνιξ, που είναι τμήμα της προστατευόμενης περιοχής. Τα υποθαλάσσια βουνά βοηθούν τη βιοποικιλότητα. Υπάρχουν περισσότερα βουνά στον ωκεανό παρά στην ξηρά. Αυτό είναι ενδιαφέρον. Και τα νησιά Φοίνιξ είναι πλούσια σε υποθαλάσσια βουνά. Είναι βαθιά -- σκεφτείτε το σε έναν τρισδιάστατο χώρο, πολύ βαθύ τρισδιάστατο χώρο, με κοπάδια τόνων, φαλαινών, κάθε είδους θαλάσσιας ζωής όπως έχουμε δει εδώ ξανά.

Αυτό είναι το σκάφος που μας πήγε εκεί για αυτές τις μελέτες, και έτσι είναι τα νησιά αυτά, τα βλέπετε στο φόντο. Είναι πολύ χαμηλά στο νερό και είναι ακατοίκητα, εκτός από ένα που έχει περίπου 35 φροντιστές. Και είναι ακατοίκητα τον περισσότερο καιρό, καθώς ακόμη και στα αρχαία χρόνια, αυτά τα νησιά ήταν πολύ μακριά από τα δυνατά φώτα των Φίτζι, Χαβάη και Ταϊτή για αυτούς τους Πολυνήσιους ναυτικούς που διέσχιζαν τον Ειρηνικό. Αλλά πήγαμε εκεί, και είχα τη μοναδική και υπέροχη επιστημονική και προσωπική ευκαιρία να πάω σε ένα μέρος που δεν είχε καταδυθεί άλλος νωρίτερα και απλά να πάω σε ένα νησί και να πω "Ωραία, πού θα βουτήξουμε; Ας προσπαθήσουμε εκεί" και μετά να πέσω στο νερό. Τόσο η προσωπική όσο και η επαγγελματική μου ζωή άλλαξαν.

Ξαφνικά είδα έναν κόσμο που δεν είχα δει ποτέ πριν στον ωκεανό -- κοπάδια ψαριών τόσο πυκνά που εμπόδιζαν το φως από την επιφάνεια, κοραλλιογενείς ύφαλοι συνεχόμενοι και συμπαγείς και χρωματιστοί, τεράστια ψάρια παντού, σαλάχια. Ήταν ένα οικοσύστημα -- παπαγαλόψαρα που ωοτοκούν. Βλέπετε περίπου 5000 μακρύρυγχα παπαγαλόψαρα που ωοτοκούν στην είσοδο ενός από τα νησιά Φοίνιξ. Βλέπετε ότι τα ψάρια αυτά είναι μαζεμένα και υπάρχει μία ομιχλώδης περιοχή εκεί όπου ανταλλάσσουν τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια για αναπαραγωγή. Γεγονότα που πρέπει να γίνονται στον ωκεανό, αλλά πλέον γίνονται μετά βίας σε πολλά σημεία του λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Τα νησιά Φοίνιξ και όλα τα τμήματα του ισημερινού του πλανήτη μας είναι πολύ σημαντικά για τα ιχθυοτροφεία τόνου, ειδικά του κιτρινόπτερου τόνου που βλέπετε εδώ. Τα νησιά Φοίνιξ είναι μία βασική περιοχή τόνου. Και καρχαρίες -- είδαμε καρχαρίες στις πρώτες βουτιές μας, μέχρι 150 καρχαρίες μαζί, που δείχνει ένα πολύ, πολύ υγιές, πολύ δυνατό σύστημα.

Έτσι σκέφτηκα σκηνές απέραντης άγριας φύσης που απλώνονται παντού, αλλά τελικά σταματούσαν κάπου. Και εξερευνήσαμε και την επιφάνεια των νησιών αυτών -- πολύ σημαντικός τόπος για πουλιά, ένα από τα σημαντικότερα μέρη φωλιών στον Ειρηνικό, στον κόσμο. Και τέλειωσε το ταξίδι μας. Να η περιοχή αυτή ξανά. Βλέπετε τα νησιά -- οκτώ στο σύνολο -- που πετάγονται από το νερό. Οι κορυφές που δεν βγαίνουν από το νερό είναι τα υποθαλάσσια βουνά. Θυμηθείτε, ένα υποθαλάσσιο βουνό γίνεται νησί όταν βγαίνει στην επιφάνεια.

Και σε ποιο σύνολο ανήκουν τα νησιά Φοίνιξ; Πού υπάρχουν; Λοιπόν, ανήκουν στη Δημοκρατία του Κιριμπάτι, και το Κιριμπάτι βρίσκεται στον Κεντρικό Ειρηνικό και αποτελείται από τρεις νησιωτικές ομάδες. Δυτικά, είναι τα νησιά Γκίλμπερτ, στο κέντρο είναι τα νησιά Φοίνιξ, που είναι το θέμα της ομιλίας μου. Και στα ανατολικά, είναι τα νησιά Λάιν. Είναι το μεγαλύτερο κράτος ατόλλης στον κόσμο. Και έχουν περίπου 110.000 κατοίκους σε 33 νησιά. Ελέγχουν 3,4 εκατομμύρια κυβικά μίλια ωκεανού, δηλαδή ένα με δύο τοις εκατό του νερού του πλανήτη. Όταν πρωτοπήγα εκεί -- μετά βίας ήξερα το όνομα της χώρας 10 χρόνια πριν -- οι άνθρωποι με ρωτούσαν, "Γιατί πηγαίνεις στο μέρος που λέγεται Κιριμπάτι;" Και μου θύμισε ένα παλιό ανέκδοτο, όπου ο ληστής βγαίνει από το δικαστήριο με χειροπέδες, και ο δημοσιογράφος ρωτάει "Ε, Γουίλι. Γιατί κλέβεις τράπεζες;" Και απαντάει "Επειδή εκεί είναι τα λεφτά". Και απαντούσα "Γιατί πάω στο Κιριμπάτι; Επειδή εκεί είναι ο ωκεανός". Είναι ουσιαστικά ένα κράτος που ελέγχει το μεγαλύτερο τμήμα υδάτων του ισημερινού στον Κεντρικό Ειρηνικό ωκεανό.

Είναι επίσης μία χώρα σε μεγάλο κίνδυνο. Η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται και το Κιριμπάτι, μαζί με άλλα 42 κράτη στον κόσμο, θα βρίσκονται κάτω από το νερό μέσα σε 50 με 100 χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας από την θερμική αύξηση και το λιώσιμο του γλυκού νερού στον ωκεανό. Τα νησιά βρίσκονται μόνο ένα με δύο μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Ορισμένα από αυτά ήδη έχουν βυθιστεί. Και αυτά τα νησιά αντιμετωπίζουν ένα σοβαρό πρόβλημα. Εμείς ως ένας πλανήτης έχουμε ένα πρόβλημα. Τι θα κάνουμε με τους μετανάστες συνανθρώπους μας που δεν έχουν πλέον σπίτι στον πλανήτη; Ο πρόεδρος των Μαλδίβων συγκάλεσε ένα ψεύτικο υποθαλάσσιο συμβούλιο πρόσφατα για να δείξει τη φοβερή κατάσταση των χωρών αυτών. Άρα είναι κάτι στο οποίο πρέπει να εστιάσουμε. Αλλά πίσω στα νησιά Φοίνιξ, που είναι το θέμα της ομιλίας αυτής.

Αφού επέστρεψα, είπα εντάξει, αυτό που βρήκαμε είναι εκπληκτικό. Θα ήθελα να πάω πίσω και να το μοιραστώ με την κυβέρνηση του Κιριμπάτι που βρίσκεται στο Ταράουα, τη δυτική νησιωτική ομάδα. Άρχισα να επικοινωνώ μαζί τους -- επειδή μου το είχαν επιτρέψει να το κάνω αυτό -- και είπα "Θέλω να έρθω να σας πω τι βρήκαμε". Και για κάποιο λόγο δεν ήθελαν να πάω, ή ήταν δύσκολο να βρεθεί χρόνος και τόπος και πήρε λίγο καιρό, αλλά τελικά είπαν "Εντάξει, έλα. Αλλά αν έρθεις, πρέπει να κεράσεις μεσημεριανό σε όσους έρθουν στο σεμινάριο". Είπα "Εντάξει, θα κεράσω μεσημεριανό. Ας πάρει ο καθένας ό,τι θέλει". Έτσι, ο Ντέιβιντ Ομπούρα, ένας βιολόγος κοραλλιών, κι εγώ πήγαμε στο Ταράουα, και κάναμε μία δίωρη παρουσίαση για τα ευρήματά μας στα νησιά Φοίνιξ. Και η χώρα δεν τα ήξερε αυτά. Δεν είχαν ποτέ στοιχεία της περιοχής. Δεν είχαν ποτέ πληροφορίες από τα νησιά Φοίνιξ. Μετά την ομιλία, ο υπουργός αλιείας ήρθε σε μένα και μου είπε "Γκρεγκ, αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι ο πρώτος επιστήμονας που επέστρεψε και μας είπε τι έκανε;" Είπε "Συχνά επιτρέπουμε να γίνουν έρευνες στα νερά μας, αλλά συνήθως δεχόμαστε ένα σημείωμα δύο με τρία χρόνια μετά, ή μία ανατύπωση. Εσύ είσαι ο πρώτος που επέστρεψε και μας είπε τι έκανε. Και το εκτιμούμε αυτό. Θα σε κεράσουμε μεσημεριανό σήμερα. Είσαι ελεύθερος και για δείπνο;"

Και ήμουν ελεύθερος και για δείπνο όπου πήγα με τον υπουργό αλιειίας του Κιριμπάτι. Και κατά τη διάρκεια του δείπνου έμαθα ότι το Κιριμπάτι έχει ως κύρια πηγή εσόδων -- είναι μία πολύ φτωχή χώρα -- αλλά το μικρό έσοδο που έχει είναι να πουλάει το δικαίωμα σε ξένα κράτη να ψαρεύουν στα ύδατά του γιατί το Κιριμπάτι δεν έχει τη δυνατότητα να το κάνει μόνο του. Και η συμφωνία είναι ότι η χώρα που αλιεύει δίνει στο Κιριμπάτι το 5% της τελικής αξίας. Άρα, αν οι ΗΠΑ παίρνουν αστακούς αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων, το Κιριμπάτι παίρνει $50.000. Δεν μου φαίνεται πολύ καλή συμφωνία. Έτσι ρώτησα τον υπουργό το εξής: "Θα σκεφτόσασταν μία κατάσταση όπου θα συνεχίζατε να παίρνετε χρήματα -- κάναμε τις πράξεις και είδαμε ποια είναι η αξία της πρώτης ύλης -- αλλά θα αφήσετε τα ψάρια και τους καρχαρίες και τις γαρίδες στο νερό;" Σταμάτησε και είπε "Ναι, θα το θέλαμε αυτό για να λύσουμε το πρόβλημα υπεραλίευσης, και νομίζω θα το λέγαμε αδειοδότηση ανάστροφης αλιείας". Δημιούργησε τον όρο αδειοδότηση ανάστροφης αλιείας. Είπα, "Ναι, μία αδειοδότηση ανάστροφης αλιείας".

Φύγαμε εκείνο το βράδυ χωρίς να ξέρουμε πώς να προχωρήσουμε. Πήγα πίσω στις ΗΠΑ και άρχισα να ψάχνω για να δω αν μπορούσα να βρω παραδείγματα όπου είχαν δοθεί αδειοδοτήσεις ανάστροφης αλιείας. Και δεν υπήρχε τίποτα αντίστοιχο. Δεν υπήρχαν συμφωνίες όπου οι χώρες αποζημιώνονταν για τη μη αλίευση. Είχε γίνει στην ξηρά, σε τροπικά δάση της Νοτίου Αμερικής και Αφρικής, όπου οι ιδιοκτήτες γης πληρώνονταν για να μην κόβουν τα δέντρα τους. Και η Διεθνής Προστασία είχε κάνει ορισμένες από τις συμφωνίες αυτές. Έτσι πήγα στη Διεθνή Προστασία και τους πήρα ως συνεργάτες, και μπήκα στη διαδικασία αξιολόγησης των ψαριών, για να αποφασίσουμε πόσα θα έπρεπε να πάρει το Kiribati, ποια είδη ψαριών υπήρχαν, πήρα πολλούς άλλους συνεργάτες -- την κυβέρνηση της Αυστραλίας, την κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας, την Παγκόσμια Τράπεζα. Το Ίδρυμα Oak και το National Geographic είναι επίσης χρηματοδότες αυτού. Και ουσιαστικά ιδρύσαμε το πάρκο με βάση τα λεφτά που αντιστοιχούσαν στις χαμένες αδειοδοτήσεις αλίευσης αυτής της φτωχής χώρας για να διατηρηθεί ανέπαφη η περιοχή.

Στα μισά της διαδικασίας αυτής, συνάντησα τον πρόεδρο του Κιριμπάτι, τον πρόεδρο Ανότε Τονγκ -- είναι πολύ σημαντικός ηγέτης, πραγματικός οραματιστής που κοιτάει μπροστά -- και μου είπε δύο πράγματα όταν τον πλησίασα. Είπε "Γκρεγκ, δύο πράγματα θα ήθελα να κάνεις. Πρώτον, να θυμάσαι ότι είμαι πολιτικός, άρα πρέπει να συνεργαστείς με τους υπουργούς μου και να πείσεις το λαό του Κιριμπάτι ότι η ιδέα αυτή είναι καλή. Δεύτερον, θέλω να δημιουργήσεις αρχές που θα ξεπεράσουν τη δική μου προεδρία. Δε θέλω να κάνουμε κάτι τέτοιο αν εξαφανιστεί την επομένη που θα χάσω τις εκλογές". Έτσι, είχαμε πολύ δυνατή ηγεσία, πολύ καλό όραμα και πολλή επιστήμη, πολλούς δικηγόρους. Πολλά βήματα πάρθηκαν για να πετύχουμε αυτό το πράγμα. Και ήταν κυρίως γιατί το Κιριμπάτι κατάλαβε ότι ήταν προς το συμφέρον τους αυτό. Κατάλαβαν ότι ήταν κοινός σκοπός που είχαν με την κοινότητα προστασίας.

Τότε το 2002, ενώ συνέβαιναν αυτά, τα κοράλλια στα νησιά Φοίνιξ άσπρισαν. Έχουμε μία πρώτη ύλη που προσπαθούμε να σώσουμε και τελικά, έχουμε την πιο θερμή περίοδο στην καταγεγραμμένη ιστορία. Ο ωκεανός θερμάνθηκε όπως γίνεται κάποιες φορές και το επίκεντρο εμφανίστηκε και έμεινε στα νησιά Φοίνιξ για έξι μήνες. Για έξι μήνες είχε πάνω από 32 βαθμούς Κελσίου. Και ουσιαστικά σκότωσε το 60% των κοραλλιών. Έτσι, είχαμε μία προστατευόμενη περιοχή που τώρα φαινόταν νεκρή, σε ό,τι αφορά τα κοράλλια. Φυσικά, οι βαθύτερες περιοχές και τα ανοιχτά νερά ήταν εντάξει, αλλά τα κοράλλια, που όλοι θέλουν να τα βλέπουν, είχαν πρόβλημα. Τα καλά νέα είναι ότι επανήλθαν και γίνεται με γοργό ρυθμό, γρηγορότερα από οποιονδήποτε ύφαλο έχουμε μελετήσει. Η φωτογραφία αυτή λήφθηκε από τον Μπράιαν Σκέρυ λίγους μήνες πριν, όταν επιστρέψαμε στα νησιά Φοίνιξ και ανακαλύψαμε ότι, επειδή είναι προστατευόμενη περιοχή και έχει υγιείς πληθυσμούς ψαριών που κρατούν σε χαμηλή πυκνότητα τα φύκη και τον υπόλοιπο ύφαλο υγιή, τα κοράλλια αναπτύσσονται γρήγορα. Είναι σαν ένας άνθρωπος που έχει πολλές ασθένειες, είναι δύσκολο να γίνει καλά, μπορεί να πεθάνει, αλλά αν είχε μόνο μία ασθένεια να αντιμετωπίσει, μπορούσε να γίνει καλά. Και αυτή είναι η ιστορία με τη θέρμανση της κλιματικής αλλαγής. Είναι η μόνη απειλή, το μόνο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ύφαλος. Δεν υπήρχε αλιεία, ούτε μόλυνση, ούτε παράκτια ανάπτυξη και ο ύφαλος αναρρώνει πλήρως.

Τώρα θυμάμαι εκείνο το δείπνο με τον υπουργό αλιείας 10 χρόνια πριν όταν πρωτοαναφέραμε το πρόβλημα αυτό και αναθάρρησα και είπα "Νομίζω ότι η κοινότητα προστασίας μπορεί να εναγκαλίσει την ιδέα αυτή, υπουργέ". Σταμάτησε, σταύρωσε τα χέρια και είπε "Ναι, Γκρεγκ, αλλά ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες" είπε. Και είχε δίκιο. Τα τελευταία 10 χρόνια αντιμετωπίζουμε λεπτομέρεια πάνω στη λεπτομέρεια, από τη δημιουργία νομοθεσίας μέχρι πολλαπλές ερευνητικές αποστολές, προγράμματα επικοινωνίας, όπως είπα, ομάδες δικηγόρων, μνημόνια συμφωνίας, τη δημιουργία του Συμβουλίου Νήσων Φοίνιξ. Και τώρα είμαστε στη φάση έγερσης κεφαλαίου. Το Κιριμπάτι πάγωσε τις διαδικασίες αλίευσης στην παρούσα φάση ενώ μαζεύουμε το κεφάλαιο. Μόλις είχαμε το πρώτο Συμβούλιο στα Νησιά Φοίνιξ πριν τρεις εβδομάδες. Άρα είναι μία πλήρως λειτουργική ενεργή οντότητα που διαπραγματεύεται την αδειοδότηση ανάστροφης αλίευσης με τη χώρα. Και το Συμβούλιο έχει την αδειοδότηση αυτή και πληρώνει τη χώρα για αυτό. Άρα, είναι ένα πολύ γερό, καλοσχηματισμένο σύστημα σε γερές βάσεις. Και δημιουργήθηκε από το μηδέν και αυτό ήταν πολύ σημαντικό, να διασφαλιστεί εξ αρχής. Έτσι, οι προϋποθέσεις επιτυχίας βρίσκονται εδώ. Μπορείτε να τις διαβάσετε. Αλλά θα έλεγα ότι το σημαντικότερο ήταν η δουλειά μέσα στις δυνάμεις της αγοράς της όλης κατάστασης. Και αυτό σιγούρεψε ότι μπορούσαμε να το προχωρήσουμε και θα ήταν τόσο υπέρ του Κιριμπάτι όσο και υπέρ του υπόλοιπου κόσμου.

Και θα σας αφήσω με μία τελική εικόνα, πώς θα το επεκτείνουμε όλο αυτό; Πώς θα κάνουμε το όνειρο της Σύλβιας πραγματικότητα; Πού θα το πάμε αυτό; Να ο Ειρηνικός που διαθέτει τεράστιες προστατευόμενες περιοχές. Και όπως βλέπετε, έχουμε μπαλώματα στον ωκεανό. Σας περιέγραψα την ιστορία πίσω από την ορθογώνια περιοχή στο κέντρο, τα νησιά Φοίνιξ, αλλά κάθε άλλο πράσινο μπάλωμα στο χάρτη έχει τη δική του ιστορία. Και αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα είναι να δούμε όλο τον Ειρηνικό Ωκεανό, στην ολότητά του και να κάνουμε ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών κατά μήκος του Ειρηνικού ώστε να προστατεύουμε και να διατηρούμε τον μεγαλύτερο ωκεανό του πλανήτη μας στο εξής.

Σας ευχαριστώ πολύ.