Ντέιβιντ Κάμερον: Η νέα εποχή διακυβέρνησης

Κάποτε κάποιος είπε ότι "η πολιτική είναι η σόουμπιζ για τους άσχημους". Με αυτή την έννοια, αισθάνομαι ότι μου ταιριάζει. Σκέφτομαι επίσης την τιμή που μου δίνεται, ως πολιτικός, να δίνω ομιλία στο TED, ειδικά εδώ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η φήμη της πολιτικής, με το σκάνδαλο των δαπανών, έχει καταποντιστεί.

Ακουγόταν μάλιστα πρόσφατα ότι οι επιστήμονες σκέφτονταν πραγματικά να αντικαταστήσουν τα ποντίκια στα πειράματά τους με πολιτικούς. Όταν κάποιος ρώτησε "Γιατί;" του απάντησαν "γιατί δεν έχουμε έλλειψη σε πολιτικούς. Κανείς δεν ενδιαφέρεται τι θα απογίνουν. Και στο κάτω-κάτω, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που τα ποντίκια δεν θα έκαναν". (Γέλια)

Τώρα, επειδή ξέρω πόσο σας αρέσουν τα στοιχεία, θα ξεκινήσω με ένα σλάιντ γεμάτο στοιχεία. Αυτό, πιστεύω, είναι το σημαντικότερο που θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη στη βρετανική ή αμερικανική πολιτική, δηλαδή, ότι μας έχουν τελειώσει τα χρήματα. Έχουμε τεράστια ελλείμματα προϋπολογισμού. Αυτός είναι ο παγκόσμιος δείκτης δημοσίου χρέους μου και όπως βλέπετε, δείχνει 32 τρις και ανεβαίνει.

Και μας αυτό οδηγεί στο να κατανοήσουμε απλά ότι δεν υπάρχει άλλο ζήτημα στην πολιτική σήμερα πιο σημαντικό, από το πώς θα κάνουμε τα πράγματα καλύτερα χωρίς να ξοδέψουμε περισσότερα χρήματα. Γιατί δεν θα υπάρχουν πολλά χρήματα για τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών ή για τη βελτίωση της διακυβέρνησης, ή πολλών άλλων πραγμάτων για τα οποία μιλούν οι πολιτικοί. Από εκεί και πέρα, εάν πιστεύετε ότι τα πάντα έχουν να κάνουν με το χρήμα, ότι μπορείς να μετρήσεις την επιτυχία στις δημόσιες υπηρεσίες στην υγεία, την παιδεία και την αστυνόμευση ξοδεύοντας περισσότερα, ότι μπορείς να μετρήσεις την πρόοδο ξοδεύοντας χρήματα, θα περάσεις μάλλον άσχημα.

Αν πιστεύεις όμως ότι έχουν σημασία πολλά άλλα πράγματα για την ευημερία, όπως οι οικογενειακές σχέσεις, η φιλία, η κοινωνία, οι αξίες σου, τότε, πραγματικά, αυτή είναι η σωστή στιγμή για να ασχοληθείς με την πολιτική. Το πραγματικά απλό επιχείρημα που θέλω να τονίσω απόψε, ένα πραγματικά ξεκάθαρο επιχείρημα είναι ότι, εάν συνδυάσουμε τη σωστή πολιτική φιλοσοφία, τη σωστή σκέψη, με την απίστευτη επανάσταση των πληροφοριών που συμβαίνει, και την οποία όλοι σας γνωρίζετε πολύ καλύτερα από εμένα, τότε πιστεύω ότι η ευκαιρία είναι ιδανική για να φτιάξουμε νέα πολιτική, νέες μορφές διακυβέρνησης, νέες δημόσιες υπηρεσίες, και να επιτύχουμε αυτό που δείχνει το σλάιντ, μια μεγάλη αύξηση της ευημερίας μας. Αυτό το επιχείρημα θέλω να τονίσω απόψε.

Ας ξεκινήσουμε από την πολιτική φιλοσοφία. Δεν ισχυρίζομαι καθόλου ότι οι Συντηρητικοί της Βρετανίας έχουν όλες τις απαντήσεις. Φυσικά και δεν τις έχουμε. Πιστεύω όμως ότι στην καρδιά της συντηρητικής φιλοσοφίας βρίσκονται δυο πράγματα που είναι πολύ σχετικά με την όλη συζήτηση σήμερα. Το πρώτο είναι ότι πιστεύουμε ότι εάν δώσεις στο λαό περισσότερη δύναμη και έλεγχο στις ζωές των ανθρώπων, εάν δώσεις στους ανθρώπους περισσότερες επιλογές, εάν τους βάλεις στη θέση του οδηγού, τότε πραγματικά, μπορείς να δημιουργήσεις μια ισχυρότερη και καλύτερη κοινωνία. Και εάν συνδυάσεις το γεγονός αυτό με την απίστευτη αφθονία πληροφοριών που έχουμε σήμερα στον κόσμο μας, πιστεύω ότι μπορείς, όπως είπα, να αλλάξεις εντελώς την πολιτική, τη διακυβέρνηση, τις δημόσιες υπηρεσίες.

Το δεύτερο που πιστεύουμε είναι να σεβόμαστε την προδιάθεση της ανθρώπινης φύσης. Η πολιτική και οι πολιτικοί είναι επιτυχημένοι μόνο εάν πραγματικά αντιμετωπίζουν τον άνθρωπο όπως είναι, και όχι όπως θα ήθελαν να είναι. Τώρα, εάν συνδυάσετε αυτή την πολύ απλή, πολύ συντηρητική σκέψη του σεβασμού στην ανθρώπινη φύση με όλες τις εξελίξεις στη συμπεριφορική χρηματοοικονομική, για τις οποίες μόλις ακούσαμε, πάλι, πιστεύω μπορεί να επιτευχθεί πραγματική άνοδος της ευημερίας, της ευτυχίας, σε μια ισχυρότερη κοινωνία χωρίς απαραίτητα να πρέπει να ξοδεύουμε πολύ περισσότερα χρήματα.

Γιατί πιστεύω ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να τονιστεί αυτό; Πολύ φοβάμαι ότι θα πρέπει να υποστείτε ένα σύντομο, περιεκτικό μάθημα ιστορίας για τις λεγόμενες τρεις καμπές στην ιστορία, την προ-γραφειοκρατική εποχή, τη γραφειοκρατική εποχή και την εποχή του σήμερα, κατά τη γνώμη μου τη μετα-γραφειοκρατική εποχή. Ένας απλούστερος τρόπος να το συλλάβουμε είναι ότι περάσαμε από ένα κόσμο τοπικού ελέγχου, σε ένα κόσμο κεντρικού ελέγχου, ενώ σήμερα έχουμε να κάνουμε με ένα κόσμο ελέγχου από το λαό. Τοπική ισχύς, κεντρική ισχύς και τώρα λαϊκή ισχύς.

Κι εδώ βλέπετε το βασιλιά Κνουτ, πριν από χίλια χρόνια. Πίστευε ότι μπορούσε να αλλάξει τη φορά των κυμάτων. Δεν τα κατάφερε. Δε μπορούσε να αλλάξει τη φορά πολλών πραγμάτων, γιατί αν βασίλευες πριν από χίλια χρόνια, όταν ήθελες ώρες ατελείωτες και εβδομάδες να διασχίσεις την ίδια σου τη χώρα, δεν υπήρχαν και πολλά που μπορούσες να ελέγξεις. Δεν έλεγχες την αστυνόμευση, τη δικαιοσύνη, την παιδεία, την υγεία, την πρόνοια. Μπορούσες μόνο να κάνεις πόλεμο και αυτό ήταν όλο σχεδόν. Αυτή ήταν η προ-γραφειοκρατική εποχή, μια εποχή όπουόλα έπρεπε να είναι τοπικά. Ο τοπικός έλεγχος ήταν απαραίτητος γιατί δεν υπήρχαν εθνικά διαθέσιμες πληροφορίες καθώς τα ταξίδια ήταν περιορισμένα. Αυτή ήταν λοιπόν η προ-γραφειοκρατική εποχή.

Επόμενο κεφάλαιο στο ψυχρό μάθημα ιστορίας, η ωραία εικόνα της βρετανικής βιομηχανικής επανάστασης. Ξαφνικά, ήταν δυνατές όλες οι μεταφορές, τα ταξίδια, οι πληροφορίες γεγονός που γέννησε αυτό που ονομάζω γραφειοκρατική εποχή. Ας ελπίσουμε ότι το σλάιντ θα αλλάξει όμοφρα. Να 'μαστε λοιπόν. Ξαφνικά, έχουμε το μεγάλο, ισχυρό, κεντρικό κράτος. Ήταν δυνατό, χωρίς να σημαίνει ότι αυτό γινόταν, να οργανωθεί η υγειονομική περίθαλψη, η παιδεία, η αστυνόμευση, η δικαιοσύνη. Ήταν λοιπόν ο κόσμος όπως θα έλεγα της κεντρικής ισχύος και όχι της τοπικής. Απομυζούσε όλη τη δύναμη των τοπικών κοινοτήτων. Ήταν σε θέση να το κάνει αυτό.

Το επόμενο σημαντικό στάδιο, το οποίο όλοι γνωρίζετε καλά, ήταν η μαζική επανάσταση των πληροφοριών. Σκεφτείτε απλά ένα γεγονός. Πριν από 100 χρόνια, για να στείλεις αυτές τις 10 λέξεις, χρειαζόσουν 50 δολάρια. Τώρα, είμαστε όλοι συνδεδεμένοι με το Λονγκ Μπιτς και παντού, και με όλες αυτές τις μυστικές τοποθεσίες για ένα κλάσμα αυτού του κόστους, ενώ είναι δυνατή η αποστολή και λήψη τεράστιων ποσοτήτων πληροφοριών χωρίς να κοστίζει τίποτα. Έτσι σήμερα ζούμε στην μετα-γραφειοκρατική εποχή, όπου είναι δυνατή η γνήσια λαϊκή ισχύς,

Τώρα, τι σημαίνει αυτό για την πολιτική, για τις δημόσιες υπηρεσίες, για τη διακυβέρνησή μας; Σίγουρα στο λίγο χρόνο που έχω, δε μπορώ να δώσω άπειρα παραδείγματα, αλλά θα σας μιλήσω για το πώς μπορεί να αλλάξει η ζωή μας. Αυτό είναι κατά κάποιο τρόπο προφανές, αν σκεφτείτε πώς έχουμε αλλάξει όλοι μας στον τρόπο που ψωνίζουμε, που ταξιδεύουμε, που κάνουμε τις δουλειές μας. Αυτό έχει ήδη συμβεί, η επανάσταση στις πληροφορίες και το διαδίκτυο έχει ήδη διεισδύσει στις κοινωνίες μας με πολλούς τρόπους, αλλά δεν έχει ακόμα πλήρως επηρεάσει τη διακυβέρνησή μας.

Πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό; Πιστεύω λοιπόν ότι υπάρχουν τρεις κυρίως τρόποι για να δούμε τεράστια διαφορά, στη διαφάνεια, στις μεγαλύτερες επιλογές και στη λογοδοσία, ώστε να δοθεί στο λαό γνήσια ισχύς. Ως προς τη διαφάνεια, αυτή είναι μία από τις αγαπημένες μου ιστοσελίδες, η Πύλη Υπευθυνότητας του Μισούρι. Παλιότερα, οι πληροφορίες τηρούνταν μόνο από την κυβέρνηση, ενώ μόνο λίγοι αιρετοί μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες να τις αμφισβητήσουν και να τις διαψεύσουν. Σήμερα, σε ένα δικτυακό τόπο, σε μια πολιτεία της Αμερικής, κάθε δολάριο που ξοδεύει η τοπική κυβέρνηση μπορεί να αναζητηθεί, να αναλυθεί και να ελεχθεί.

Σκεφτείτε πόσο μεγάλη αλλαγή επιφέρει κάτι τέτοιο. Όποια επιχείρηση επιθυμεί να υποβάλλει προσφορά για δημόσια σύμβαση μπορεί να δει το ύψος της τρέχουσας δαπάνης. Για όποιον σκέφτεται, θα μπορούσα να κάνω αυτή την υπηρεσία καλύτερα, φθηνότερα, όλα βρίσκονται στη διάθεσή του. Μόλις που έχουμε αρχίσει, στη διακυβέρνηση και την πολιτική, να οσφραινόμαστε αυτά που κάνουν όσοι ασχολούνται με το εμπόριο με την επανάσταση των πληροφοριών. Ετσι, η πλήρης διαφάνεια θα αποτελέσει τεράστια διαφορά. Σε αυτή τη χώρα, εάν κερδίσουμε τις εκλογές, θα κάνουμε όλες τις κρατικές δαπάνες άνω των 25000 στερλίνων διαφανείς και διαθέσιμες στο διαδίκτυο, για να μπορούν να αναζητηθούν από όλους. Θα κάνουμε κάθε σύμβαση και αυτό το ανακοινώνουμε σήμερα, διαθέσιμη στο διαδίκτυο, ώστε να μπορεί ο καθένας να δει τους όρους και τις προϋποθέσεις της, με αποτέλεσμα πολύ υψηλή αξία ως προς την τιμή, αλλά και τεράστια ενίσχυση, πιστεύω, της ευημερίας.

Επιλογές. Σήμερα όλοι ψωνίζετε, συγκρίνετε τιμές και κάνετε τα πάντα στο διαδίκτυο κι όμως η επανάσταση αυτή μόλις που έχει θίξει την επιφάνεια δημόσιων υπηρεσιών, όπως η παιδεία, η υγεία ή η αστυνόμευση, ενώ οι αλλαγές που θα δούμε θα είναι μαζικές. Θα πρέπει να κάνουμε αυτή την αλλαγή με την επανάσταση πληροφοριών στη χώρα μας, με ιστοσελίδες υγείας που θα επιτρέπουν αναζήτηση, ώστε να μπορείτε να δείτε τι λειτουργεί σωστά, τα ιατρικά αρχεία, το πόσο καθαρά είναι τα νοσοκομεία, ποιος είναι καλύτερος στον έλεγχο μολύνσεων, όλα τα στοιχεία που κάποτε φυλάσσονταν στο Υπουργείο Υγείας είναι σήμερα ανοιχτά σε όλους μας.

Και η τρίτη από αυτές τις μεγάλες αλλαγές, η λογοδοσία. Αυτή πιστεύω είναι μια τεράστια αλλαγή. Βλέπετε ένα χάρτη εγκλημάτων. Είναι ένας χάρτης εγκληματικότητας του Σικάγου. Έτσι, αντί να έχει μόνο η αστυνομία στη διάθεσή της πληροφορίες σχετικά με τα εγκλήματα που διαπράττονται και τον τόπο, και πρέπει να απασχολούμε άτομα στην κυβέρνηση που ελέγχουν την αστυνομία και την καλούν να λογοδοτήσει, ξαφνικά, μας δίνεται μια τεράστια ευκαιρία για λαϊκή δύναμη, όπου εμείς, ως πολίτες, θα μπορούμε να δούμε τι εγκλήματα διαπράττονται, που, πότε και από ποιόν, και να αποδίδουμε ευθύνες στην αστυνομία. Όπως βλέπεται, αυτό μοιάζει λίγο με καπέλο του σεφ, αλλά πρόκειται ουσιαστικά για βιαιοπραγία, με το μπλε χρώμα. Μπορείτε να δείτε τι έγκλημα διαπράττεται και που και έχετε τη δυνατότητα να καταστήσετε το αστυνομικό τμήμα υπεύθυνο. Έτσι τα τρία αυτά εργαλεία, η διαφάνεια, η λογοδοσία και οι επιλογές, θα κάνουν τεράστια διαφορά.

Μίλησα όμως και για μια άλλη αρχή που θα πρέπει πιστεύω να μας απασχολήσει, δηλαδή να κατανοήσουμε τους ανθρώπους, να αναγνωρίσουμε ότι εάν σεβόμαστε την προδιάθεση της ανθρώπινης φύσης μπορούμε να επιτύχουμε πολλά περισσότερα. Σήμερα, συμβαίνει μια πραγματική επανάσταση όσον αφορά την κατανόηση γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται κατά τον τρόπο που το κάνουν, και είναι η ευκαιρία να αξιοποιήσουμε ευρύτερα τη γνώση και τις πληροφορίες. Συνεργαζόμαστε με ορισμένους από αυτούς τους ανθρώπους, ορισμένοι μας παρέχουν συμβουλές, όπως ειπώθηκε, προσπαθώντας να κάνουμε όλες τις εμπειρίες πράξη.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα που πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά απλό και μου αρέσει. Θέλουμε οι άνθρωποι να γίνουν πιο αποδοτικοί ενεργειακά. Γιατί; Γιατί έτσι μειώνεται η έλλειψη καυσίμων, μειώνονται οι λογαριασμοί, ενώ συγχρόνως περιορίζονται οι εκπομπές άνθρακα. Πώς το κάνουμε αυτό; Υπήρξαν στο παρελθόν πολλές κρατικές ενημερωτικές εκστρατείες που σας έλεγαν να σβήνετε τα φώτα όταν φεύγετε από το σπίτι. Μέχρι και ένας υπουργός μας είπε να βουρτσίζουμε τα δόντια μας στο σκοτάδι. Δε νομίζω όμως ότι είχαν μεγάλη διάρκεια. Δείτε τι κάνει αυτό, ένα απλό παράδειγμα συμπεριφορικής οικονομίας. Ο καλύτερος τρόπος να πείσουμε κάποιον να περιορίσει το λογαριασμό του ηλεκτρικού είναι να του δείξουμε τι ξοδεύει, τι ξοδεύουν οι γείτονές του, και στη συνέχεια, τι ξοδεύει ένας ενεργειακά ευαισθητοποιημένος γείτονας. Αυτού του είδους η συμπεριφορική οικονομία μπορεί να αλλάξει δραστικά τη συμπεριφορά των ανθρώπων όπως δε μπορεί καμία απειλή και καμία πληροφορία και καμία πίεση από κυβερνήσεις. Άλλο παράδειγμα, η ανακύκλωση. Όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει να ανακυκλώνουμε περισσότερο. Πώς θα συμβεί αυτό; Η εμπειρία από την Αμερική δείχνει ότι εάν πληρώνουμε τους ανθρώπους για ανακύκλωση, εάν δίνουμε καρότα, αντί να κρατάμε μαστίγια, μπορούμε να αλλάξουμε συμπεριφορές.

Τι σημαίνουν όλα αυτά λοιπόν; Εδώ είναι οι δύο πιο αγαπημένες μου ομιλίες των ΗΠΑ τα τελευταία 50 χρόνια. Προφανώς, η μια είναι του Τζον Φ. Κένεντι με την απίστευτα απλή και δυνατή γλώσσα, "Μην αναρωτιέστε τι μπορεί να κάνει η χώρα σας για εσάς, αναρωτηθείτε τι μπορείτε εσείς να κάνετε για τη χώρα σας", ένα εξαιρετικά ευγενές αίσθημα. Ωστόσο, όταν έδωσε αυτή την ομιλία, τι μπορούσαμε να κάνουμε για να οικοδομήσουμε μια ισχυρότερη, καλύτερη κοινωνία; Μπορούσε κανείς να πολεμήσει για τη χώρα του, να πεθάνει για τη χώρα του, να υπηρετήσει στις δημόσιες υπηρεσίες της χώρας του, αλλά δεν είχε πραγματικά την πληροφόρηση και τη γνώση, καθώς και τη δυνατότητα να βοηθήσει στο χτίσιμο μιας ισχυρότερης κοινωνίας όπως συμβαίνει σήμερα.

Μια ακόμα πιο αξιοθαύμαστη ομιλία κατά την γνώμη μου, από την οποία θα διαβάσω ένα μεγάλο απόσπασμα, και η οποία συνοψίζει όσα είπα στην αρχή σχετικά με την πίστη μου ότι στη ζωή δεν υπάρχουν μόνο τα χρήματα, και ότι δεν πρέπει μόνο να μετράμε τα χρήματα, είναι η υπέροχη περιγραφή του Ρόμπερτ Κένεντι γιατί το ακαθάριστο εθνικό προϊόν καθρεφτίζει τόσο λίγα. "Δεν καθρεφτίζει την υγεία των παιδιών μας, την ποιότητα της παιδείας τους, ή τη χαρά του παιχνιδιού τους. Δεν μιλάει για την ομορφιά της ποίησης ή τη δύναμη των γάμων μας, για την ευφυία των δημόσιων διαλόγων μας. Δεν μετρά ούτε το πνεύμα, ούτε το κουράγιο μας, ούτε τη σοφία, ούτε τη μάθησή μας, ούτε τη συμπόνοια, ούτε την αφοσίωση στη χώρα μας. Με λίγα λόγια, μετρά τα πάντα, εκτός από εκείνα που δίνουν νόημα στη ζωή μας".

Και πάλι, ένα αίσθημα τόσο ευγενές και σωστά εκφρασμένο 40 χρόνια πριν, και ένα όμορφο όνειρο 40 χρόνια πριν, αλλά σήμερα με τις ραγδαίες εξελίξεις στην πληροφορική, με τις μαζικές αλλαγές στη συμπεριφορική οικονομία, με όσα γνωρίζουμε για το πώς θα προαχθεί η ευημερία, εάν συνδυάσουμε αυτή τη διορατικότητα, δίνοντας δύναμη στο λαό και χρησιμοποιώντας πληροφορίες για το σκοπό αυτό, και αξιοποιώντας τη γνώση του να σεβόμαστε την ανθρώπινη φύση, ενώ συγχρόνως θα καταλαβαίνουμε γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται έτσι, είναι ένα όνειρο που μπορεί σήμερα να υλοποιηθεί πιο εύκολα απ' όταν δόθηκε αυτή η ωραία ομιλία, 40 χρόνια πριν.

Σας ευχαριστώ. (Χειροκροτήματα)