Ο Μπάρι Σγουάρτζ μιλά για την απώλεια της σοφίας

Στην ομιλία της ορκωμοσίας του, ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, απηύθυνε έκκληση να δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας καθώς προσπαθούμε να απαλλαγούμε από την τρέχουσα οικονομική κρίση. Αλλά σε τι απηύθυνε την έκκλησή του; Ευτυχώς, δεν ακολούθησε τα βήματα του προκατόχου του, να μας πει να πάμε για ψώνια. Ούτε μας είπε "Εμπιστευτείτε μας. Εμπιστευτείτε τη χώρα σας". "Επενδύστε, επενδύστε, επενδύστε". Αντίθετα μας είπε να αφήσουμε στην άκρη τις παιδιάστικες συμπεριφορές. Και απευθύνθηκε στη αρετή. Η αρετή είναι παλιομοδίτικη λέξη. Μοιάζει λίγο παράταιρη σε ένα μοντέρνο περιβάλλον, σαν το δικό μας. Εξάλλου, κάποιοι ίσως αναρωτιέστε, τι στο καλό σημαίνει;

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με ένα παράδειγμα. Αυτή είναι η περιγραφή του επαγγέλματος, του νοσοκομειακού επιστάτη που αναδύεται στην οθόνη. Κάθε αντικείμενό της, δεν προκαλεί έκπληξη. Υπάρχουν πράγματα που θα περιμέναμε: Το σφουγγάρισμα, το σκούπισμα, το άδειασμα των σκουπιδιών, ο ανεφοδιασμός. Μπορεί να προκαλεί έκπληξη πόσα πράγματα υπάρχουν, αλλά δεν προκαλεί έκπληξη, το ποια είναι αυτά. Αλλά αυτό που θέλω να προσέξετε είναι το ακόλουθο: Παρόλο που είναι μια πολύ μεγάλη λίστα, δεν υπάρχει ούτε ένα αντικείμενο που να αφορά άλλον άνθρωπο. Ούτε ένα. Η δουλειά του επιστάτη μπορεί να εφαρμοστεί το ίδιο στο νεκροθάλαμο και στο νοσοκομείο.

Παρ' όλ' αυτά, όταν κάποιοι ψυχολόγοι πήραν συνέντευξη από νοσοκομειακούς επιστάτες ώστε να έχουν μια εικόνα της αντίληψής τους για τη δουλειά τους, συνάντησαν τον Μάικ, που τους είπε πως σταμάτησε να σφουγγαρίζει το πάτωμα όταν ο κ. Τζόουνς, άρχισε να σηκώνεται από το κρεββάτι του για να κάνει μερικές ασκήσεις, ώστε να ανακτήσει τη δύναμή του, περπατώντας πάνω-κάτω στο διάδρομο. Και η Τσαρλίν, τους είπε πώς αγνόησε τις νουθεσίες του διευθυντή της και δεν σκούπισε την αίθουσα επισκεπτών επειδή διέμεναν εκεί μέλη οικογενειών όλη την ημέρα, κάθε μέρα και εκείνη την ώρα, έπαιρναν έναν υπνάκο. Συνάντησαν και τον Λουκ, που σφουγγάρισε δυο φορές το δωμάτιο ενός νέου σε κωματώδη κατάσταση επειδή ο πατέρας του που ξενυχτούσε στο πλευρό του έξι μήνες, δεν τον είχε δει την πρώτη φορά και είχε θυμώσει. Αυτή η συμπεριφορά των επιστατών, των τεχνικών, των νοσοκόμων και αν είμαστε τυχεροί, κάπου-κάπου και των ιατρών, δεν κάνει απλά τους ανθρώπους να νιώθουν λίγο καλύτερα, αλλά βελτιώνει την ποιότητα της φροντίδας των ασθενών και επιτρέπει στα νοσοκομεία να λειτουργούν καλύτερα.

Δεν είναι όλοι οι επιστάτες έτσι φυσικά. Αλλά αυτοί που είναι έτσι, σκέφτονται πως τέτοιου είδους ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις που περιλαμβάνουν καλοσύνη, φροντίδα και συναισθηματική συμμετοχή είναι ένα σημαντικό κομμάτι της εργασίας. Παρ' όλ' αυτά, η περιγραφή της δουλειάς τους, δεν περιέχει ούτε μια λέξη που να αφορά ανθρώπους. Αυτοί οι επιστάτες έχουν την ηθική θέληση να κάνουν το σωστό και επιπλέον έχουν την ηθική δεξιότητα, να ξεχωρίσουν τι σημαίνει "κάνω το σωστό".

"Η Πρακτική σοφία" μας είπε ο Αριστοτέλης, "είναι ο συνδυασμός της ηθικής θέλησης και της ηθικής δεξιότητας". Ο σοφός άνθρωπος ξέρει πότε και πώς, πρέπει να κάνει εξαιρέσεις σε κάθε κανόνα όπως ήξεραν οι επιστάτες πότε να παραβλέψουν τα εργασιακά τους καθήκοντα ώστε να εξυπηρετήσουν άλλους σκοπούς. Ο σοφός άνθρωπος ξέρει πως να αυτοσχεδιάζει, όπως έκανε ο Λουκ, όταν ξανασφουγγάρισε το πάτωμα. Τα προβλήματα της καθημερινότητας, είναι συχνά διφορούμενα και ασαφή και η συνάφειά τους αλλάζει συνεχώς. Ο σοφός άνθρωπος είναι σαν το μουσικό της τζαζ που χρησιμοποιεί τις νότες στο χαρτί αλλά κινείται γύρω τους, εφευρίσκοντας συνδυασμούς που είναι κατάλληλοι για την περίσταση και τους παρευρισκόμενους ακροατές. Ο σοφός άνθρωπος γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί αυτές τις ηθικές δεξιότητες στην υπηρεσία των σωστών στόχων. Για να εξυπηρετήσει τους ανθρώπους και όχι να τους εκμεταλλευτεί. Τέλος, και ίσως είναι και το σημαντικότερο, ο σοφός άνθρωπος δε γεννιέται, γίνεται. Η σοφία εξαρτάται από την εμπειρία, και όχι από οποιαδήποτε εμπειρία. Χρειάζεται χρόνος ώστε να γνωρίσεις τους ανθρώπους που εξυπηρετείς. Χρειάζεται να έχεις την άδεια να αυτοσχεδιάζεις, να δοκιμάζεις νέα πράγματα, ενίοτε να αποτυγχάνεις και να μαθαίνεις από τα λάθη σου. Και χρειάζεται να διδαχθείς από σοφούς δασκάλους.

Αν ρωτήσετε τους επιστάτες που αντιδρούν όπως αυτοί που περιέγραψα, πόσο δύσκολο είναι να μάθουν να κάνουν τη δουλειά τους, θα σας πουν ότι χρειάζεται εμπειρία. Και δεν θα εννοούν ότι χρειάζεται ιδιαίτερη εμπειρία για το σφουγγάρισμα και το άδειασμα των κάδων. Χρειάζεται εμπειρία για να μάθεις πώς να φροντίζεις τους ανθρώπους. Στο TED, η ευφυΐα είναι αχαλίνωτη. Είναι τρομακτικό. Τα καλά νέα είναι ότι δε χρειάζεται να είσαι ευφυής για να είσαι σοφός. Τα κακά νέα είναι ότι χωρίς σοφία, η ευφυΐα δεν είναι αρκετή. Είναι εξίσου πιθανό να σου δημιουργήσει προβλήματα όπως οτιδήποτε άλλο. (Χειροκρότημα)

Ελπίζω πως όλοι το γνωρίζουμε αυτό. Κατά μια έννοια είναι προφανές, παρ' όλ' αυτά, επιτρέψτε μου να σας διηγηθώ μία ιστορία. Είναι μία ιστορία για μία λεμονάδα. Ένας πατέρας μαζί με τον εντεκάχρονο γιο του παρακολουθούσαν έναν αγώνα των Ντιντρόιτ Τάιγκερς. Ο γιος ζήτησε μία λεμονάδα και ο πατέρας πήγε στο κυλικείο ν΄αγοράσει. Είχαν μόνο λεμονάδα "η δυνατή του Μάικ", που περιέχει 5% αλκοόλ. Ο πατέρας, που ήταν εκπαιδευτικός, δεν είχε ιδέα ότι περιείχε αλκοόλ. Έτσι του την αγόρασε. Και καθώς το παιδί την έπινε, ένας φύλακας το πρόσεξε, και κάλεσε την αστυνομία, που με τη σειρά της κάλεσε ένα ασθενοφόρο που έσπευσε στο γήπεδο, και μετέφερε το παιδί στο νοσοκομείο. Στα επείγοντα εξακρίβωσαν ότι το παιδί δεν είχε καθόλου αλκοόλ στο αίμα του. Ήταν έτοιμοι να το αφήσουν να φύγει.

Αλλά όχι τόσο γρήγορα. Η Κοινωνική Πρόνοια της περιοχής, είπε όχι. Και το παιδί στάλθηκε σε ανάδοχη οικογένεια για τρεις μέρες. Μπορούσε έπειτα το παιδί να γυρίσει σπίτι; Ο δικαστής συμφώνησε μόνον αν ο πατέρας εγκατέλειπε το σπίτι και διέμενε σε ξενοδοχείο. Μετά από δύο εβδομάδες, είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πληροφορήσω, ότι η οικογένεια επανασυνδέθηκε. Οι εργαζόμενοι στην Πρόνοια, οι νοσοκόμοι και ο δικαστής είπαν όλοι το ίδιο πράγμα: "Δεν μας αρέσει να το κάνουμε αυτό, αλλά πρέπει να ακολουθούμε τη διαδικασία."

Πώς συμβαίνουν γεγονότα σαν και αυτό; ο Σκοτ Σάιμον, που είπε την ιστορία στο εθνικό ραδιόφωνο (NPR), πρόσθεσε: "Οι νόμοι και οι διαδικασίες, μπορεί να είναι βλακώδεις," "αλλά σε γλυτώνουν από το να πρέπει να σκεφτείς." Και για να είμαστε δίκαιοι, οι κανόνες συχνά επιβάλλονται επειδή προηγούμενοι υπάλληλοι υπήρξαν χαλαροί και άφησαν κάποιο παιδί να επιστρέψει σε ένα ακατάλληλο σπιτικό. Είναι δίκαιο. Όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, πράγμα που συμβαίνει, χρησιμοποιούμε δύο πράγματα για να τα διορθώσουμε.

Το ένα είναι οι νόμοι. Καλύτεροι και περισσότεροι. Το δεύτερο είναι τα κίνητρα. Καλύτερα και περισσότερα. Τι άλλο υπάρχει άλλωστε; Μπορούμε κάλλιστα να το εξετάσουμε σε αντιδιαστολή με την τρέχουσα οικονομική κρίση. Ρυθμίσεις, ρυθμίσεις, ρυθμίσεις. Διορθώστε τα κίνητρα, διορθώστε τα κίνητρα, διορθώστε τα κίνητρα... Η αλήθεια είναι ότι ούτε οι νόμοι, ούτε τα κίνητρα είναι αρκετά για να γίνει η δουλειά. Πως θα μπορούσαμε να γράψουμε κανόνες που να υπαγορεύουν στους επιστάτες να κάνουν ό,τι έκαναν; Θα τους δίναμε άλλωστε μπόνους επειδή είναι συναισθηματικοί; Είναι αδιανόητο. Αυτό που συμβαίνει είναι πως καθώς στρεφόμαστε όλο και περισσότερο στους κανόνες, οι κανόνες και τα κίνητρα διορθώνουν την κατάσταση προσωρινά, αλλά δημιουργούν μια κατιούσα σπείρα που χειροτερεύει τα πράγματα μακροπρόθεσμα. Η ηθική δεξιότητα, λιγοστεύει από την υπερβολική εμπιστοσύνη στους νόμους οι οποίοι μας στερούν τη δυνατότητα να αυτοσχεδιάσουμε και να μάθουμε από τους αυτοσχεδιασμούς μας. Και η ηθική θέληση εξασθενίζει από την αδιάκοπη προσφυγή στα κίνητρα που καταστρέφουν κάθε διάθεση να κάνουμε το σωστό. Και χωρίς να είναι στις προθέσεις μας, προσφεύγοντας σε νόμους και κίνητρα, εμπλεκόμαστε σε ένα πόλεμο με τη σοφία.

Επιτρέψτε μου να σας δώσω μερικά παραδείγματα, πρώτα για τους κανόνες και την ηθική δεξιότητα. Η ιστορία της λεμονάδας είναι το ένα. Δεύτερο και αναμφίβολα πιο οικείο σε σας, είναι η φύση της μοντέρνας αμερικάνικης εκπαίδευσης: ελεγχόμενη και απόλυτα προγραμματισμένη. Ορίστε ένα παράδειγμα από τον παιδικό σταθμό του Σικάγο: "Διαβάζοντας και απολαμβάνοντας τη λογοτεχνία" "και λέξεις που αρχίζουν από "Μ"" "Το μπάνιο: Μαζέψτε τους μαθητές στο χαλί" "και προειδοποιήστε τους για τους κινδύνους του ζεστού νερού." Απαριθμήστε 75 αντικείμενα του κειμένου, ώστε να καλύψετε το 25φυλλο βιβλίο εικόνων. Σε όλο το Σικάγο, σε κάθε τάξη παιδικού σταθμού στην πόλη, κάθε δάσκαλος λέει τις ίδιες λέξεις, με τον ίδιο τρόπο, την ίδια μέρα. Ξέρουμε γιατί υπάρχουν αυτές οι οδηγίες. Δεν εμπιστευόμαστε αρκετά την κρίση των δασκάλων ώστε να τους αφήσουμε να αυτοσχεδιάσουν. Τέτοιες οδηγίες είναι ασφαλιστήρια συμβόλαια ενάντια στις καταστροφές. Και αποτρέπουν τις καταστροφές. Αλλά αυτό που εξασφαλίζουν στη θέση τους, είναι η μετριότητα. (Χειροκρότημα)

Ας μην παρεξηγηθώ. Χρειαζόμαστε τους νόμους! Οι περισσότεροι μουσικοί της Τζαζ, χρειάζονται κάποιες νότες στο χαρτί. Χρειαζόμαστε περισσότερους νόμους για τους τραπεζίτες. Ένας Θεός το ξέρει. Αλλά οι υπερβολικοί κανόνες αποτρέπουν τους καταξιωμένους Τζαζίστες από τον αυτοσχεδιασμό. Σαν αποτέλεσμα, χάνουν το χάρισμά τους ή πολύ χειρότερα, δε ξαναπαίζουν ποτέ.

Τι λέτε για τα κίνητρα; Μοιάζουν έξυπνα. Εάν έχεις ένα λόγο να κάνεις κάτι και σου δώσω και ένα δεύτερο λόγο να κάνεις το ίδιο πράγμα μοιάζει λογικό ότι δύο λόγοι, είναι καλύτεροι από έναν και είναι πιθανότερο να το κάνεις. Σωστά; Ε, λοιπόν, όχι πάντα. Μερικές φορές, δύο λόγοι για το ίδιο πράγμα, ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο και αντί να ενισχύουν τη θέληση κάνουν τους ανθρώπους λιγότερο πρόθυμους να κάνουν κάτι.

Θα σας δώσω μόνο ένα παράδειγμα, γιατί ο χρόνος τρέχει. Στη Ελβετία, περίπου 15 χρόνια πριν ήθελαν να αποφασίσουν που να αποθέσουν πυρηνικά απόβλητα. Επρόκειτο να γίνει εθνικό δημοψήφισμα. Μερικοί ψυχολόγοι έκαναν σφυγμομέτρηση σε πολίτες καλά ενημερωμένους. Και ρωτούσαν: "Θα συμφωνούσατε με την κατασκευή μιας χωματερής πυρηνικών αποβλήτων στην κοινότητά σας; Παραδόξως, 50% των πολιτών, απάντησαν ναι. Ήξεραν πως ήταν επικίνδυνο. Πίστευαν ότι θα μείωνε την αξία των ιδιοκτησιών τους, αλλά κάπου έπρεπε να πεταχτούν, και είχαν ευθύνες σαν πολίτες. Οι ψυχολόγοι ρώτησαν άλλους ανθρώπους μια λίγο διαφορετική ερώτηση. "Εάν σας πληρώναμε μισθούς έξι μηνών κάθε χρόνο θα συμφωνούσατε με την κατασκευή μιας χωματερής πυρηνικών αποβλήτων στην κοινότητά σας; Δύο λόγοι. Είναι υποχρέωσή μου και θα πληρωθώ. Αντί για το 50% μόνο το 25% είπαν ναι. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι μόλις αυτά τα κίνητρα μας δοθούν αντί να αναρωτιόμαστε "Μήπως είναι υποχρέωσή μου;" το μόνο που αναρωτιόμαστε είναι "Τι εξυπηρετεί τα συμφέροντά μου;" Όταν τα κίνητρα δεν έχουν αποτέλεσμα, όταν οι υπεύθυνοι αδιαφορούν για τη μακροπρόθεσμη ευημερία των επιχειρήσεών τους κυνηγώντας βραχυπρόθεσμα οφέλη, που θα οδηγήσουν σε μαζικά μπόνους η απόκριση είναι πάντα η ίδια: - Βρείτε εξυπνότερα κίνητρα.

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν κίνητρα που να μπορούμε να επινοήσουμε που να είναι αρκετά έξυπνα. Κάθε σύστημα που βασίζεται στα κίνητρα μπορεί να υπονομευθεί από την κακή θέληση. Τα κίνητρα χρειάζονται. Οι άνθρωποι πρέπει να βγάζουν τα προς το ζην. Αλλά η υπερβολική εμπιστοσύνη στα κίνητρα διαφθείρει την επαγγελματική δραστηριότητα με δύο τρόπους. Προκαλεί τους ανθρώπους που εμπλέκονται σε αυτή τη δραστηριότητα να χάνουν το φρόνημά τους και κάνει την ίδια τη δραστηριότητα ανήθικη.

ο Μπαράκ Ομπάμα είπε, πριν την ορκωμοσία του: "Δεν πρέπει να αναρωτηθούμε μόνο εάν είναι επικερδές, αλλά και εάν είναι σωστό" Όταν οι εργασίες διαφθείρονται καθένας σε αυτές βασίζεται -ή εξαρτάται- από τα κίνητρα και σταματά να αναρωτιέται "ποιο είναι το σωστό". Το βλέπουμε αυτό στην ιατρική. ["Παρόλο που δεν είναι σοβαρό, ας το προσέξουμε ώστε να μην καταλήξει σε μήνυση"] Και σίγουρα το συναντάμε στον κόσμο των επιχειρήσεων. ["Για να παραμείνουμε ανταγωνιστικοί στη σημερινή αγορά, φοβάμαι πως πρέπει να σε αντικαταστήσουμε με κάποιο κάθαρμα"] ["Πούλησα την ψυχή μου, περίπου στο ένα δέκατο της σημερινής της αξίας"] Είναι προφανές ότι δεν είναι αυτός ο τρόπος που θέλουν να εργάζονται οι άνθρωποι.

Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε; Μερικές πηγές ελπίδας: Πρέπει να προσπαθήσουμε να αποκαταστήσουμε την ηθική στην εργασία. Ένας τρόπος ν' αποτύχουμε, είναι να διδάσκουμε περισσότερα μαθήματα ηθικής. (Χειροκρότημα) Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να δείξεις στους ανθρώπους ότι δε μιλάς σοβαρά από το να εντάξεις ό,τι έχεις να πεις για την ηθική σε ένα όμορφο πακέτο με ωραίο φιόγκο και να το παρουσιάσεις σαν μάθημα ηθικής.

Τι πρέπει να γίνει αντί γι' αυτό; Πρώτον: Να εξυμνούμε τα ηθικά παραδείγματα προς μίμηση. Να αναγνωρίζουμε όταν μπαίνουμε στη Νομική, τη φωνούλα μέσα μας που ψιθυρίζει για τον Άτικους Φιντς (σ.σ. Ήρωας του βιβλίου Οταν σκοτώνουν τα κοτσύφια). Κανένας δεκάχρονος που αποφασίζει να ακολουθήσει τη νομική δεν οραματίζεται συγχωνεύσεις και αγοραπωλησίες. Οι άνθρωποι εμπνέονται από τους ηθικούς ήρωες. Αλλά μάθαμε πως καθώς γινόμαστε σοφότεροι δε πρέπει να παραδεχόμαστε τους ηθικούς ήρωες. Ε, λοιπόν, ας τους αναγνωρίσουμε. Ας είμαστε περήφανοι γι' αυτούς. Ας τους εξυμνήσουμε. Και ας απαιτήσουμε οι άνθρωποι που μας διδάσκουν να τους εξυμνούν επίσης. Αυτό μπορούμε να το κάνουμε.

Δε ξέρω πόσοι το θυμάστε αυτό: έναν άλλο ηθικό ήρωα, δεκαπέντε χρόνια πριν, τον Άρον Φούερστιν, που ήταν ο διευθυντής της Mάλντεν Mιλς στη Μασαχουσέτη, παρασκεύαζαν το υλικό Πόλαρτεκ. Το εργοστάσιο κάηκε. 3.000 εργαζόμενοι. Συνέχισε να τους πληρώνει όλους. Γιατί; Επειδή θα ήταν καταστροφικό γι' αυτούς και για την κοινότητα, εάν τους απέλυε. "Ίσως στα χαρτιά η εταιρεία μας αξίζει λιγότερο στη Γουόλ Στριτ, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω, ότι αξίζει περισσότερο. Τα πάμε μια χαρά"

Σε αυτό το συνέδριο του TED, ακούσαμε ομιλίες από πολλούς ηθικούς ήρωες. Δύο από αυτούς ήταν ιδιαίτερη έμπνευση για μένα. O Ρέι Άντερσον, ο οποίος... (Χειροκρότημα) μετέτρεψε τη ρυπογόνα αυτοκρατορία του σε σχεδόν μηδενικού αποτυπώματος επιχείρηση. Γιατί; Επειδή ήταν το σωστό. Και το όφελος που ανακάλυψε ήταν πως θα έβγαζε ακόμη περισσότερα χρήματα έτσι. Οι υπάλληλοί του εμπνεύστηκαν από αυτή την προσπάθεια. Γιατί; Επειδή χαίρονταν να κάνουν κάτι που ήταν σωστό. Χθες, ακούσαμε τον Γουίλι Σμιτς να μιλάει για την αναδάσωση της Ινδονησίας. (Χειροκρότημα)

Αυτό είναι το τέλειο παράδειγμα για πολλούς λόγους. Επειδή χρειάστηκε θέληση, για να κάνει το σωστό. Χρειάστηκε μεγάλη τεχνολογική ικανότητα. Εκπλήσσομαι με αυτά που έπρεπε να γνωρίζει αυτός και οι συνεργάτες του για να το σχεδιάσουν αυτό αλλά κυρίως για να το κάνουν να δουλέψει. Αυτό που τόνισε ήταν ότι χρειάστηκε να γνωρίζει τους ανθρώπους και τις κοινότητές τους. Αν οι άνθρωποι με τους οποίους δουλεύεις δε σε στηρίζουν θα αποτύχεις. Δεν υπάρχει καμία φόρμουλα που να εξασφαλίζει ότι οι άνθρωποι θα σε στηρίξουν γιατί διαφορετικοί άνθρωποι, σε διαφορετικές κοινωνίες οργανώνουν τις ζωές τους με διαφορετικούς τρόπους.

Υπάρχουν πολλά εδώ στο TED και σε άλλα μέρη, να εξυμνήσουμε. Και δε χρειάζεται να είσαι υπερ-ήρωας. Υπάρχουν συνηθισμένοι ήρωες. Συνηθισμένοι ήρωες όπως οι επιστάτες που αξίζουν επευφημίες. Σαν επαγγελματίες, ο καθένας από εμάς πρέπει να αγωνίζεται να είναι συνηθισμένος, αν όχι ήρωας. Σαν διευθυντές οργανισμών, πρέπει να αγωνιζόμαστε να δημιουργήσουμε περιβάλλοντα που να ενθαρρύνουν και να τρέφουν την ηθική δεξιότητα και την ηθική θέληση. Ακόμη και οι σοφότεροι και οι πλέον καλόπιστοι άνθρωποι θα τα παρατήσουν εάν πρέπει να κολυμπήσουν ενάντια στο ρεύμα, στους οργανισμούς που εργάζονται.

Εάν διευθύνετε μια επιχείρηση βεβαιωθείτε ότι καμία από τις εργασίες -καμία από τις εργασίες- δεν έχουν περιγραφές όπως αυτές των επιστατών. Διότι η αλήθεια είναι ότι κάθε εργασία που σχετίζεται με αλληλεπίδραση ανθρώπων είναι μια ηθική εργασία. Και κάθε ηθική εργασία προϋποθέτει πρακτική σοφία.

ίσως το πιο σημαντικό, είναι σαν δάσκαλοι να αγωνιζόμαστε να γίνουμε συνηθισμένοι ήρωες, τα ηθικά παραδείγματα για τους ανθρώπους που διδάσκουμε. Είναι λίγα αυτά που πρέπει να θυμόμαστε σαν δάσκαλοι. Το πρώτο είναι ότι συνεχώς διδάσκουμε. Συνεχώς κάποιος παρακολουθεί. Η κάμερα συνεχώς καταγράφει. Ο Μπιλ Γκέιτς μίλησε για τη σημασία της εκπαίδευσης και συγκεκριμένα του μοντέλου που παρέχει η KIPP. "Η γνώση είναι δύναμη". Μίλησε για πολλά όμορφα πράγματα που κάνει η KIPP που παίρνει παιδιά λιγότερο εύπορων στρωμάτων και τα στρέφει προς το Πανεπιστήμιο.

Θέλω να εστιάσω σε ένα συγκεκριμένο πράγμα που κάνει η KIPP που ο Μπιλ δεν ανέφερε. Ότι έφτασαν να συνειδητοποιήσουν ότι το σημαντικότερο πράγμα που τα παιδιά πρέπει να μάθουν είναι να έχουν χαρακτήρα. Να μάθουν να σέβονται τον εαυτό τους. Να μάθουν να σέβονται τους συμμαθητές τους. Να μάθουν να σέβονται τους δασκάλους τους. Μα πάνω απ' όλα να μάθουν να σέβονται τη μάθηση. Αυτός είναι ο πρωταρχικός στόχος. Εάν γίνει αυτό, τα υπόλοιπα είναι παιχνιδάκι. Για να διδαχθούν αυτά τα πράγματα στα παιδιά, πρέπει οι δάσκαλοι και όλο το υπόλοιπο προσωπικό, να τα ενσαρκώνουν κάθε στιγμή.

Ο Ομπάμα απευθύνθηκε στην αρετή. Και πιστεύω πως είχε δίκιο. Η αρετή που χρειαζόμαστε πάνω απ' όλα, είναι η πρακτική σοφία, επειδή επιτρέπει σε άλλες αρετές -όπως η τιμιότητα, η καλοσύνη, το κουράγιο κτλ- να φανερώνονται τη σωστή στιγμή και με σωστό τρόπο. Απευθύνθηκε επίσης στην ελπίδα. Και πάλι σωστά. Υπάρχει πιστεύω χώρος για την ελπίδα. Οι άνθρωποι θέλουν πιστεύω να τους δοθεί η ευκαιρία να είναι ενάρετοι.

Κατά κάποιον τρόπο, αυτό γίνεται στο TED. Να θέλεις να κάνεις το σωστό, με το σωστό τρόπο, για τους σωστούς λόγους. Αυτού του είδους η σοφία είναι στα πλαίσια των ικανοτήτων μας αν απλά δώσουμε προσοχή. Προσοχή σε ό,τι κάνουμε, στον τρόπο που το κάνουμε, και ίσως -το σημαντικότερο- η δομή των οργανισμών όπου εργαζόμαστε, να είναι τέτοια που να επιτρέπει στους ανθρώπους να αναπτύσσουν τη σοφία τους αντί να την καταπνίγουν.

Σας ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ. (Χειροκρότημα)

Κρις Άντερσον: Πρέπει να σταθείς εκεί για λίγο.

Μπάρι Σγουάρτς: Ευχαριστώ πολύ. (Χειροκρότημα)